Η εποχή του ίδιου επιδόματος για όλους τους ανέργους φτάνει στο τέλος της. Από το 2026, το επίδομα ανεργίας αλλάζει φιλοσοφία και δομή, περνώντας από ένα οριζόντιο σχήμα σε ένα σύστημα που «διαβάζει» το προφίλ κάθε δικαιούχου και προσαρμόζεται πάνω του. Πρόκειται για μια μεταρρύθμιση που ωρίμαζε επί χρόνια και πλέον εγκαταλείπει τη λογική της δοκιμής, μπαίνοντας σε καθολική εφαρμογή.
Στο επόμενο διάστημα αναμένεται να ολοκληρωθεί η μελέτη του ΙΟΒΕ, η οποία αξιολογεί τα αποτελέσματα του πιλοτικού επιδόματος ανεργίας που εφαρμόζεται από το 2025 σε περιορισμένο αριθμό ανέργων. Τα συμπεράσματά της θα αποτελέσουν τον «οδικό χάρτη» για το τελικό νομοθετικό πλαίσιο, το οποίο θα διαφέρει σε επιμέρους σημεία από το πιλοτικό μοντέλο, χωρίς όμως να αλλάζει τον βασικό του προσανατολισμό.
Έμφαση στα πρώτα στάδια της ανεργίας
Κεντρικός στόχος του νέου συστήματος είναι το επίδομα να λειτουργεί πιο δυναμικά στην αρχή της ανεργίας. Η φιλοσοφία είναι σαφής: ισχυρότερη οικονομική στήριξη στους πρώτους μήνες, όταν το σοκ της απώλειας εργασίας είναι μεγαλύτερο, και σταδιακή αποκλιμάκωση στη συνέχεια, ώστε να ενθαρρύνεται η ταχύτερη επιστροφή στην απασχόληση.
Στο πιλοτικό πρόγραμμα, όπου συμμετέχουν περίπου 13.700 άνεργοι, το επίδομα καταβάλλεται ήδη με φθίνουσα κλίμακα. Οι πρώτοι μήνες συνοδεύονται από υψηλότερα ποσά, τα οποία μειώνονται προοδευτικά μέχρι τη λήξη της επιδότησης, που μπορεί να φτάνει τους 12 ή και τους 24 μήνες. Το νέο καθολικό σύστημα, σύμφωνα με πληροφορίες, θα γίνει ακόμη πιο «σφιχτό»: η αυξημένη επιδότηση θα περιοριστεί στους δύο πρώτους μήνες, αντί για τρεις, με τη μείωση να ξεκινά νωρίτερα.
Η λογική είναι το επίδομα να λειτουργεί ως προσωρινό δίχτυ ασφαλείας και όχι ως μηχανισμός μακροχρόνιας εξάρτησης.
Τέλος στο ενιαίο ποσό
Η πιο ορατή αλλαγή αφορά το ύψος του επιδόματος. Το σταθερό ποσό των 540 ευρώ παύει να αποτελεί τον κανόνα. Στο νέο μοντέλο, όπως ήδη συμβαίνει στο πιλοτικό, το επίδομα υπολογίζεται εξατομικευμένα, με βάση τις προηγούμενες αποδοχές, τα χρόνια ασφάλισης και την οικογενειακή κατάσταση.
Ενδεικτικό είναι ότι περίπου το 30% των συμμετεχόντων στο πιλοτικό πρόγραμμα είναι άνεργοι με παιδιά, οι οποίοι λαμβάνουν αισθητά υψηλότερη ενίσχυση σε σχέση με το παλαιό ενιαίο επίδομα. Τα στοιχεία δείχνουν ότι το νέο σύστημα είναι και πιο γενναιόδωρο συνολικά: για τους 13.700 δικαιούχους έχουν ήδη καταβληθεί πάνω από 130 εκατ. ευρώ, έναντι περίπου 86 εκατ. ευρώ που θα κόστιζε το παλαιό καθεστώς.
Πώς λειτουργεί στην πράξη
Τα παραδείγματα αποτυπώνουν καθαρά τη διαφορά. Άνεργος με δικαίωμα επιδότησης 24 μηνών λαμβάνει συνολικά περίπου 17.700 ευρώ, με το μηνιαίο ποσό να ξεκινά κοντά στα 1.300 ευρώ και να μειώνεται σταδιακά έως περίπου 250 ευρώ στο τέλος. Άλλος δικαιούχος με 15 μήνες επιδότησης εισπράττει πάνω από 9.500 ευρώ συνολικά, ενώ ακόμη και άνεργοι με μικρότερο χρόνο ασφάλισης, που παλαιότερα δεν θα έπαιρναν τίποτα, λαμβάνουν πλέον περιορισμένη ενίσχυση.
Όσοι λαμβάνουν σήμερα το κλασικό επίδομα θα συνεχίσουν κανονικά μέχρι τη λήξη του, ενώ και οι συμμετέχοντες στο πιλοτικό πρόγραμμα δεν θα αλλάξουν καθεστώς στη μέση της διαδρομής τους. Το νέο σύστημα θα ισχύσει για όλους τους νέους ανέργους μετά την άνοιξη του 2026, με πιθανότερο χρονικό ορίζοντα το καλοκαίρι.
Τότε, το επίδομα ανεργίας θα περάσει οριστικά σε μια νέα εποχή, όπου η κοινωνική προστασία συνδέεται πιο στενά με την ενεργή αναζήτηση εργασίας και όχι με μια ενιαία, αδιάκριτη παροχή.
Διαβάστε ακόμη
ΥΠΕΝ: Με γοργά βήματα προχωρά ο Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός (pics)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.