Η επιχειρηματικότητα εξακολουθεί να αποτελεί ελκυστική επιλογή για τη νέα γενιά στη Θεσσαλονίκη, όμως ανάμεσα στην επιθυμία και την πραγματική έναρξη μιας επιχείρησης παρεμβάλλεται ένα σημαντικό εμπόδιο: η έλλειψη κεφαλαίου και η δυσκολία πρόσβασης στη χρηματοδότηση.
Παρότι η πλειονότητα των νέων ηλικίας 16 έως 30 ετών δηλώνει ότι θα επέλεγε την αυτοαπασχόληση ή την επιχειρηματικότητα εάν είχε πλήρη ελευθερία επιλογής, πολύ μικρότερο ποσοστό βλέπει τον εαυτό του ως επιχειρηματία τα επόμενα χρόνια. Η απόσταση ανάμεσα στη διάθεση για επιχειρηματική δράση και στην πραγματική πρόθεση ίδρυσης μιας εταιρείας αποτυπώνει τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει η Gen Z.
Συγκεκριμένα, το 72% των νέων δηλώνει ότι, εφόσον μπορούσε να επιλέξει χωρίς περιορισμούς, θα προτιμούσε να είναι αυτοαπασχολούμενο ή επιχειρηματίας. Ωστόσο, όταν το ερώτημα μεταφέρεται στο επαγγελματικό τους μέλλον σε ορίζοντα πενταετίας, η εικόνα αλλάζει αισθητά.
Μόλις 20% θα ήθελε να είναι αυτοαπασχολούμενο ή ελεύθερο επαγγελματία και 19% να έχει ιδρύσει ή συνιδρύσει τη δική του επιχείρηση. Αντίθετα, το 22% προτιμά την απασχόληση στον ιδιωτικό τομέα, ενώ το 16% θα ήθελε να εργάζεται στο εξωτερικό.
Το Δημόσιο φαίνεται να χάνει σημαντικά την ελκυστικότητά του για τη νέα γενιά, καθώς μόλις 10% επιθυμεί να βρίσκεται εκεί επαγγελματικά μέσα στην επόμενη πενταετία.
Την ίδια στιγμή, η προοπτική μιας καριέρας εκτός Ελλάδας παραμένει ισχυρή. Το 44% θεωρεί πολύ ή πάρα πολύ πιθανό να αναζητήσει εργασία στο εξωτερικό έως το 2031, ενώ ένα επιπλέον 27% χαρακτηρίζει μέτρια πιθανό ένα τέτοιο ενδεχόμενο.
Η χρηματοδότηση το βασικό κλειδί για τη νέα επιχειρηματικότητα
Όταν οι νέοι καλούνται να προσδιορίσουν τι θα μπορούσε να τους οδηγήσει στην ίδρυση μιας επιχείρησης, η απάντηση είναι ξεκάθαρη: η οικονομική στήριξη βρίσκεται στην κορυφή των αναγκών τους.
Το 44% θεωρεί ότι μια επιχορήγηση ή αρχική χρηματοδότηση θα αποτελούσε το σημαντικότερο εφαλτήριο για να ξεκινήσει τη δική του δραστηριότητα. Ακολουθούν τα φορολογικά κίνητρα με 35%, η δικτύωση με πελάτες, επιχειρήσεις ή επενδυτές με 34%, η καλύτερη ενημέρωση για διαθέσιμα προγράμματα με 28%, η εκπαίδευση σε επιχειρηματικές δεξιότητες με 26% και η μείωση της γραφειοκρατίας με 22%.
Ανάλογη είναι η εικόνα και όταν οι νέοι ερωτώνται ποιες μορφές πρακτικής υποστήριξης θα τους βοηθούσαν να ξεκινήσουν. Η χρηματοδότηση συγκεντρώνει 50%, ενώ ακολουθούν το mentoring από έμπειρους επιχειρηματίες με 36%, η νομική και φορολογική καθοδήγηση με 34% και η συμβουλευτική για την κατάρτιση επιχειρηματικού σχεδίου επίσης με 34%.
Το αρχικό κεφάλαιο αποτελεί, άλλωστε, το σημαντικότερο εμπόδιο που εντοπίζουν οι ίδιοι οι νέοι. Το 59% αναφέρει την έλλειψη αρχικών κεφαλαίων, ενώ το 40% δείχνει τη φορολογία και τις ασφαλιστικές εισφορές. Ακολουθούν ο φόβος της αποτυχίας με 28%, η δυσκολία χρηματοδότησης με 27% και η γραφειοκρατία επίσης με 27%.
Η πρόσβαση στη χρηματοδότηση κάθε άλλο παρά εύκολη θεωρείται. Το 56% των ερωτηθέντων τη χαρακτηρίζει δύσκολη ή πολύ δύσκολη, ενώ ένα ακόμη 36% τη θεωρεί ούτε δύσκολη ούτε εύκολη.
Η αυτοπεποίθηση και η εμπειρία περιορίζουν την επιχειρηματική διάθεση
Η οικονομική διάσταση δεν είναι το μοναδικό εμπόδιο. Ένα σημαντικό μέρος της Gen Z δεν θεωρεί ότι διαθέτει σήμερα τις γνώσεις, τις δεξιότητες και την εμπειρία που απαιτούνται για να δημιουργήσει μια επιχείρηση.
Το 42% δηλώνει ότι δεν αισθάνεται πως έχει τα απαραίτητα εφόδια, ενώ ένα επιπλέον 23% εμφανίζεται αβέβαιο για το αν διαθέτει τις απαιτούμενες γνώσεις και ικανότητες.
Η εικόνα αυτή αποτυπώνεται και στην πρόθεση ίδρυσης επιχείρησης. Το 44% θεωρεί λίγο ή καθόλου πιθανό να δημιουργήσει τη δική του επιχείρηση, ενώ 39% δίνει μέτρια πιθανότητα σε ένα τέτοιο σενάριο.
Παρά τις επιφυλάξεις, περισσότεροι από τους μισούς, ποσοστό 52%, θεωρούν ότι η Θεσσαλονίκη προσφέρει επιχειρηματικές ευκαιρίες. Ωστόσο, η αντίληψη για τις δυνατότητες της πόλης δεν μετατρέπεται αυτόματα σε επιχειρηματική δράση.
Ενδεικτικό είναι ότι 38% έχει ήδη αναζητήσει πληροφορίες σχετικά με την έναρξη επαγγελματικής ή επιχειρηματικής δραστηριότητας, ενώ 33% έχει πραγματοποιήσει έρευνα αγοράς. Ένα ακόμη 23% έχει προχωρήσει περισσότερο, έχοντας ωριμάσει επιχειρηματική ιδέα ή καταρτίσει επιχειρηματικό σχέδιο.
Άγνωστο παραμένει το οικοσύστημα στήριξης
Παρά την παρουσία φορέων και δομών που δραστηριοποιούνται στη στήριξη της νεανικής επιχειρηματικότητας και των startups, η ενημέρωση των νέων φαίνεται περιορισμένη.
Περίπου έξι στους δέκα νέους, ποσοστό 57%, δηλώνουν ότι δεν γνωρίζουν τους φορείς που μπορούν να τους υποστηρίξουν. Παράλληλα, το 45% θεωρεί το οικοσύστημα της Θεσσαλονίκης λίγο ή καθόλου υποστηρικτικό, ενώ το 41% το αξιολογεί ως μέτρια υποστηρικτικό.
Το στοιχείο αυτό αναδεικνύει ένα ακόμη κενό: ακόμη και όταν υπάρχουν διαθέσιμα εργαλεία, προγράμματα και οργανισμοί στήριξης, η πληροφόρηση και η σύνδεση των νέων με αυτούς δεν είναι δεδομένες.
Το υψηλό εισόδημα στην κορυφή των επαγγελματικών προτεραιοτήτων
Η οικονομική ασφάλεια αποτελεί κυρίαρχο κριτήριο όχι μόνο για όσους σκέφτονται να επιχειρήσουν, αλλά και για όσους αναζητούν εργοδότη.
Το 46% των νέων θεωρεί το υψηλό εισόδημα σημαντικότερο παράγοντα στην επιλογή εργοδότη. Ακολουθούν η σταθερότητα των αποδοχών με 40%, η ισορροπία προσωπικής και επαγγελματικής ζωής με 37%, οι προοπτικές εξέλιξης με 28% και η ασφάλεια της εργασίας με 25%.
Την ίδια στιγμή, το 46% θεωρεί ότι οι εργοδότες επιδεικνύουν λίγο ή καθόλου δίκαιη συμπεριφορά απέναντι στους εργαζομένους, ενώ 42% αξιολογεί τη στάση τους ως μέτρια δίκαιη.
Οι προσδοκίες για την αγορά εργασίας της Θεσσαλονίκης παραμένουν επίσης συγκρατημένες. Το 44% θεωρεί μέτρια πιθανό να βρει ικανοποιητική εργασία στην πόλη μέσα στα επόμενα δύο χρόνια, ενώ 23% το θεωρεί πολύ πιθανό.
Η κοινωνική δικτύωση επηρεάζει τις επαγγελματικές επιλογές
Ισχυρή είναι και η επιρροή των social media στις αποφάσεις που αφορούν την καριέρα και την επιχειρηματικότητα. Το 46% των νέων δηλώνει ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης επηρεάζουν πολύ ή πάρα πολύ την άποψή του για επαγγελματικά και επιχειρηματικά ζητήματα.
Ένα επιπλέον 40% δηλώνει ότι επηρεάζεται σε μέτριο βαθμό, γεγονός που καταδεικνύει τον αυξανόμενο ρόλο των ψηφιακών πλατφορμών στη διαμόρφωση επαγγελματικών προτύπων και προσδοκιών.
Ως προς την αισιοδοξία για το μέλλον, η εικόνα είναι περισσότερο ισορροπημένη. Το 44% αισθάνεται πολύ ή πάρα πολύ αισιόδοξο για την επαγγελματική του πορεία, ενώ το 51% απαντά ότι είναι μέτρια ή λίγο αισιόδοξο. Μόλις 5% δηλώνει καθόλου αισιόδοξο.
Υψηλό εισόδημα, αλλά και αυτονομία ως επιχειρηματικά κίνητρα
Για όσους σκέφτονται την επιχειρηματικότητα, το οικονομικό όφελος παραμένει ο σημαντικότερος στόχος. Το 32% αναφέρει ως βασική επιδίωξη το υψηλό εισόδημα.
Ακολουθούν η δημιουργία κάτι καινοτόμου με 18%, η αυτονομία και η ευελιξία με 17% και η προσφορά στην κοινωνία με 16%.
Η εικόνα δείχνει ότι η Gen Z δεν απορρίπτει την επιχειρηματικότητα. Αντίθετα, τη βλέπει ως μια δυνητικά ελκυστική επιλογή, υπό την προϋπόθεση ότι θα υπάρχουν οι κατάλληλες οικονομικές, γνωστικές και θεσμικές προϋποθέσεις.
Στο δείγμα κυριαρχούν οι ηλικίες 25-30 ετών με 40%, ενώ ακολουθούν οι ηλικίες 19-24 με 39% και 16-18 με 21%. Το 34% διαθέτει πτυχίο πανεπιστημίου ή ΤΕΙ και 17% μεταπτυχιακό ή διδακτορικό. Ως προς την εργασιακή κατάσταση, 42% είναι εργαζόμενοι, 27% φοιτητές ή σπουδαστές, 14% άνεργοι ή εκτός αναζήτησης εργασίας, 8% μαθητές και 8% αυτοαπασχολούμενοι ή επιχειρηματίες.
Διαβάστε ακόμη
ΟΟΣΑ: Συναγερμός για τα ομόλογα – Αυστηρή προειδοποίηση για «βαρύ λογαριασμό» από χρέος και τόκους
Franklin Templeton: Αλλάζει το επενδυτικό αφήγημα για το Bitcoin – Μπαίνουμε σε νέα bull market
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ