Χιλιάδες νοσηλευτές και διασώστες που εργάζονται στο δημόσιο σύστημα υγείας αποκτούν τη δυνατότητα να αποχωρούν με πλήρη σύνταξη από την ηλικία των 62 ετών αντί των 67, μετά την αναδρομική υπαγωγή τους στο καθεστώς των βαρέων και ανθυγιεινών επαγγελμάτων, στο οποίο είχαν ήδη ενταχθεί αντίστοιχες κατηγορίες εργαζομένων προηγούμενων ετών.
Ωστόσο, η πρόωρη συνταξιοδότηση συνοδεύεται από έναν σημαντικό περιορισμό. Όσοι επιλέξουν να κάνουν χρήση του ευνοϊκού ορίου ηλικίας των 62 ετών δεν θα λαμβάνουν την προσαύξηση που προκύπτει από τις αυξημένες ασφαλιστικές εισφορές των βαρέων ενσήμων. Αντίθετα, όσοι παραμείνουν στην εργασία τους έως το 67ο έτος θα δικαιούνται και την πρόσθετη αυτή αύξηση, γεγονός που οδηγεί σε υψηλότερη τελική σύνταξη.
Η διαφοροποίηση αυτή προβλέπεται από νομοθετική ρύθμιση του 2018, με την οποία διαχωρίστηκε η προσαύξηση των βαρέων από το δικαίωμα εξόδου με μειωμένο ηλικιακό όριο. Έτσι, η πρόσθετη παροχή καταβάλλεται μόνο σε όσους αποχωρούν στο γενικό όριο ηλικίας.
Η σχετική πρόβλεψη για την ένταξη νοσηλευτών και διασωστών στα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα περιλαμβάνεται στο νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας, το οποίο αναμένεται να πάρει τον δρόμο προς τη Βουλή μετά την ολοκλήρωση της δημόσιας διαβούλευσης.
Ποιοι εργαζόμενοι εντάσσονται στο νέο καθεστώς
Η ρύθμιση αφορά προσωπικό που υπηρετεί:
- στα νοσοκομεία του Εθνικού Συστήματος Υγείας,
- στα Κέντρα Υγείας,
- στις μονάδες ψυχικής υγείας του ΕΣΥ που έχουν ενταχθεί στις ΔΥΠΕ,
- στο ΕΚΑΒ.
Στις ειδικότητες που αποκτούν καθεστώς βαρέων περιλαμβάνονται:
- νοσηλευτές,
- βοηθοί νοσηλευτών,
- οδηγοί ασθενοφόρων,
- βοηθοί ασθενοφόρων και διασώστες.
Απαραίτητη προϋπόθεση είναι οι εργαζόμενοι να υπάγονται στο συνταξιοδοτικό καθεστώς του Δημοσίου και να απασχολούνται αποκλειστικά στις συγκεκριμένες ειδικότητες, είτε σε νοσοκομειακές μονάδες και κλινικές είτε σε μικροβιολογικά και βιοχημικά εργαστήρια ή στις υπηρεσίες του ΕΚΑΒ.
Πλήρης σύνταξη στα 62 με αναγνώριση έως 12 ετών
Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά τη δυνατότητα θεμελίωσης δικαιώματος πλήρους σύνταξης στο 62ο έτος της ηλικίας, πέντε χρόνια νωρίτερα από το γενικό όριο συνταξιοδότησης.
Για να ενεργοποιηθεί το δικαίωμα απαιτούνται:
- τουλάχιστον 15 έτη συνολικής ασφάλισης,
- 12 έτη απασχόλησης στις συγκεκριμένες ειδικότητες που εντάσσονται στα βαρέα,
- τουλάχιστον 3 από τα 12 αυτά έτη να έχουν πραγματοποιηθεί μέσα στα τελευταία 17 χρόνια πριν από τη συμπλήρωση του 62ου έτους ή πριν από την κατάθεση της αίτησης συνταξιοδότησης.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι οι εργαζόμενοι αποκτούν τη δυνατότητα να αναγνωρίσουν και να εξαγοράσουν τον πραγματικό χρόνο που εργάστηκαν στις συγκεκριμένες θέσεις πριν από την ένταξή τους στο καθεστώς βαρέων, προκειμένου να συμπληρώσουν την απαιτούμενη δωδεκαετία.
Ο χρόνος αυτός θεωρείται πραγματικός ασφαλιστικός χρόνος και δεν προσμετράται στο ανώτατο όριο αναγνώρισης πλασματικών ετών, κάτι που αποτελεί σημαντικό πλεονέκτημα για τους ασφαλισμένους.
Πώς υπολογίζεται το κόστος εξαγοράς
Η αναγνώριση του χρόνου δεν πραγματοποιείται με προκαθορισμένο ποσό, αλλά με βάση τις πρόσθετες εισφορές που ισχύουν κατά την ημερομηνία υποβολής της αίτησης.
Για κάθε μήνα που αναγνωρίζεται, ο ασφαλισμένος υποχρεούται να καταβάλει τόσο το μέρος της εισφοράς που αντιστοιχεί στον εργαζόμενο όσο και εκείνο που κανονικά βαρύνει τον εργοδότη, τόσο για την κύρια όσο και για την επικουρική ασφάλιση.
Η βάση υπολογισμού είναι οι συντάξιμες αποδοχές που λαμβάνει ο εργαζόμενος τον μήνα κατά τον οποίο καταθέτει την αίτηση αναγνώρισης.
Η εξόφληση μπορεί να πραγματοποιηθεί είτε εφάπαξ είτε σε ισόποσες μηνιαίες δόσεις, με αριθμό δόσεων ίσο με τους μήνες που αναγνωρίζονται.
Σε περίπτωση που ο ασφαλισμένος συνταξιοδοτηθεί πριν ολοκληρώσει την αποπληρωμή της εξαγοράς, το υπόλοιπο ποσό θα παρακρατείται από τη σύνταξή του. Η μηνιαία παρακράτηση μπορεί να φτάνει έως και το 25% του ποσού της σύνταξης, μέχρι να εξοφληθεί πλήρως η οφειλή.
Οι πρόσθετες εισφορές
Για την κύρια ασφάλιση προβλέπεται επιπλέον εισφορά 3,60%, από την οποία το 2,20% αντιστοιχεί στον εργαζόμενο και το 1,40% στον εργοδότη.
Για την επικουρική ασφάλιση προβλέπεται πρόσθετη εισφορά 2%, η οποία κατανέμεται σε 1,25% για τον ασφαλισμένο και 0,75% για τον εργοδότη.
Στην πράξη, όσοι επιθυμούν να αναγνωρίσουν χρόνο βαρέων θα πρέπει να καταβάλουν το σύνολο των πρόσθετων εισφορών που αντιστοιχούν τόσο στον εργαζόμενο όσο και στον εργοδότη. Συνεπώς, το κόστος διαμορφώνεται στο 3,6% για την κύρια ασφάλιση και στο 2% για την επικουρική για κάθε αναγνωριζόμενο χρονικό διάστημα.
Οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να υποβάλουν αίτηση στις αρμόδιες υπηρεσίες μισθοδοσίας του φορέα όπου υπηρετούν εντός έξι μηνών από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της νέας διάταξης.
Η υπαγωγή στο καθεστώς βαρέων ενεργοποιείται από την πρώτη ημέρα του μεθεπόμενου μήνα μετά την υποβολή της αίτησης και αφορά ταυτόχρονα τόσο την κύρια όσο και την επικουρική ασφάλιση.
Επέκταση και στην επικουρική ασφάλιση
Οι τελικές διατάξεις του νομοσχεδίου δεν αφορούν μόνο όσους εντάσσονται τώρα στα βαρέα. Δίνεται επίσης η δυνατότητα σε εργαζόμενους που είχαν ήδη υπαχθεί στο καθεστώς βαρέων μόνο για την κύρια σύνταξη να επεκτείνουν το ίδιο καθεστώς και στην επικουρική ασφάλιση, μέσω εξαγοράς χρόνου έως και 12 ετών.
Με τη νέα ρύθμιση επιτυγχάνεται ουσιαστικά η εναρμόνιση των όρων συνταξιοδότησης των δημοσίων υπαλλήλων που καλύπτονται από το συνταξιοδοτικό καθεστώς του Δημοσίου με εκείνους που εφαρμόζονται στους ασφαλισμένους του πρώην ΙΚΑ, προσφέροντας τη δυνατότητα συνταξιοδότησης έως και πέντε χρόνια νωρίτερα από το γενικό ηλικιακό όριο.
Διαβάστε ακόμη
Wall Street: Γιατί οι κορυφαίοι επενδυτικοί οίκοι αλλάζουν στάση απέναντι στα κρυπτονομίσματα
Πώς η ΑΑΔΕ βάζει τέλος στο «εμπόριο» αποδείξεων στα βενζινάδικα
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα