Ανοιχτό παραμένει το ζήτημα της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων με την πιλοτική δίκη στο Ελεγκτικό Συνέδριο, η οποία αναβλήθηκε για τις 4 Νοεμβρίου, να δημιουργεί νέα περιθώρια εξελίξεων. Παρότι η κυβέρνηση δεν συμπεριέλαβε τη μείωση της εισφοράς στο πακέτο μέτρων οικονομικής ενίσχυσης που παρουσιάστηκε στη ΔΕΘ, το θέμα εξακολουθεί να απασχολεί εκατοντάδες χιλιάδες συνταξιούχους.
Εκείνο που θεωρείται δεδομένο είναι ότι και το 2027 θα εφαρμοστεί τιμαριθμική αναπροσαρμογή στα όρια της ΕΑΣ, ώστε οι ετήσιες αυξήσεις των συντάξεων να μην οδηγούν αυτόματα τους δικαιούχους σε υψηλότερο συντελεστή παρακράτησης. Ειδικότερα, τα εισοδηματικά όρια των κλιμακίων θα αυξηθούν κατά 2,8%, ποσοστό αντίστοιχο με την προβλεπόμενη αύξηση των συντάξεων.
Πώς διαμορφώνονται τα νέα όρια
Με βάση την αναπροσαρμογή, το κατώτατο όριο για την επιβολή εισφοράς 3% αυξάνεται από τα 1.468,01 ευρώ στα 1.509,11 ευρώ. Αντίστοιχα, το όριο για την εισφορά 6% διαμορφώνεται στα 1.832,49 ευρώ, για το 7% στα 2.155,87 ευρώ και για το 9% στα 2.479,25 ευρώ. Στις υψηλότερες συντάξεις, το όριο για συντελεστή 10% ανεβαίνει στα 2.802,64 ευρώ, για το 12% στα 3.126,01 ευρώ, για το 13% στα 3.449,39 ευρώ και για το ανώτατο ποσοστό 14% στα 3.772,78 ευρώ.
Ενδεικτική είναι η περίπτωση συνταξιούχου που σήμερα λαμβάνει 1.780 ευρώ και υπάγεται στο κλιμάκιο παρακράτησης 3%, καταβάλλοντας μηνιαίως 53,40 ευρώ. Με την αύξηση 2,8%, η σύνταξή του θα ανέλθει στα 1.829,84 ευρώ. Χωρίς την αντίστοιχη αναπροσαρμογή των ορίων, θα μεταφερόταν σε υψηλότερη κλίμακα εισφοράς, με αποτέλεσμα να επιβαρυνθεί περισσότερο.
Στο Ελεγκτικό Συνέδριο η τύχη των κρατήσεων για 440.000 συνταξιούχους
Παράλληλα, η μείζων διευρυμένη Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου καλείται να εξετάσει εκ νέου ένα κρίσιμο ζήτημα που αφορά περίπου 440.000 συνταξιούχους: τον τρόπο με τον οποίο υπολογίζεται σήμερα η Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων.
Στο επίκεντρο της δικαστικής κρίσης βρίσκεται το ενδεχόμενο η παρακράτηση να εφαρμόζεται αποκλειστικά στο τμήμα της σύνταξης που υπερβαίνει τα 1.468 ευρώ, αντί να υπολογίζεται με το υφιστάμενο σύστημα. Εφόσον το δικαστήριο αποφανθεί ότι η σημερινή μέθοδος υπολογισμού αντίκειται σε συνταγματικές αρχές, θα ανοίξει ο δρόμος για την καθιέρωση ενός πιο αναλογικού μηχανισμού παρακράτησης, ο οποίος θα μπορούσε να περιορίσει τις επιβαρύνσεις για εκατοντάδες χιλιάδες δικαιούχους. Σύμφωνα με εκτιμήσεις νομικών κύκλων, η σχετική απόφαση αναμένεται μέσα στο 2027 και, σε κάθε περίπτωση, μετά τις εκλογές.
Γιατί δεν προχώρησε η μείωση της εισφοράς
Παρά τη συζήτηση για αλλαγές στην ΕΑΣ, η κυβέρνηση επέλεξε να μην τροποποιήσει για το 2027 τη βασική δομή του συστήματος παρακρατήσεων. Η προγραμματιζόμενη ελάφρυνση παρέμεινε εκτός των τελικών παρεμβάσεων, καθώς δόθηκε προτεραιότητα στην ενίσχυση του μόνιμου επιδόματος των συνταξιούχων, το οποίο αυξήθηκε από τα αρχικά σχεδιαζόμενα 300 ευρώ στα 400 ευρώ, αποτελώντας τη λεγόμενη 13η εθνική σύνταξη.
Ταυτόχρονα, διευρύνθηκε ο αριθμός των δικαιούχων, αφού καταργούνται τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια, ενώ εξακολουθούν να ισχύουν οι ηλικιακές προϋποθέσεις. Έτσι, το επίδομα θα καταβάλλεται πλέον σε όλους τους συνταξιούχους ηλικίας άνω των 65 ετών, καθώς και σε όσους λαμβάνουν σύνταξη χηρείας και έχουν συμπληρώσει το 60ό έτος της ηλικίας τους.
Στο τραπέζι μειώσεις κρατήσεων έως 50%
Παρά την απουσία άμεσης νομοθετικής παρέμβασης, το υπουργείο Εργασίας συνεχίζει να επεξεργάζεται εναλλακτικές προτάσεις, προκειμένου να είναι προετοιμασμένο για κάθε πιθανή εξέλιξη σχετικά με την ΕΑΣ.
Μεταξύ των σεναρίων που εξετάζονται περιλαμβάνεται η μείωση των παρακρατήσεων κατά 30% ή ακόμη και 50%, τόσο στις κύριες όσο και στις επικουρικές συντάξεις.
Οι υπό εξέταση προτάσεις προβλέπουν διαφοροποίηση της ελάφρυνσης ανάλογα με το ύψος της σύνταξης, με τις μειώσεις των κρατήσεων να αυξάνονται όσο μεγαλύτερο είναι το συνταξιοδοτικό εισόδημα.
Στο τραπέζι βρίσκεται επίσης η πλήρης κατάργηση της ΕΑΣ στις επικουρικές συντάξεις, ένα ενδεχόμενο που, εφόσον υιοθετηθεί, θα περιορίσει περαιτέρω τις μηνιαίες επιβαρύνσεις των δικαιούχων. Προς το παρόν, πάντως, καμία από τις παραπάνω προτάσεις δεν έχει οριστικοποιηθεί, με την απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου να αποτελεί σημαντικό παράγοντα για τις επόμενες κινήσεις σχετικά με το μέλλον της εισφοράς.