Προφυλακτικά χωρίς πρωτεΐνες γάλακτος, λιπαντικά με φυτικά συστατικά και ερωτικά βοηθήματα από ανακυκλωμένα υλικά συνθέτουν μια νέα κατηγορία προϊόντων που αρχίζει να αποκτά τη δική της θέση στην ευρωπαϊκή αγορά. Η αυξανόμενη ζήτηση για πιο βιώσιμες και απαλλαγμένες από ζωικά παράγωγα επιλογές δημιουργεί επιχειρηματικές ευκαιρίες ακόμη και σε έναν τομέα που μέχρι πρόσφατα δεν συνδεόταν ιδιαίτερα με τον βιγκανισμό: τη σεξουαλική ευεξία.
Στην Ολλανδία, μικρές επιχειρήσεις επενδύουν σε αυτή την αναδυόμενη αγορά, επιδιώκοντας να καλύψουν τις ανάγκες καταναλωτών που δεν περιορίζουν τις vegan επιλογές τους στη διατροφή.
Η Παγκόσμια Ημέρα Βιγκανισμού, την 1η Νοεμβρίου, έφερε ξανά στο προσκήνιο τη διεύρυνση της συγκεκριμένης καταναλωτικής τάσης, η οποία περιλαμβάνει πλέον προϊόντα προσωπικής φροντίδας, αντισύλληψης και ερωτικής ζωής.
Για τους ενδιαφερόμενους καταναλωτές, το βασικό ζητούμενο είναι η αποφυγή ζωικών συστατικών σε κάθε πτυχή της καθημερινότητας, αλλά και η μεγαλύτερη διαφάνεια σχετικά με τα υλικά και τις μεθόδους παραγωγής.
Τα ζωικά συστατικά που μπορεί να περιέχουν τα προφυλακτικά
Μια λιγότερο γνωστή πτυχή της παραγωγής προφυλακτικών αφορά τη χρήση καζεΐνης, μιας πρωτεΐνης που προέρχεται από το γάλα.
Η συγκεκριμένη ουσία μπορεί να χρησιμοποιηθεί κατά την επεξεργασία του λάτεξ, προκειμένου να βελτιωθεί η ελαστικότητά του. Αυτό σημαίνει ότι ένα προϊόν που εκ πρώτης όψεως δεν έχει καμία σχέση με ζωικά συστατικά ενδέχεται να περιλαμβάνει παράγωγά τους κατά τη διαδικασία κατασκευής.
Αντίστοιχα, πολλά ερωτικά βοηθήματα παράγονται από σιλικόνη, ένα υλικό που δεν έχει ζωική προέλευση. Ωστόσο, ορισμένες κόλλες και χρωστικές ουσίες που χρησιμοποιούνται στην κατασκευή τους μπορεί να περιέχουν ζωικά συστατικά.
Αυτά τα λιγότερο εμφανή στοιχεία επιχειρεί να αναδείξει η Lieke Warmoeskerken, ιδρύτρια της LieLei, μιας εταιρείας με έδρα το Ρότερνταμ που ειδικεύεται σε vegan προϊόντα σεξουαλικής ευεξίας.
Όπως εξηγεί, πολλοί καταναλωτές γνωρίζουν τι περιλαμβάνει η διατροφή τους, αλλά δεν έχουν αντίστοιχη ενημέρωση για τη σύνθεση άλλων προϊόντων που χρησιμοποιούν στο σώμα τους.
«Σκέφτεσαι τι βάζεις στο στόμα σου. Γιατί να μη σκέφτεσαι και τι βάζεις στο σώμα σου;», επισημαίνει χαρακτηριστικά.
Η επιχειρηματική δραστηριότητα της LieLei δεν επικεντρώνεται αποκλειστικά στην απουσία ζωικών παραγώγων. Η βιωσιμότητα και οι συνθήκες παραγωγής αποτελούν επίσης βασικά κριτήρια για την επιλογή των προϊόντων της.
Σύμφωνα με τη Warmoeskerken, ολοένα περισσότεροι άνθρωποι ενδιαφέρονται για αγορές που ανταποκρίνονται στις περιβαλλοντικές και ηθικές τους προτεραιότητες, γεγονός που ενισχύει τη ζήτηση για βιώσιμα ή vegan προϊόντα.
Από το λάδι καρύδας στη δημιουργία μιας νέας επιχείρησης
Μια προσωπική εμπειρία αποτέλεσε την αφετηρία για τη δημιουργία της Aia, εταιρείας προϊόντων σεξουαλικής ευεξίας με έδρα το Άμστερνταμ.
Η ιδρύτριά της, Simone Kuijer, ηλικίας 30 ετών, χρησιμοποιούσε αρχικά λάδι καρύδας ως λιπαντικό, θεωρώντας ότι αποτελούσε μια φυσική και ασφαλή λύση.
Στη συνέχεια, ωστόσο, ενημερώθηκε ότι η συγκεκριμένη επιλογή μπορεί να επηρεάζει την ισορροπία του pH και να προκαλεί φθορά στα προφυλακτικά από λάτεξ.
Η διαπίστωση αυτή την οδήγησε στην αναζήτηση εναλλακτικών προϊόντων και τελικά στη δημιουργία της δικής της επιχείρησης.
Η Aia διαθέτει vegan λιπαντικά και άλλα προϊόντα προσωπικής ευεξίας, τα οποία παράγονται σε εγκαταστάσεις που βρίσκονται περίπου μία ώρα μακριά από την έδρα της εταιρείας.
Μεταξύ των προϊόντων περιλαμβάνονται λιπαντικά που χρησιμοποιούν γλυκερίνη φυτικής προέλευσης, αντί για γλυκερίνη που παράγεται από ζωικό λίπος.
Η εταιρεία προσφέρει επίσης κεριά για μασάζ χωρίς κερί μέλισσας, διευρύνοντας τις επιλογές όσων επιθυμούν να αποφεύγουν τα ζωικά παράγωγα.
Η παραγωγή σε σχετικά μικρή απόσταση από την έδρα της επιχείρησης αποτελεί μέρος της προσέγγισής της, η οποία συνδέει τις vegan πρώτες ύλες με ευρύτερες επιλογές βιωσιμότητας.
Vegan επιλογές ακόμη και στην αντισύλληψη
Η αυξανόμενη παρουσία των συγκεκριμένων προϊόντων συνδέεται με μια γενικότερη αλλαγή στις καταναλωτικές συνήθειες.
Για την 28χρονη Stephanie Heerema, η αποφυγή ζωικών συστατικών δεν αποτελεί περιστασιακή επιλογή, αλλά μέρος ενός τρόπου ζωής που ακολουθεί εδώ και πολλά χρόνια.
Έγινε χορτοφάγος σε ηλικία 10 ετών, ενώ κατά τη διάρκεια των πανεπιστημιακών της σπουδών αποφάσισε να αποκλείσει πλήρως τα ζωικά προϊόντα από τη διατροφή της.
Σταδιακά επέκτεινε αυτή την προσέγγιση και στις προσωπικές της αγορές, επιλέγοντας vegan προφυλακτικά και λιπαντικά.
Πριν από πρόσφατη αγορά δονητή, έλεγξε όχι μόνο ότι το προϊόν ήταν vegan, αλλά και ότι τα εσωτερικά πλαστικά εξαρτήματά του προέρχονταν από ανακυκλωμένα υλικά.
Η ίδια επισημαίνει ότι ακόμη και ορισμένα φαρμακευτικά προϊόντα μπορεί να περιλαμβάνουν ζωικά παράγωγα.
«Με ενοχλεί που υπάρχει λακτόζη στο αντισυλληπτικό μου», αναφέρει.
Η λακτόζη, σάκχαρο που προέρχεται από το γάλα, χρησιμοποιείται ευρέως στη φαρμακοβιομηχανία ως βοηθητικό συστατικό για την παρασκευή δισκίων.
Το συγκεκριμένο παράδειγμα δείχνει πόσο σύνθετη μπορεί να αποδειχθεί η προσπάθεια πλήρους αποφυγής ζωικών παραγώγων, καθώς αυτά δεν περιορίζονται στα τρόφιμα ή στα καλλυντικά.
Η επόμενη πρόκληση για τις επιχειρήσεις είναι τα μικροπλαστικά
Η νέα αγορά δεν περιορίζεται πλέον στο ερώτημα εάν ένα προϊόν περιέχει ζωικά συστατικά. Στο επίκεντρο έρχονται και οι συσκευασίες, τα πλαστικά και το συνολικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα.
Η Warmoeskerken επιδιώκει να μειώσει τη χρήση πλαστικών συσκευασιών, ενώ ενημερώνει τους πελάτες της όταν υλικά που παρουσιάζονται ως εναλλακτικές επιλογές περιέχουν στην πραγματικότητα πλαστικό.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του vegan δέρματος, το οποίο μπορεί να μην περιέχει ζωικά συστατικά, αλλά δεν είναι απαραίτητα απαλλαγμένο από συνθετικά πλαστικά υλικά.
Αντίστοιχες ανησυχίες εκφράζει και η Kuijer, η οποία είναι έγκυος και προβληματίζεται για την παρουσία μικροπλαστικών στο περιβάλλον και στον ανθρώπινο οργανισμό.
Στην επιχείρησή της χρησιμοποιεί γυάλινα δοχεία για τα προϊόντα, ενώ πρόσφατα παρουσίασε μια νέα σειρά γυάλινων ερωτικών βοηθημάτων.
Η επιλογή του γυαλιού αποτελεί μια προσπάθεια περιορισμού της χρήσης πλαστικού, χωρίς ωστόσο να αντιμετωπίζει το πρόβλημα στο σύνολό του.
«Δεν λύνει ολόκληρο το πρόβλημα, αλλά είναι σίγουρα ένα βήμα προς αυτή την κατεύθυνση», αναφέρει η επιχειρηματίας.
Η ανάπτυξη των vegan προϊόντων σεξουαλικής ευεξίας συμπίπτει με ευρύτερες αλλαγές στην κατανάλωση στην Ολλανδία, όπου η κατανάλωση κρέατος υποχωρεί για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία του Πανεπιστημίου Wageningen.
Για τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στη συγκεκριμένη αγορά, η εξέλιξη αυτή δημιουργεί νέες δυνατότητες ανάπτυξης, καθώς η ζήτηση για προϊόντα χωρίς ζωικά συστατικά επεκτείνεται σε κατηγορίες που μέχρι πρόσφατα βρίσκονταν εκτός της συζήτησης για τον βιγκανισμό.
Από τα προφυλακτικά και τα λιπαντικά μέχρι τα υλικά κατασκευής και τις συσκευασίες, η συγκεκριμένη τάση δείχνει ότι οι καταναλωτικές επιλογές που συνδέονται με τη βιωσιμότητα αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη παρουσία και στον χώρο της προσωπικής ευεξίας.