Περίπου 1,5 εκατ. ευρώ σε τριάντα χρόνια καριέρας. Αυτός είναι ο προσωπικός οικονομικός απολογισμός που κάνει ο Σπύρος Γκόντας, πρώην διεθνής διαιτητής μπάσκετ με 21 χρόνια παρουσίας στη EuroLeague, μιλώντας στο newmoney για μια πλευρά του μπάσκετ που σπανίως συζητείται με συγκεκριμένα ποσά: τις αμοιβές εκείνων που κρατούν τη σφυρίχτρα.
Στην καριέρα του μετρά περίπου 250 αγώνες EuroLeague, 280 αγώνες EuroCup και τις συμμετοχές του στα ελληνικά πρωταθλήματα.
Αφορμή για την έρευνα μας αποτέλεσαν όσα δημοσιοποιήθηκαν για τους ισχυρισμούς του πρώην διεθνούς διαιτητή Πέτρου Παπαπέτρου, μετά τον εντοπισμό μεγάλου χρηματικού ποσού στο σπίτι του. Ο ίδιος υποστήριξε ότι μέρος των χρημάτων προερχόταν από τη διαιτησία.
Μπορεί, λοιπόν, κάποιος να γίνει πλούσιος από τη διαιτησία;
Στην κορυφή του ευρωπαϊκού μπάσκετ, οι αμοιβές εξασφαλίζουν μια άνετη ζωή, όχι όμως πλούτο. Επίσης, ο δρόμος είναι μακρύς και αφορά ελάχιστους. Ο ίδιος ο Γκόντας εκτιμά ότι αντίστοιχες απολαβές μπορεί να έχουν συγκεντρώσει περίπου δέκα Έλληνες διαιτητές στη διάρκεια των τριών δεκαετιών που περιγράφει.
Τα 2.600 ευρώ και ο ετήσιος λογαριασμός
Σύμφωνα με πληροφορίες που συγκέντρωσε το newmoney, η αμοιβή για έναν αγώνα της κανονικής περιόδου της EuroLeague τη σεζόν 2026–27 ανέρχεται σε 2.600 ευρώ μικτά, ενώ για αγώνα EuroCup σε 1.400 ευρώ. Τα έξοδα μετακίνησης και διαμονής των διαιτητών καλύπτονται χωριστά, ενώ προβλέπεται επίσης αποζημίωση 60 ευρώ ανά γεύμα.
Ένας καθιερωμένος διαιτητής μπορεί να φτάσει τους 30 αγώνες κανονικής περιόδου της EuroLeague σε μία σεζόν, εξασφαλίζοντας αμοιβές 78.000 ευρώ, πριν προστεθούν άλλες συμμετοχές ή μπόνους.
Ο Γκόντας περιγράφει ότι υπάρχει μια μικρή ομάδα περίπου δεκαπέντε έως είκοσι διαιτητών που αναλαμβάνουν περισσότερους από τριάντα αγώνες, μια ενδιάμεση ομάδα με δεκαπέντε έως τριάντα αγώνες και άλλους με έως δεκαπέντε.
Οι ορισμοί καθορίζουν και την πρόσβαση σε πρόσθετες αμοιβές. Προβλέπονται μπόνους 5.000 ευρώ για 15 έως 30 παιχνίδια και 7.500 ευρώ για περισσότερα από 30 παιχνίδια.
Στις ευρωπαϊκές αμοιβές προστίθενται εκείνες των εγχώριων πρωταθλημάτων. Για την ανώτατη ελληνική κατηγορία η μέση αμοιβή βρίσκεται κοντά στα 1.000 ευρώ ανά παιχνίδι. Με περίπου τριάντα αγώνες, το σχετικό ετήσιο ποσό διαμορφώνεται γύρω στις 30.000 ευρώ.
Συνολικά, λοιπόν, ένας Έλληνας διαιτητής με πολλές ευρωπαϊκές συμμετοχές μπορεί να προσεγγίζει τις 110.000 ευρώ τον χρόνο.
Παρότι το newmoney συγκέντρωσε, έπειτα από εκτενή έρευνα και επαφές με ανθρώπους της διαιτησίας, στοιχεία για τις αμοιβές, η αναζήτησή τους ανέδειξε μια αξιοσημείωτη μυστικοπάθεια γύρω από το θέμα.
Η ανανέωση της συλλογικής συμφωνίας της EuroLeague με την ένωση των διαιτητών ανακοινώθηκε δημόσια, χωρίς να δημοσιοποιηθούν οι οικονομικοί όροι της. Απευθύναμε γραπτά αιτήματα στη EuroLeague και στην Ομοσπονδία Διαιτητών Καλαθοσφαίρισης Ελλάδος, στην ισπανική ένωση διαιτητών AEBA, μέσω της οποίας αναζητήσαμε επικοινωνία με τον Ισπανό διευθυντή διαιτησίας της EuroLeague, Ντάνιελ Ιερεθουέλο ενώ αναζητήσαμε πληροφορίες και από δημοσιογράφους και αναλυτές του ευρωπαϊκού μπάσκετ.
Μέχρι τη σύνταξη του παρόντος, δεν είχαμε λάβει απάντηση στα αιτήματά μας.
Ο Σπύρος Γκόντας δέχθηκε να μιλήσει επώνυμα, ενώ πληροφορίες αντλήσαμε και από τον χώρο της ελληνικής διαιτησίας υπό τον όρο της ανωνυμίας.
Όπως μας εξήγησε πηγή με εμπειρία σε ευρωπαϊκούς αγώνες, οι πληρωμές γίνονται τραπεζικά, με τιμολόγια και βάσει υπογεγραμμένων συμβάσεων. Η ίδια πηγή έχει επίσης αναρωτηθεί γιατί τα ποσά δεν δημοσιοποιούνται, αποδίδοντας την πρακτική περισσότερο σε εσωτερικές διαδικασίες.
Η δουλειά πριν από το τζάμπολ
Οι αμοιβές είναι υψηλές. Η διαδρομή μέχρι αυτές, όμως, περνά από τις μικρότερες κατηγορίες και απαιτεί χρόνια εξέλιξης. Ο Γιάννης Φούφης, διεθνής διαιτητής μπάσκετ με πολυετή παρουσία στη EuroLeague, ξεκίνησε από τα τοπικά πρωταθλήματα και ανέβηκε διαδοχικά στη Γ΄ Εθνική, στη Β΄ Εθνική, στην Α2 και στην Α1, πριν φτάσει στις ευρωπαϊκές διοργανώσεις. «Τώρα είναι η πλήρης μου απασχόληση αυτή», λέει στο newmoney.
Η καθημερινότητά του περιλαμβάνει διάβασμα, εβδομαδιαίες συναντήσεις και προετοιμασία για κάθε αναμέτρηση. «Σκάουτινγκ των ομάδων, σκάουτινγκ των παικτών», περιγράφει. Όταν έρχεται ένας ορισμός, οι διαιτητές μελετούν τον τρόπο παιχνιδιού των δύο αντιπάλων και τα συστήματά τους, ώστε να γνωρίζουν πού πρέπει να στρέψουν την προσοχή τους.
«Όλα αυτά γίνονται ώστε να μειώσει ένας διαιτητής τα λάθη που μπορεί να κάνει σε ένα παιχνίδι», εξηγεί ο Φούφης. Τη μελέτη αναλαμβάνουν οι ίδιοι οι διαιτητές, έχοντας στη διάθεσή τους και μια πλατφόρμα της EuroLeague με αγώνες, συστήματα και παρατηρήσεις. Κάθε παιχνίδι αξιολογείται, ενώ εξετάζονται και λάθη προηγούμενων αναμετρήσεων: τι επιτρέπεται, τι δεν επιτρέπεται και πώς εφαρμόζονται οι κανονισμοί στην πράξη.
Παράλληλα, η ζωή οργανώνεται γύρω από τους ορισμούς και τις μετακινήσεις. «Η βάση μου είναι η Θεσσαλονίκη», λέει ο Φούφης, ο οποίος ταξιδεύει κάθε εβδομάδα για τις αγωνιστικές του υποχρεώσεις. Η παρουσία στο υψηλότερο ευρωπαϊκό επίπεδο απαιτεί συνεχή προετοιμασία και τη δυνατότητα να λείπει κανείς συστηματικά από το σπίτι του.
Το ισπανικό «λόμπι»
Στο υψηλότερο επίπεδο της ευρωπαϊκής διαιτησίας υπάρχει σκληρός ανταγωνισμός για τους ορισμούς. Η κατανομή των παιχνιδιών μεταξύ διαιτητών από διαφορετικές χώρες προκαλεί παράπονα, με την κριτική να επικεντρώνεται τα τελευταία χρόνια στο λεγόμενο «ισπανικό λόμπι».
Αύξηση των ορισμών Ισπανών διαιτητών καταγράφεται επί θητείας του συμπατριώτη τους, Ντάνιελ Ιερεθουέλο, ο οποίος ανέλαβε τη διεύθυνση διαιτησίας της EuroLeague το 2023.
Στις 22 Σεπτεμβρίου 2026, ο σύμβουλος διαιτησίας Τοντ Γουόρνικ παρουσίασε στο BasketNews στοιχεία για επτά Ισπανούς διαιτητές. Το μερίδιό τους στους ορισμούς της κανονικής περιόδου της EuroLeague αυξήθηκε από 10,6% τη σεζόν 2022–23 σε 16,3% το 2025–26. Την τελευταία αυτή σεζόν αντιπροσώπευαν το 10% του συνολικού σώματος των 70 διαιτητών, αλλά το 23,3% των 30 διαιτητών που είχαν τουλάχιστον 20 ορισμούς.
Με βάση σύγκρισης τους 97 ορισμούς των συγκεκριμένων επτά τη σεζόν 2022–23, ο Γουόρνικ εκτίμησε ότι οι επιπλέον συμμετοχές τους στις τρεις επόμενες σεζόν αντιστοιχούσαν συνολικά σε περίπου 350.000 ευρώ πρόσθετων αμοιβών στην κανονική περίοδο. Μαζί με τα playoffs και το Final Four, υπολόγιζε ότι το ποσό ξεπερνούσε τις 400.000 ευρώ.
Η ελληνική παρουσία και η επόμενη μέρα της διαιτησίας
Στο σώμα διαιτητών των διοργανώσεων της Euroleague Basketball εντάχθηκαν για τη σεζόν 2026–27 πέντε Έλληνες- περιορισμένη εκπροσώπηση σε σύγκριση με την αγωνιστική ισχύ και το βάρος των ελληνικών ομάδων στη διοργάνωση.
Ο Γκόντας αποδίδει την υποχώρηση της ελληνικής παρουσίας στις αδυναμίες του ελληνικού συστήματος. Όπως μας είπε, η Ελλάδα αποτελούσε παλαιότερα ισχυρό όνομα στην ευρωπαϊκή διαιτησία, αλλά από το 2015 και μετά οι διοικήσεις της διαιτησίας και η ομοσπονδία δεν έδωσαν την απαιτούμενη προσοχή στην ανάπτυξή της.
Στις 28 Σεπτεμβρίου 2026, η Euroleague Basketball ανακοίνωσε αυτοματοποιημένο σύστημα ορισμών με τεχνολογία τεχνητής νοημοσύνης. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, εφαρμόζει δεκατέσσερις κανόνες που καλύπτουν αγωνιστικά κριτήρια, πρόγραμμα, φόρτο και ακεραιότητα, μεταξύ άλλων την ιεραρχία, τη σύνθεση εθνικοτήτων και την επανάληψη ομάδων.
Η διοργάνωση το παρουσιάζει ως εργαλείο μεγαλύτερης συνέπειας, διαφάνειας και ισορροπίας.
Το ευρωπαϊκό μπάσκετ μεγαλώνει και μαζί του αυξάνονται τα οικονομικά μεγέθη.
Η Euroleague Basketball θέτει στο δεκαετές επιχειρηματικό της σχέδιο στόχο ετήσιων εμπορικών εσόδων 648 εκατ. ευρώ στο τέλος της περιόδου και συνολικών διανομών 3,4 δισ. ευρώ στις ομάδες.
Εφόσον οι στόχοι αυτοί επιτευχθούν, η ανάπτυξη θα δημιουργήσει περιθώρια για περαιτέρω αυξήσεις και στις αμοιβές των διαιτητών.