© Απαγορεύεται από το δίκαιο της Πνευμ. Ιδιοκτησίας η καθ΄οιονδήποτε τρόπο παράνομη χρήση/ιδιοποίηση του παρόντος, με βαρύτατες αστικές και ποινικές κυρώσεις για τον παραβάτη
Η αγορά της Πληροφορικής, που ανήκει στις ραγδαία αναπτυσσόμενες, αναδεικνύοντας διεθνώς τους υψηλότερους σε κεφαλαιοποίηση πολυεθνικούς ομίλους, ήταν πριν κάποια χρόνια μια αγορά για λίγους και σχεδόν «άγνωστη».
Στον ιστορικό χρόνο, μισός αιώνας είναι ένα μικρό διάστημα. Και μέσα σε αυτό συντελέστηκε μία από τις μεγαλύτερες ανατροπές στην εξέλιξη του ανθρώπου και των σύγχρονων κοινωνιών. Αναλογικά, κάτι ισχυρότερο ακόμη και σε σχέση με την τωρινή ανατροπή λόγω της εισβολής της Τεχνητής Νοημοσύνης. Οι υπολογιστές με την έλευσή τους άλλαξαν για πάντα τον τρόπο παραγωγής, εργασίας, αλλά και σκέψης. Έδωσαν λύσεις σε σύνθετα προβλήματα, απλοποίησαν διαδικασίες και πρόσφεραν ανεμπόδιστη πρόσβαση στη γνώση. Η Ελλάδα, όπως και άλλες δυτικές χώρες, ήρθε δειλά-δειλά και σταδιακά σε επαφή με αυτή τη νέα πραγματικότητα, που έφερε στην επιφάνεια ένα ολόκληρο νέο εταιρικό οικοσύστημα. Σε τούτη τη συναρπαστική διαδρομή διακρίνονται δύο κατηγορίες εταιρειών.
Η μία που άνοιξε τον δρόμο για το μέλλον αναπτύσσοντας κρίσιμες υποδομές για κρατικές υπηρεσίες και μεγάλους ομίλους και η δεύτερη που έφερε την Πληροφορική και τα προϊόντα της στον μέσο πολίτη-καταναλωτή μέσα από το δίκτυο της λιανικής αγοράς.
Η αφετηρία
Ηταν 62 χρόνια πριν, όταν ο Κωνσταντίνος Δοξιάδης, ο οραματιστής αρχιτέκτονας και μία από τις πλέον επιδραστικές προσωπικότητες της σύγχρονης ιστορίας της χώρας, εισήγαγε ουσιαστικά την τεχνολογία των υπολογιστών στην Ελλάδα.
Βλέποντας πολύ μπροστά από την εποχή του, το 1963 υπογράφει συμφωνία και γίνεται ο πρώτος διανομέας της αμερικανικής UNIVAC, ενώ την επόμενη χρονιά ιδρύει το Doxiadis Associates Computer Center (DACC).
Μέχρι τότε υπήρχαν ελάχιστες εταιρείες που δραστηριοποιούνταν στον τομέα μηχανοργάνωσης μεγάλων οργανισμών, όπως η ΙΒΜ, που από το 1937 άνοιξε υποκατάστημα στην Αθήνα, αλλά και η Συστήματα Οργάνωσης του επιχειρηματία Παναγή Σολομού, που αντιπροσώπευε την αμερικανική Remington-Rand όντας η πρώτη που εισήγαγε συστήματα μηχανοργάνωσης στην Ελλάδα. Ακόμη, από το 1962 έκανε την εμφάνισή της η Μηχανολογιστική ΕΠΕ -πρόδρομος της Intersys- του επίσης πρωτοπόρου Νικόλαου Παπανδρέου, που αποτέλεσε από τις πρώτες ιδιωτικές εταιρείες Πληροφοριακών Συστημάτων στη χώρα.
Μιλάμε βέβαια για μια άλλη εποχή, με τεράστια μηχανήματα που λειτουργούσαν με λυχνίες, διάτρητες καρτέλες και άλλα εξαρτήματα που σήμερα είναι μουσειακά αντικείμενα. Ακόμη και αυτά, όμως, απευθύνονταν σε συγκεκριμένους πελάτες όπως η Εθνική Στατιστική Υπηρεσία, η Εθνική Τράπεζα, η Αγροτική Τράπεζα, η ΔΕΗ, η Πειραϊκή Πατραϊκή και λίγες ακόμη εταιρείες.
Στο πλαίσιο αυτό, η Μηχανολογιστική ΕΠΕ πραγματοποίησε τη μηχανογράφηση σε κάποιες ελληνικές τράπεζες, στην Ενωση Ελληνικών Τραπεζών, στο Χρηματιστήριο, σε ασφαλιστικά ταμεία και ορισμένες μεγάλες επιχειρήσεις.
Ο πρώτος υπολογιστής UNIVAC 1004 εγκαταστάθηκε τον Ιούνιο του 1964 στο κτίριο του Γραφείου Δοξιάδη επί της οδού Στρατιωτικού Συνδέσμου και η πρώτη του δουλειά ήταν η μελέτη κυκλοφοριακών μοντέλων.
Τέσσερα χρόνια αργότερα, τον Δεκέμβριο του 1968, εγκαταστάθηκε στο ίδιο κτίριο ο πρωτοποριακός για την εποχή του και πανάκριβος (με κόστος 500.000 δολάρια) UNIVAC 1107. Ηταν ένας από τους μόλις 4 στην Ευρώπη και άλλους 10 στις ΗΠΑ. Το Computer Center, που εγκαινιάστηκε επίσημα τον Μάιο του 1970, και ο συγκεκριμένος υπολογιστής έπαιξαν καθοριστικό ρόλο ώστε τα επόμενα χρόνια το Γραφείο Δοξιάδη να αναλάβει και να υλοποιήσει πλήθος σημαντικών τεχνικών έργων σε όλο τον κόσμο, με τη φήμη του να εκτοξεύεται. Παράλληλα, στους πελάτες του για διάφορες υπηρεσίες περιλαμβάνονταν μεγάλοι οργανισμοί όπως ο ΟΤΕ, η ΔΕΗ, η Olympic Airways, τράπεζες κ.ά.
Την ίδια περίοδο, το 1970, άρχισαν να παραδίδονται τα πρώτα οργανωμένα μαθήματα προγραμματισμού στην Ελλάδα από το Ελληνικό Κέντρο Παραγωγικότητος (ΕΛΚΕΠΑ), ενώ και ο Νικόλαος Παπανδρέου είχε ιδρύσει Σχολείο Πληροφορικής εκπαιδεύοντας 63 «μαθητές».
Μια νέα εποχή
Με την αποκατάσταση της δημοκρατίας και τη Μεταπολίτευση, το 1974, ανέτειλε μια νέα προοπτική για τη χώρα. Ωστόσο, τον Ιούνιο του 1975 ο θάνατος του Κωνσταντίνου Δοξιάδη βάζει τους τίτλους τέλους στην εποχή των πρώτων τολμηρών πρωτοβουλιών.
Ταυτόχρονα αρχίζει να χαράζει μια νέα εποχή, με την Πληροφορική να μπαίνει όλο και περισσότερο στις επαγγελματικές λειτουργίες, αλλά να βρίσκεται ακόμη μακριά από τα σπίτια των καταναλωτών. Ξεκινά μια περίοδος σημαντικών επενδύσεων στις τότε νέες τεχνολογικές λύσεις που σηματοδοτούν το πέρασμα από τις διάτρητες καρτέλες για την εισαγωγή των δεδομένων στα συστήματα, σε πιο σύγχρονες μεθόδους. Είναι η περίοδος όπου τέτοια συστήματα μπαίνουν σε πολλές κρατικές υπηρεσίες (υπουργεία), μεγάλες επιχειρήσεις, αλλά και πανεπιστήμια, με πρώτο το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης το 1975, για να ακολουθήσει το Πανεπιστήμιο Πατρών το 1978.
Οι υπολογιστές εισέρχονται και στην πολιτική ζωή, όταν το 1981 το DACC αναλαμβάνει για πρώτη φορά την ηλεκτρονική εξαγωγή των εκλογικών αποτελεσμάτων στις εθνικές εκλογές, κάτι που ασφαλώς συνεχίστηκε τα επόμενα χρόνια από την εταιρεία SingularLogic.
Τα «βαριά» ονόματα
Από τις αρχές της δεκαετίας του ’80 αρχίζουν να κάνουν την εμφάνισή τους κάποια μετέπειτα «βαριά» ονόματα του κλάδου. Ετσι, το 1981 ιδρύεται η Info-Quest (Θεόδωρος Φέσσας), που από το 1984 καθιέρωσε το επιχειρησιακό μοντέλο αντιπροσώπευσης-διανομής προϊόντων πληροφορικής και ανάπτυξης υπηρεσιών σχεδιασμού, εγκατάστασης και υποστήριξης πληροφοριακών συστημάτων. Η Info-Quest διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στη διάδοση των προσωπικών υπολογιστών (PC) στην Ελλάδα. Το 1984, από τα σπλάχνα του DACC προκύπτει η ΔΕΛΤΑ Πληροφορική, ενώ το 1985 ιδρύεται η Space Hellas από τον Δημήτρη Μανωλόπουλο, που εξελίχθηκε σε έναν από τους σημαντικότερους integrators τεχνολογίας και τηλεπικοινωνιών στην Ελλάδα.
Ο Γιώργος Γεράρδος, που έφυγε τον Φεβρουάριο από τη ζωή, είχε βάλει ήδη από το 1969 το θεμέλιο λίθο της Πλαίσιο, με ένα μικρό κατάστημα 14 τ.μ. επί της οδού Στουρνάρη, με αρχικό αντικείμενο τα είδη σχεδίου. Το 1986 η Πλαίσιο λάνσαρε στην αγορά τον πρώτο υπολογιστή Turbo X, για να εξελιχθεί τα επόμενα χρόνια στην κορυφαία αλυσίδα λιανικής πώλησης PC και ειδών τεχνολογίας στη χώρα.
Εκείνη τη χρονιά, το 1986, σε ένα μικρό μαγαζί στην οδό Μιχαλακοπούλου με την επωνυμία Logic Design, γραφόταν από τον τεχνολόγο μηχανικό Θανάση Αθανασούλη και τον μηχανολόγο μηχανικό Γιώργο Βαλσαμίδη η αφετηρία της Altec, που αποτέλεσε έναν από τους ισχυρότερους ομίλους του κλάδου με μεγάλη ανάπτυξη στον τομέα του λογισμικού και της παραγωγής υπολογιστών.
Λίγο νωρίτερα, το 1984, ξεκίνησε τη δραστηριότητά της και η Microland Computers ΑΕΒΕ, από τις πιο γνωστές ελληνικές εταιρείες στον κλάδο της Πληροφορικής και των Τηλεπικοινωνιών, με σημαντική παρουσία στην αγορά μέσω δικτύου καταστημάτων (λιανικής και franchise). Στην πορεία αποτέλεσε θυγατρική της Altec, ακολουθώντας τη δική της τύχη…
Ενα από τα πιο «βαριά» ονόματα της αγοράς υπήρξε η Πουλιάδης και Συνεργάτες, που ξεκίνησε εκείνη την εποχή με «εγκέφαλο» τον Θανάση Πουλιάδη, έναν άνθρωπο που θεωρείται από τους πατριάρχες του κλάδου στην Ελλάδα. Ο Πουλιάδης, έχοντας σπουδάσει στο Harvard Business School, είχε έρθει σε επαφή με την Πληροφορική ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του ’70. Οταν επέστρεψε στην Ελλάδα ήταν έτοιμος να δώσει ηχηρό «παρών».
Προς τα τέλη της δεκαετίας του ’80 και στις αρχές της δεκαετίας του ’90 πλήθος εταιρειών άρχισε να μπαίνει στην αναπτυσσόμενη αγορά της Πληροφορικής. Ανάμεσα σε αυτές η Cosmos Business Systems (Δημήτρης Δάφνης) που ιδρύθηκε το 1988, εστιάζοντας στην ολοκληρωμένη μηχανογράφηση επιχειρήσεων και τη διάθεση επώνυμων υπολογιστών. Η Cosmos Business Systems παραμένει μέχρι σήμερα ένας από τους ισχυρούς παίκτες της αγοράς.
Την ίδια περίοδο εμφανίστηκαν και άλλες φιλόδοξες προσπάθειες, όπως της Παπασάββας Μ. ΑΕΒΕ, που έγραψε τη δική της αξιοσημείωτη ιστορία στον κλάδο.
Οι υπολογιστές δεν απευθύνονταν πλέον σε ένα περιορισμένο target group κρατικών φορέων και μεγάλων επιχειρήσεων, αλλά μέσω του καναλιού της λιανικής… χτύπαγαν την πόρτα των απλών καταναλωτών. Αρχικά όσων είχαν αρκετή οικονομική δυνατότητα και στη συνέχεια σχεδόν όλων, καθώς τα επιτραπέζια και μετά τα φορητά κομπιούτερ έγιναν απαραίτητο εργαλείο.
Κάπως έτσι, οι αλυσίδες λιανικής πώλησης προϊόντων τεχνολογίας άρχισαν να φυτρώνουν σαν τα μανιτάρια. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η Multirama, με ισχυρή παρουσία στην αγορά υπολογιστών κατά τη δεκαετία του ’90 και τις αρχές του 2000. Στη συνέχεια, όμως, έπαψε να λειτουργεί με αυτή την επωνυμία και τα περισσότερα καταστήματά της απορροφήθηκαν από την Public. Παράλληλα, στην αγορά μπήκαν και διακρίθηκαν αρκετές ακόμη εταιρείες, όπως η Epsilon Net, η Entersoft, η Softone, η Ideal Holdings κ.ά.
Οι survivors και οι… πεσόντες
Από το 1990 και μετά είχε διαμορφωθεί ένα διαφορετικό τοπίο που οδήγησε σε περαιτέρω αλλαγές και τους leaders του κλάδου. Ετσι, από τη γενέθλια κοίτη του ομίλου Δοξιάδη έρχεται η Unisystems, με την εταιρεία να προχωρά σε μεγάλες επενδύσεις για τη δημιουργία αποθηκευτικών χώρων και σύγχρονου data center, ενώ εισάγεται και στο Χρηματιστήριο. Το 2000 η ΔΕΛΤΑ Πληροφορική συγχωνεύεται με την Singular και το 2004 η ΔΕΛΤΑ θα ολοκληρώσει τον κύκλο της ζωής της, με τις δραστηριότητες της, πλην του τομέα των εκλογών, να μεταφέρονται στη First Data.
Στο μεταξύ, η Unisystems βρίσκεται αντιμέτωπη με πολύπλευρες προκλήσεις, αλλά η εξαγορά της από τον όμιλο Quest, το 2006, ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο ανάπτυξης που διαρκεί μέχρι σήμερα, με τον ίδιο τον όμιλο να αποτελεί μία από τις ηγέτιδες δυνάμεις στην αγορά των νέων τεχνολογιών.
Τροχιά διαρκούς ανάπτυξης ακολούθησε και η Plaisio της οικογένειας Γεράρδου, η οποία έχει επεκταθεί πέραν των προϊόντων Πληροφορικής σε δεκάδες ακόμη πεδία, όπως οι λευκές συσκευές.
Αντίθετα, εταιρείες που έμοιαζαν ακλόνητες στο παρελθόν… αποτέλεσαν παρελθόν. Χαρακτηριστική η περίπτωση της Altec, που -λόγω και των ισχυρών πολιτικών προσβάσεων- από τα μέσα της δεκαετίας του ’90 μεσουράνησε κυριαρχώντας στις προμήθειες δημόσιων οργανισμών, αντιπροσωπεύοντας κορυφαία brands όπως Compaq, Canon, Hewlett-Packard, ΙΒΜ, Intel, Lexmark κ.ά. Παράλληλα, τόσο η μητρική όσο και κάποιες ακόμη συνδεδεμένες με αυτήν εταιρείες, μεταξύ των οποίων η Unisoft και η Microland, έκαναν εισαγωγή στο Χρηματιστήριο Αθηνών την εποχή της επενδυτικής φρενίτιδας, που την ακολούθησε το βροντώδες σκάσιμο της φούσκας. Αυτά, σε συνδυασμό με την εμπλοκή με τα τηλεοπτικά κανάλια (Ελεύθερη Τηλεόραση, ALTER) και την αγορά τηλεπικοινωνιών έφεραν την κατάρρευση και την εξαφάνισή της από τον χάρτη.
Αντίστοιχα, η Πουλιάδης & Συνεργάτες γιγαντώθηκε, κυρίως λόγω της συνεργασίας με τη Microsoft, αφού ήταν από τις πρώτες εταιρείες που αντιπροσώπευε τα Microsoft Windows στην ελληνική αγορά. Πέραν αυτού, όμως, από το 1990 επιδόθηκε σε ένα μπαράζ εξαγορών, δημιουργώντας έναν πολυσχιδή όμιλο με περισσότερες από 30 θυγατρικές και συμμετοχές σε άλλες εταιρείες. Ακόμη, έστησε το εργοστάσιο της OMP Europe στη Θήβα, το οποίο ήταν η μεγαλύτερη τότε παραγωγική μονάδα CD-R και DVD-R στην Ευρώπη.
Επιστέγασμα της ανοδικής πορείας της ήταν η εισαγωγή των μετοχών της στο Χρηματιστήριο τον Ιούλιο του 1996, για να ακολουθήσουν οι μετοχές της θυγατρικής PC Systems, αλλά και της εταιρείας λογισμικού Q&R. Με κυρίαρχη θέση στις δημόσιες προμήθειες, αλλά και στην υπόλοιπη αγορά, δύσκολα θα πίστευε κανείς ότι θα ερχόταν και γι’ αυτόν τον πανίσχυρο όμιλο η ώρα της κατάρρευσης. Ετσι, με την κρίση του Χρηματιστηρίου άρχισε η αντίστροφη μέτρηση και για τον όμιλο Πουλιάδη. Οι τίτλοι τέλους έπεσαν το 2004, όταν η εταιρεία πέρασε στον έλεγχο των πιστωτριών τραπεζών. Η μετοχή της Πουλιάδης & Συνεργάτες έπαψε να διαπραγματεύεται στο Χ.Α. τον Δεκέμβριο του 2005, ενώ τον ίδιο μήνα οι τράπεζες έκαναν αίτηση για την υπαγωγή της σε καθεστώς ειδικής εκκαθάρισης. Ο Θανάσης Πουλιάδης έκτοτε αποτραβήχτηκε από το προσκήνιο και τελικά έφυγε από τη ζωή τον Φεβρουάριο του 2011.
Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, η εικόνα του κλάδου έχει αποκτήσει ιδιαίτερα δυναμικά χαρακτηριστικά, με διαρκείς εξαγορές, συγχωνεύσεις και νέες δυνάμεις να βγαίνουν στο προσκήνιο.
Διαβάστε ακόμη
Family Constitution: Το μυστικό που οι πάμπλουτες οικογένειες δεν συζητούν ποτέ δημόσια
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.