Από πιέσεις σε τουρισμό, ναυτιλία και αγροτική παραγωγή, έως νέες δυνατότητες ανάδειξης της χώρας σε ενεργειακό και εμπορικό κόμβο: το τοπίο που διαμορφώνει για την Ελλάδα ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχει παραπάνω από μία οπτικές- και απαιτεί ανάλογους χειρισμούς.
Αυτή την πραγματικότητα περιγράφει ο Χάουαρντ Σατζ, γνωστός οικονομολόγος του RAND Corporation, του αμερικανικού think tank που είναι ένας από τους πιο επιδραστικούς οργανισμούς ανάλυσης πολιτικής παγκοσμίως.
Ο Χάουαρντ Σατζ, που έχει εξειδίκευση στο διεθνές εμπόριο και τη γεωοικονομία, στη συνέντευξη που παραχώρησε στο newmoney, με αφορμή τη συμμετοχή του στο 11ο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, επισημαίνει ότι η παγκόσμια οικονομία κινείται προς ένα αρνητικό σενάριο, στη σκιά της νέας γεωπολιτικής κρίσης στη Μέση Ανατολή, που παράλληλα ενέχει ευκαιρίες αλλά και σοβαρούς κινδύνους για την Ελλάδα.
Συμφωνείτε με εκτιμήσεις, όπως αυτή του ΔΝΤ, ότι πλησιάζουμε σε ένα αρνητικό σενάριο για την παγκόσμια οικονομία, εξαιτίας της κρίσης στη Μέση Ανατολή;
«Πλησιάζουμε σε ένα «σενάριο προς τα κάτω» (downside scenario). Το μεγάλο ερώτημα είναι πόσο έντονο θα είναι. Το ΔΝΤ στην έκθεση World Economic Outlook του Απριλίου μείωσε την πρόβλεψή του για την παγκόσμια ανάπτυξη στο 3,1% από 3,3%. Οι μελλοντικές προοπτικές θα εξαρτηθούν σχεδόν αποκλειστικά από το πόσο θα παραμείνουν μπλοκαρισμένες οι θαλάσσιες εξαγωγές μέσω των Στενών του Ορμούζ και πόσος χρόνος θα χρειαστεί για να επανεκκινήσουν, όταν ανοίξει ξανά το πέρασμα. Τα πετρελαϊκά πεδία που κλείνουν χρειάζονται χρόνο για να επανέλθουν».
Τι σημαίνει ένα τέτοιο σενάριο για την Ευρώπη και ειδικά για την Ελλάδα;
«Αυτό θα αποτελέσει ένα αρνητικό σοκ για την Ευρώπη, αλλά δεν πιστεύω ότι θα είναι τόσο έντονο όσο εκείνο της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022. Η Ευρώπη έχει αποκτήσει κάποια ανθεκτικότητα. Οι εξαγωγές από τη Μέση Ανατολή βρίσκουν εναλλακτικές διαδρομές -αν και όχι για το σύνολο των ποσοτήτων- και οι ΗΠΑ έχουν προσωρινά χαλαρώσει τις κυρώσεις για να αυξηθεί η προσφορά από χώρες που θεωρούνται αντίπαλες.
Για την Ελλάδα, οι επιπτώσεις θα είναι σίγουρα αρνητικές, αν και το ενεργειακό κανάλι ίσως να μην είναι το πιο σημαντικό. Το αυξημένο ενεργειακό κόστος μπορεί να πλήξει τον τουρισμό, κάτι που θα έχει σαφώς αρνητική επίδραση στην οικονομία.
Επιπλέον, από τα Στενά του Ορμούζ διέρχονται και άλλα αγαθά, όπως λιπάσματα και θείο – το τελευταίο χρησιμοποιείται στη διύλιση πετρελαίου και ορυκτών. Η διακοπή στα λιπάσματα μπορεί να πλήξει τη γεωργία.
Η Ελλάδα ενδέχεται να επηρεαστεί ιδιαίτερα και λόγω της κυριαρχίας της στη ναυτιλία. Εκατοντάδες πλοία παραμένουν εγκλωβισμένα στα Στενά, κάτι που επηρεάζει έσοδα και κερδοφορία. Η αυξημένη αβεβαιότητα και το πιθανό υψηλότερο κόστος ασφάλισης μπορεί επίσης να έχουν αρνητικές συνέπειες.
Πολλά θα εξαρτηθούν από το πώς θα τελειώσει ο πόλεμος, ποιος θα ελέγχει τα Στενά, αν η ναυσιπλοΐα θα είναι ξανά πλήρως ελεύθερη και ποια θα είναι η φύση του ιρανικού καθεστώτος μετά τον πόλεμο. Αυτό σημαίνει υψηλό επίπεδο αβεβαιότητας».
Υπάρχουν και ευκαιρίες σε αυτό το περιβάλλον για χώρες όπως η Ελλάδα;
«Ναι, υπάρχουν ευκαιρίες. Οι χώρες της Μέσης Ανατολής έχουν πάρει ένα σκληρό αλλά άμεσο μάθημα: πρέπει να δημιουργήσουν εναλλακτικές διαδρομές για το εμπόριό τους.
Η Σαουδική Αραβία είχε ήδη έναν αγωγό προς την Ερυθρά Θάλασσα, δυναμικότητας περίπου 5 εκατ. βαρελιών ημερησίως, και τώρα λειτουργεί στο μέγιστο. Το Ιράκ, αντίθετα, καθυστέρησε να ανακατασκευάσει τον αγωγό από τη Βασόρα προς τα τουρκικά σύνορα – κάτι που ελπίζουμε να επιταχυνθεί.
Το πιο σημαντικό είναι ότι η ανάγκη για νέους διαδρόμους μπορεί να αποτελέσει πολύ θετική εξέλιξη για τον Οικονομικό Διάδρομο Ινδίας -Μέσης Ανατολής- Ευρώπης IMEC (India–Middle East–Europe Corridor), που προβλέπεται να καταλήγει στην Ελλάδα. Η Ελλάδα μπορεί επίσης να αποτελέσει τερματικό σημείο και άλλων διαδρόμων ή να ενταχθεί σε αυτούς, ενισχύοντας τη συνδεσιμότητά της.
Σχετίζεται άμεσα και με τον ρόλο της Ελλάδας ως ενεργειακού κόμβου, καθώς λειτουργεί ως πύλη για ενέργεια προς την Κεντρική Ευρώπη. Αν η Ευρώπη εισάγει περισσότερο LNG από τις ΗΠΑ, αυτό πιθανότατα θα περνά μέσω Ελλάδας.
Τέλος, αν η ενεργειακή αβεβαιότητα συνεχιστεί, ενδέχεται να ενισχυθούν και νέες συμφωνίες για έρευνες υδρογονανθράκων στο Ιόνιο, με συμμετοχή αμερικανικών ή άλλων εταιρειών».
Πιστεύετε ότι οι κεντρικές τράπεζες θα χρειαστεί να «σφίξουν» περαιτέρω τη νομισματική πολιτική; Εκτιμάτε ότι θα δούμε τέτοια κίνηση από την ΕΚΤ μέσα στη χρονιά;
«Δεν θα επιχειρούσα να προβλέψω τις κινήσεις των κεντρικών τραπεζών, καθώς δεν είναι το βασικό μου αντικείμενο. Αυτό όμως δεν με εμποδίζει να κάνω μια εκτίμηση. Νομίζω ότι θα κινηθούν με μεγάλη προσοχή, κυρίως επειδή δεν μπορούμε να προβλέψουμε την πορεία αυτού του πολέμου.
Η ΕΚΤ έχει μια επιπλέον πρόκληση: η Fed βρίσκεται σε πιο χαλαρή στάση, οπότε μια πιθανή σύσφιξη από την ΕΚΤ θα μπορούσε να οδηγήσει σε ανατίμηση του ευρώ. Η διαχείριση αυτής της αβεβαιότητας είναι ακριβώς ο λόγος για τον οποίο οι κεντρικοί τραπεζίτες… πληρώνονται τόσο καλά!»
Διαβάστε ακόμη
Family Constitution: Το μυστικό που οι πάμπλουτες οικογένειες δεν συζητούν ποτέ δημόσια
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.