Η αμερικανική μεταποιητική βιομηχανία παρουσιάζει ενδείξεις ανάκαμψης, χωρίς ωστόσο η βελτίωση να αφορά το σύνολο των δραστηριοτήτων της. Η μεγαλύτερη δυναμική εντοπίζεται στους κλάδους που συνδέονται με τις επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη και την ενέργεια, την ώρα που σημαντικό τμήμα της παραδοσιακής βιομηχανίας εξακολουθεί να βρίσκεται αντιμέτωπο με οικονομικές πιέσεις.
Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ επικαλείται την ενίσχυση της μεταποιητικής δραστηριότητας ως επιβεβαίωση της αποτελεσματικότητας της οικονομικής στρατηγικής της. Ωστόσο, η εικόνα της αγοράς εργασίας είναι περισσότερο σύνθετη, καθώς η αύξηση της παραγωγής δεν μεταφράζεται σε ευρεία δημιουργία νέων θέσεων απασχόλησης.
Τον Σεπτέμβριο, η βιομηχανική παραγωγή ενισχύθηκε κατά 0,3%, παρά την υποχώρηση κατά 3% που καταγράφηκε στην αυτοκινητοβιομηχανία. Την ίδια περίοδο, ο μεταποιητικός δείκτης του Institute for Supply Management (ISM) συμπλήρωσε εννέα διαδοχικούς μήνες επέκτασης, με τις νέες παραγγελίες να επιταχύνονται και τον όγκο των εκκρεμών παραγγελιών να αυξάνεται.
Παρά τη βελτίωση των συγκεκριμένων μεγεθών, η ενίσχυση της απασχόλησης παραμένει περιορισμένη. Από τους έξι μεγαλύτερους κλάδους της μεταποίησης, οι πέντε ανακοίνωσαν άνοδο των νέων παραγγελιών, αλλά μόλις δύο παρουσίασαν αύξηση του προσωπικού τους. Πρόκειται για τις επιχειρήσεις υπολογιστών και ηλεκτρονικών προϊόντων, καθώς και για τον κλάδο κατασκευής εξοπλισμού μεταφορών.
Η προηγμένη μεταποίηση δημιουργεί τις περισσότερες νέες θέσεις εργασίας
Οι σημαντικές αποκλίσεις μεταξύ των επιμέρους βιομηχανικών δραστηριοτήτων επιβεβαιώνονται από την ανάλυση των στοιχείων απασχόλησης που πραγματοποίησε ο Γκαντ Λεβανόν, επικεφαλής οικονομολόγος του Burning Glass Institute. Κατά το δωδεκάμηνο που ολοκληρώθηκε τον Σεπτέμβριο, η μεταποίηση στις Ηνωμένες Πολιτείες εμφάνισε καθαρή αύξηση 40.000 θέσεων εργασίας. Εντούτοις, η θετική αυτή μεταβολή οφείλεται αποκλειστικά στους κλάδους της προηγμένης μεταποίησης, οι οποίοι συγκεντρώνουν μόλις το 38% της συνολικής βιομηχανικής απασχόλησης.
Στις δραστηριότητες αυτές περιλαμβάνονται η χημική βιομηχανία, η κατασκευή μηχανημάτων, οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές, τα ηλεκτρονικά προϊόντα και ο εξοπλισμός μεταφορών. Συνολικά, οι συγκεκριμένοι κλάδοι πρόσθεσαν 56.000 εργαζομένους, αντισταθμίζοντας τις απώλειες 16.000 θέσεων που σημειώθηκαν στις υπόλοιπες μεταποιητικές δραστηριότητες.
Η απασχόληση στους κλάδους εκτός προηγμένης μεταποίησης εξακολουθεί να κινείται οριακά πάνω από τα επίπεδα του 2016. Η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει τη μακροχρόνια αδυναμία σημαντικού μέρους της αμερικανικής βιομηχανίας να δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας.
Όπως εξηγεί ο Λεβανόν, η ανάκαμψη της μεταποίησης αποτελεί πραγματικό φαινόμενο, αλλά δεν έχει αποκτήσει γενικευμένο χαρακτήρα. Η ανάπτυξη επικεντρώνεται κυρίως στις επιχειρήσεις που προμηθεύουν εξοπλισμό για έργα τεχνητής νοημοσύνης και ενεργειακές επενδύσεις, καθώς και σε δραστηριότητες που ωφελούνται από τη μεταφορά παραγωγικών εγκαταστάσεων πίσω στις ΗΠΑ.
Τα υψηλά επιτόκια απειλούν να διευρύνουν τις ανισότητες
Ένας ακόμη κίνδυνος για την πορεία της αμερικανικής μεταποίησης συνδέεται με την αύξηση του κόστους χρηματοδότησης, η οποία μπορεί να εντείνει τις υφιστάμενες αποκλίσεις μεταξύ παραδοσιακών και προηγμένων βιομηχανικών κλάδων. Ο Τζέιμς Νάιτλι, επικεφαλής διεθνής οικονομολόγος της ING, επισημαίνει ότι οι παραδοσιακές βιομηχανίες υψηλής έντασης εργασίας βρίσκονται ήδη υπό πίεση, εξαιτίας του αυξημένου λειτουργικού κόστους και του ανταγωνισμού από ξένους παραγωγούς.
Από την άλλη πλευρά, οι εταιρείες προηγμένης μεταποίησης εξακολουθούν να αντλούν σημαντική υποστήριξη από τις μεγάλες επενδύσεις που πραγματοποιούνται στην τεχνητή νοημοσύνη και στον ενεργειακό τομέα.
Η ευνοϊκή αυτή συγκυρία, ωστόσο, δεν θεωρείται δεδομένο ότι θα διατηρηθεί. Εάν τα επιτόκια συνεχίσουν να αυξάνονται και παράλληλα ενισχυθούν οι επιφυλάξεις των επενδυτών για τις υψηλές αποτιμήσεις των τεχνολογικών επιχειρήσεων, οι επιπτώσεις ενδέχεται να επηρεάσουν ακόμη και τους κλάδους που σήμερα αποτελούν την κινητήρια δύναμη της βιομηχανικής ανάκαμψης.
Σύμφωνα με τον Νάιτλι, η μεγάλη εξάρτηση από την εξωτερική χρηματοδότηση δημιουργεί μια πρόσθετη πηγή ευαλωτότητας. Μια ενδεχόμενη δυσκολία στην άντληση κεφαλαίων θα μπορούσε να περιορίσει τις επενδύσεις, επιβραδύνοντας τη μεταποιητική δραστηριότητα και αποδυναμώνοντας τη δυναμική της σημερινής ανάκαμψης.