Η Meta Platforms δεν θέλει να διακινδυνεύσει το ενδεχόμενο ο Μαρκ Ζάκερμπεργκ να καταλήξει να ζει μακριά από την εταιρεία που συνίδρυσε.
Αφού ο Ζάκερμπεργκ προειδοποίησε ότι ένας προτεινόμενος φόρος περιουσίας στην Καλιφόρνια θα μπορούσε να τον οδηγήσει να εγκαταλείψει την πολιτεία, η Meta κατέληξε σε μια ασυνήθιστη συμφωνία με τον δισεκατομμυριούχο διευθύνοντα σύμβουλό της.
Η εταιρεία τού παραχωρεί μετοχές χωρίς δικαίωμα ψήφου, τις οποίες θα μπορεί να πουλήσει προκειμένου να καλύψει έναν πιθανό φορολογικό λογαριασμό πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων, χωρίς να χρειαστεί να παραχωρήσει μέρος του ελέγχου της Meta.
Σε αντάλλαγμα, ο Ζάκερμπεργκ δεσμεύτηκε να παραμείνει στην Καλιφόρνια –ή οπουδήποτε διατηρεί η Meta την έδρα της– για τα επόμενα οκτώ χρόνια, εφόσον συνεχίσει να ασκεί τα καθήκοντά του ως επικεφαλής πλήρους απασχόλησης.
Η συμφωνία, η οποία περιγράφεται σε έγγραφο που κατατέθηκε την Τετάρτη, δείχνει πώς μια προσπάθεια φορολόγησης ορισμένων από τις μεγαλύτερες περιουσίες της Silicon Valley επηρεάζει πλέον και τον επιχειρηματικό κόσμο.
Δισεκατομμυριούχοι όπως ο Σεργκέι Μπριν και ο Ντέιβιντ Σακς έχουν ήδη προχωρήσει σε ενέργειες για να εγκαταλείψουν την Καλιφόρνια, ενισχύοντας την κριτική ότι ο προτεινόμενος εφάπαξ φόρος 5%, ο οποίος θα τεθεί σε ψηφοφορία τον Νοέμβριο, θα μπορούσε να οδηγήσει ορισμένους από τους πλουσιότερους κατοίκους της πολιτείας στην έξοδο.
Η συμφωνία της Meta αποτελεί μια εντυπωσιακή αντίθετη προσέγγιση: αντί να παρακολουθήσει τον Ζάκερμπεργκ να αποχωρεί, η εταιρεία δημιούργησε ένα οικονομικό κίνητρο για να τον κρατήσει κοντά της.
Γιατί η Meta θέλει τον Ζούκερμπεργκ στην έδρα της
Ειδική επιτροπή, η οποία ανέλαβε τη διαπραγμάτευση της συμφωνίας, έκρινε ότι η παρουσία του Ζάκερμπεργκ στην έδρα της εταιρείας είναι «κρίσιμης σημασίας».
Αυτό ισχύει ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία ο εντεινόμενος ανταγωνισμός στην τεχνητή νοημοσύνη απαιτεί στενή συνεργασία του με τη Meta Superintelligence Labs.
Η επιτροπή επικαλέστηκε επίσης τις «δυσκολίες» που αντιμετώπισε η εταιρεία κατά την πανδημία της Covid-19, όταν ο Ζάκερμπεργκ βρισκόταν μακριά από τη διοικητική ομάδα, επισημαίνοντας ότι επιθυμεί να αποφύγει την επανάληψη ανάλογων προβλημάτων.
Ο Ζάκερμπεργκ, ο πέμπτος πλουσιότερος άνθρωπος στον κόσμο, διαθέτει περιουσία 247 δισ. δολαρίων, σύμφωνα με τον Bloomberg Billionaires Index.
Ο προτεινόμενος φόρος δισεκατομμυριούχων θα μπορούσε να του δημιουργήσει μια φορολογική υποχρέωση πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων και ενδεχομένως να τον αναγκάσει να πουλήσει μέρος των μετοχών με δικαίωμα ψήφου που στηρίζουν τον έλεγχό του επί της Meta, όπως αναφέρεται στο σχετικό εταιρικό έγγραφο.
Το ενδεχόμενο αυτό προκαλούσε ανησυχία τόσο στον ίδιο όσο και στο διοικητικό συμβούλιο της Meta εδώ και μήνες.
Οι ανησυχίες για τον έλεγχο της εταιρείας
Το θέμα τέθηκε τον Ιούλιο, όταν ο Ζάκερμπεργκ συζήτησε σύντομα τις επικείμενες εκλογές με τον Ρόμπερτ Μ. Κίμιτ, τον επικεφαλής ανεξάρτητο διευθυντή της Meta, σύμφωνα με το έγγραφο.
Ο Ζάκερμπεργκ προειδοποίησε ότι ο προτεινόμενος φόρος θα μπορούσε να τον αναγκάσει να πουλήσει κοινές μετοχές κατηγορίας Β (Class B), μειώνοντας το ποσοστό των δικαιωμάτων ψήφου που ελέγχει στην εταιρεία κάτω από το 53%.
Μέσα στις επόμενες εβδομάδες, ο νομικός του σύμβουλος απέστειλε επιστολή στην ειδική επιτροπή του διοικητικού συμβουλίου, ενημερώνοντάς την ότι ο Ζάκερμπεργκ εξέταζε το ενδεχόμενο να εγκαταλείψει την Καλιφόρνια εξαιτίας του φόρου στους υπερπλούσιους.
Πρότεινε επίσης τη δημιουργία μιας νέας κατηγορίας μετοχών χωρίς δικαίωμα ψήφου, η οποία θα πρόσφερε στη Meta έναν επιπλέον τρόπο άντλησης των τεράστιων κεφαλαίων που απαιτούνται για τις φιλοδοξίες της στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης.
Η επιστολή προχωρούσε ακόμη περισσότερο, ζητώντας από την επιτροπή να συζητήσει μια αναθεωρημένη συμφωνία αποδοχών.
Η προτεινόμενη ρύθμιση θα ήταν «συγκρίσιμη με εκείνες που εγκρίθηκαν πρόσφατα για άλλους ιδρυτές με αντίστοιχο προφίλ και σημασία για τις εταιρείες τους», σύμφωνα με το έγγραφο.
Θα περιλάμβανε παραχωρήσεις μετοχών συνδεδεμένες με συγκεκριμένους στόχους απόδοσης.
Η συμφωνία που εξυπηρετεί δύο στόχους
Η τελική συμφωνία επέτρεψε στη Meta να αντιμετωπίσει δύο ζητήματα ταυτόχρονα. Από τη μία πλευρά, ο Ζάκερμπεργκ επιδίωκε μεγαλύτερη ευελιξία στην άντληση ρευστότητας, χωρίς να αποδυναμωθεί ο έλεγχός του επί της εταιρείας.
Από την άλλη, η Meta απέκτησε έναν ακόμη τρόπο χρηματοδότησης των δαπανηρών επενδύσεών της στην τεχνητή νοημοσύνη, προσφέροντας παράλληλα στον ιδρυτή της ένα ισχυρό κίνητρο να παραμείνει.
Η οικονομική διευθύντρια της Meta, Σούζαν Λι, δήλωσε κατά την τηλεδιάσκεψη για τα τριμηνιαία οικονομικά αποτελέσματα ότι οι νέες μετοχές χωρίς δικαίωμα ψήφου θα λειτουργούν κυρίως ως εργαλείο χρηματοδότησης.
Η συγκεκριμένη κατηγορία μετοχών θα παρέχει στη Meta μεγαλύτερη ευελιξία για τη χρηματοδότηση των σχεδίων της στην AI, χωρίς να προκαλεί αραίωση των δικαιωμάτων ψήφου.
Ωστόσο, η Λι δεν αναφέρθηκε στα ειδικά στοιχεία της συμφωνίας που αφορούν προσωπικά τον Ζάκερμπεργκ και περιγράφονται στο εταιρικό έγγραφο.
Πώς λειτουργούν οι νέες μετοχές Class C
Βάσει της συμφωνίας, ο Ζάκερμπεργκ μπορεί να πουλήσει αμέσως το 20% των μετοχών κατηγορίας C (Class C) χωρίς δικαίωμα ψήφου που θα λάβει. Το συγκεκριμένο ποσοστό ισοδυναμεί με το 10% της συνολικής οικονομικής συμμετοχής του στη Meta.
Με αυτόν τον τρόπο θα αποκτήσει ρευστότητα που θα μπορούσε να τον βοηθήσει να καλύψει μια πιθανή φορολογική υποχρέωση από την Πρόταση 40 (Proposition 40), το μέτρο που θα επέτρεπε την επιβολή του φόρου στους δισεκατομμυριούχους εφόσον εγκριθεί και τεθεί σε ισχύ.
Το υπόλοιπο 80% των μετοχών Class C υπόκειται αρχικά σε περιορισμούς διάθεσης.
Οι περιορισμοί αυτοί θα αίρονται σταδιακά σε διάστημα οκτώ ετών, υπό την προϋπόθεση ότι ο Ζάκερμπεργκ θα συνεχίσει να ηγείται της εταιρείας.
Η ρύθμιση συνδέει επομένως τη δυνατότητα πώλησης των συγκεκριμένων μετοχών με τη μακροχρόνια παραμονή του στην ηγεσία της Meta.
Ο φόρος 5% και η μάχη των δισεκατομμυριούχων στην Καλιφόρνια
Το κατά πόσον ο Ζάκερμπεργκ θα βρεθεί τελικά αντιμέτωπος με τον νέο φόρο θα εξαρτηθεί από την απόφαση των ψηφοφόρων της Καλιφόρνιας. Πρόσφατες δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι οι ψηφοφόροι εμφανίζονται διχασμένοι ως προς την Πρόταση 40.
Το μέτρο προτάθηκε από συνδικάτο εργαζομένων στον χώρο της υγείας, με στόχο να καλυφθούν περικοπές της ομοσπονδιακής χρηματοδότησης. Ο κυβερνήτης της Καλιφόρνιας, Γκάβιν Νιούσομ, αντιτίθεται στην πρόταση.
Ο φόρος θα επηρέαζε πρόσωπα των οποίων η καθαρή περιουσία ξεπερνούσε το 1 δισ. δολάρια την 1η Ιανουαρίου 2026. Μια ομάδα δισεκατομμυριούχων έχει δαπανήσει περίπου 300 εκατ. δολάρια στην προσπάθεια να αποτρέψει την έγκριση του μέτρου.
Επικεφαλής της προσπάθειας βρίσκεται ο Σεργκέι Μπριν, συνιδρυτής της Google, ο οποίος πλέον δηλώνει ως διεύθυνσή του τη Νεβάδα στα έγγραφα καταγραφής πολιτικών δωρεών.
Η έπαυλη των 170 εκατ. δολαρίων στο Μαϊάμι
Ακόμη και αν ο Ζάκερμπεργκ διατηρήσει την κύρια κατοικία του στην Καλιφόρνια, ο 42χρονος δισεκατομμυριούχος διαθέτει ένα ολοένα μεγαλύτερο χαρτοφυλάκιο ακινήτων σε άλλες περιοχές.
Νωρίτερα φέτος, κατέβαλε 170 εκατ. δολάρια για την αγορά έπαυλης στο Μαϊάμι, πραγματοποιώντας συναλλαγή-ρεκόρ για τη συγκεκριμένη αγορά ακινήτων.
Εκτός από κατοικίες στο Πάλο Άλτο και κοντά στη λίμνη Τάχο, ο Ζάκερμπεργκ διαθέτει επίσης ακίνητα στην Ουάσιγκτον και στο Καουάι, το νησί της Χαβάης.
Η συμφωνία με τη Meta προσθέτει έτσι μια νέα διάσταση στη συζήτηση για τη φορολόγηση των μεγάλων περιουσιών: την προσπάθεια μιας εισηγμένης τεχνολογικής εταιρείας να εξασφαλίσει τη φυσική παρουσία και τη μακροχρόνια παραμονή του ιδρυτή της, χωρίς να διακινδυνεύσει τον έλεγχο που ασκεί στη διοίκησή της.