Αν η πρόσφατη συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου με το Ιράν γέννησε ερωτήματα για το κατά πόσο η αμερικανική ισχύς παραμένει αδιαμφισβήτητη, μια λιγότερο προβεβλημένη απόφαση της κυβέρνησης Τραμπ ήρθε να υπενθυμίσει πού βρίσκεται σήμερα το πραγματικό κέντρο εξουσίας. Στις 12 Ιουνίου, η Ουάσιγκτον ζήτησε από την Anthropic να αποκλείσει την πρόσβαση ξένων χρηστών στα Fable και Mythos, τα πλέον προηγμένα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης της εταιρείας.
Η κίνηση αυτή έχει βαρύνουσα σημασία, καθώς αποτυπώνει μια νέα πραγματικότητα: στον 21ο αιώνα, η ισχύς δεν μετριέται μόνο με στρατούς, ενεργειακούς πόρους ή οικονομικά μεγέθη. Μετριέται και από το ποιος ελέγχει την πιο κρίσιμη τεχνολογία της εποχής. Όπως επισημαίνει ο Economist, καμία κυβέρνηση δεν διαθέτει μεγαλύτερη επιρροή από εκείνη που μπορεί να αποφασίζει ποιος θα αποκτήσει πρόσβαση στα πιο προηγμένα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης.
Για τους συμμάχους και τους ανταγωνιστές των ΗΠΑ, το μήνυμα είναι σαφές. Την ώρα που η διεθνής κοινότητα προσπαθεί να προσαρμοστεί σε μια Αμερική που αλλάζει στάση σε θέματα άμυνας, εμπορίου και γεωπολιτικής, καλείται πλέον να αποδεχθεί ότι η μεγαλύτερη οικονομία του πλανήτη διαθέτει ακόμη ένα ισχυρό μοχλό επιρροής: τον έλεγχο της τεχνητής νοημοσύνης.
Από τα πυρηνικά στην τεχνητή νοημοσύνη
Η αμερικανική στρατηγική δεν αποτελεί ιστορική εξαίρεση. Οι ΗΠΑ έχουν επανειλημμένα επιδιώξει να διατηρήσουν τον έλεγχο τεχνολογιών που θεωρούν κρίσιμες για την εθνική τους ασφάλεια.
Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, περιόρισαν τη συνεργασία με το Ηνωμένο Βασίλειο στο πεδίο των πυρηνικών όπλων. Αντίστοιχα, όταν η σύγχρονη κρυπτογραφία άρχισε να αποκτά στρατηγική σημασία τη δεκαετία του 1970, η Ουάσιγκτον επέβαλε αυστηρούς περιορισμούς στις εξαγωγές της, πριν τελικά υιοθετήσει μια πιο ισορροπημένη προσέγγιση.
Ακόμη και σήμερα, η λογική αυτή παραμένει εμφανής. Οι ΗΠΑ συνεχίζουν να διατηρούν αποκλειστικά για τις δικές τους ένοπλες δυνάμεις ορισμένα από τα πλέον προηγμένα οπλικά τους συστήματα. Το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα είναι τα μαχητικά F-22, τα οποία δεν εξάγονται, σε αντίθεση με τα F-35 που διατίθενται σε συμμαχικές χώρες.
Γιατί η ΑΙ θεωρείται διαφορετική
Η τεχνητή νοημοσύνη, ωστόσο, παρουσιάζει ιδιαιτερότητες που την καθιστούν διαφορετική από προηγούμενες τεχνολογίες.
Εάν τα πλέον εξελιγμένα μοντέλα αποκτήσουν τη δυνατότητα να επηρεάζουν κρίσιμες υποδομές, να σχεδιάζουν πολύπλοκες κυβερνοεπιθέσεις ή ακόμη και να επιταχύνουν τη δημιουργία επικίνδυνων βιολογικών παραγόντων, τότε οι κυβερνήσεις έχουν ισχυρό κίνητρο να περιορίσουν την πρόσβαση σε αυτά.
Το πρόβλημα είναι ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν μοιάζει με ένα οπλικό σύστημα που κατασκευάζεται σε συγκεκριμένα εργοστάσια. Τα μοντέλα μπορούν να αντιγραφούν, να εξελιχθούν και να αναπαραχθούν με τρόπους που δυσκολεύουν τον απόλυτο έλεγχο.
Παράλληλα, οι αμερικανικές εταιρείες έχουν τεράστιο οικονομικό συμφέρον να εξάγουν τις υπηρεσίες και τις εφαρμογές τους διεθνώς. Η Ουάσιγκτον γνωρίζει ότι μια υπερβολικά περιοριστική πολιτική θα μπορούσε να ωθήσει άλλες χώρες προς εναλλακτικές λύσεις, κυρίως κινεζικής προέλευσης.
Ένα μοντέλο πολλών ταχυτήτων
Το πιθανότερο σενάριο φαίνεται να είναι η δημιουργία ενός συστήματος διαβαθμισμένης πρόσβασης.
Στην κορυφή της πυραμίδας, οι ΗΠΑ θα διατηρούν τα πλέον προηγμένα μοντέλα και τις πιο ευαίσθητες δυνατότητές τους για στρατιωτική, κυβερνοπολεμική και κρατική χρήση. Σε ένα δεύτερο επίπεδο, οι στενότεροι σύμμαχοι θα έχουν πρόσβαση σε ισχυρές αλλά όχι κορυφαίες εκδόσεις, κατά τρόπο ανάλογο με τη διάθεση των F-35.
Για τον υπόλοιπο κόσμο, ενδέχεται να προσφέρονται μοντέλα χαμηλότερων δυνατοτήτων, συνοδευόμενα από αυστηρούς μηχανισμούς ασφαλείας και περιορισμούς χρήσης.
Μια τέτοια αρχιτεκτονική θα δημιουργούσε νέες εξαρτήσεις για τους συμμάχους της Ουάσιγκτον. Όπως σημειώνει ο Economist, σήμερα καμία χώρα ή περιφέρεια δεν διαθέτει εταιρείες που να μπορούν να ανταγωνιστούν άμεσα οργανισμούς όπως η Anthropic ή άλλους αμερικανικούς πρωταγωνιστές της τεχνητής νοημοσύνης.
Το πλεονέκτημα της υπολογιστικής ισχύος
Το στρατηγικό πλεονέκτημα των ΗΠΑ δεν περιορίζεται στα ίδια τα μοντέλα. Επεκτείνεται και στην υποδομή που απαιτείται για την ανάπτυξη και λειτουργία τους.
Η τεχνητή νοημοσύνη βασίζεται σε τεράστια υπολογιστική ισχύ, ένα πεδίο στο οποίο οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν σαφές προβάδισμα. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που επικαλείται ο Economist, η αμερικανική υπολογιστική δυναμικότητα είναι περίπου δεκαπέντε φορές μεγαλύτερη από εκείνη της Ευρώπης, ενώ βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη σχέδια για νέες επενδύσεις πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Αυτό σημαίνει ότι πολλές χώρες ενδέχεται να βρεθούν σε μια παράδοξη κατάσταση: να εξαρτώνται από τις ΗΠΑ περισσότερο από ποτέ, όχι για στρατιωτική προστασία ή εμπορική πρόσβαση, αλλά για πρόσβαση στις υποδομές που θα καθορίσουν την οικονομική ανάπτυξη των επόμενων δεκαετιών.
Η Ευρώπη και η Ασία απέναντι στη νέα πραγματικότητα
Η απάντηση, σύμφωνα με την ανάλυση του Economist, δεν βρίσκεται στον προστατευτισμό ούτε σε μια πολιτική συνεχών παραπόνων απέναντι στην Ουάσιγκτον.
Αντίθετα, οι υπόλοιπες μεγάλες οικονομίες καλούνται να ενισχύσουν τις δικές τους δυνατότητες. Στην Ευρώπη, αυτό μεταφράζεται σε περισσότερες ενεργειακές υποδομές, ταχύτερες διαδικασίες αδειοδότησης και ένα πιο ευέλικτο ρυθμιστικό πλαίσιο για την ανάπτυξη μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης και κέντρων δεδομένων.
Στην Ασία, χώρες όπως η Ταϊβάν, η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα καλούνται να συντονίσουν τις προσπάθειές τους αντί να αναπτύσσουν παράλληλες και συχνά ανταγωνιστικές στρατηγικές.
Το ζητούμενο δεν είναι να δημιουργηθούν τεχνολογικά «τείχη», αλλά να διασφαλιστεί ότι το οικοσύστημα της τεχνητής νοημοσύνης θα μπορεί να αναπτυχθεί και εκτός των αμερικανικών συνόρων.
Η νέα μορφή ισχύος
Η συζήτηση για την τεχνητή νοημοσύνη δεν αφορά πλέον μόνο την τεχνολογία. Αφορά την οικονομία, την άμυνα, τη γεωπολιτική και τη διεθνή ισορροπία δυνάμεων.
Όπως συνέβη στο εμπόριο και στην ασφάλεια, έτσι και στην ΑΙ, οι χώρες που θέλουν να διατηρήσουν στρατηγική αυτονομία δεν μπορούν να βασίζονται αποκλειστικά σε συμμαχίες ή καλές προθέσεις. Οφείλουν να επενδύσουν στις δικές τους δυνατότητες, στις υποδομές τους και στην καινοτομία τους.
Γιατί στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης, η πραγματική ισχύς δεν θα ανήκει μόνο σε εκείνον που διαθέτει την καλύτερη τεχνολογία, αλλά και σε εκείνον που ελέγχει την πρόσβαση σε αυτήν.
Διαβάστε ακόμη
Morgan Stanley – Credit Agricole: Το ράλι του δολαρίου ίσως έχει εξαντληθεί (γραφήματα)
Συμφωνία DIMAND – Ηilton για το νέο Hilton Θεσσαλονίκης στο συγκρότημα ΦΙΞ (pic)
James Bond: Ταξίδι στους τόπους που γυρίστηκαν οι ταινίες του 007
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα