Στο μέλλον ίσως να μην είναι τόσο συνηθισμένο να συναντά κανείς Ολλανδούς σε μακρινούς τουριστικούς προορισμούς, όπως τα Κανάρια Νησιά, η Νέα Υόρκη ή η Νότια Αφρική. Τουλάχιστον αυτή είναι η φιλοδοξία της δημοτικής αρχής του Άμστερνταμ, η οποία από τον περασμένο Μάιο έγινε η πρώτη ευρωπαϊκή πρωτεύουσα που απαγορεύει τη διαφήμιση ταξιδιών μεγάλων αποστάσεων που πραγματοποιούνται με αεροπλάνο ή κρουαζιερόπλοιο.
Η απόφαση δεν περιορίζεται μόνο στον τουρισμό. Οι νέοι κανονισμοί επεκτείνονται και στις διαφημίσεις αυτοκινήτων, αλλά και προϊόντων που σχετίζονται με την κατανάλωση κρέατος, καθώς οι συγκεκριμένες δραστηριότητες θεωρούνται ότι συμβάλλουν σημαντικά στις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου και, κατ’ επέκταση, στην κλιματική αλλαγή.
Ένα μέτρο που εξαπλώνεται σε όλη την Ολλανδία
Παρότι το Άμστερνταμ είναι η πρώτη πρωτεύουσα που εφαρμόζει μια τόσο αυστηρή πολιτική, δεν αποτελεί την πρώτη ολλανδική πόλη που προχωρά σε αντίστοιχες απαγορεύσεις.
Περίπου δεκαέξι μεγάλοι δήμοι της χώρας έχουν ήδη υιοθετήσει ανάλογους περιορισμούς, μεταξύ των οποίων η Ουτρέχτη, το Ντελφτ, το Λέιντεν και η Χάγη. Ακόμη πιο αυστηρή στάση επέλεξε ο δήμος του Βάγκενινγκεν, ο οποίος απαγόρευσε συνολικά κάθε μορφή υπαίθριας διαφήμισης στους δημόσιους χώρους.
«Όπως συμβαίνει και σε πολλές άλλες χώρες, οι ολλανδικοί δήμοι έχουν τη δυνατότητα να καθορίζουν τους όρους χρήσης των δημόσιων χώρων είτε μέσω των συμβάσεων με τις διαφημιστικές εταιρείες είτε μέσω τοπικών κανονισμών», εξηγεί η Φέμκε Σλίγκερς, ιδρύτρια του κινήματος πολιτών Reclame Fossielvrij («Όχι στις διαφημίσεις για ορυκτά καύσιμα»).
Σύμφωνα με την ίδια, η κοινωνική αποδοχή των συγκεκριμένων μέτρων είναι ιδιαίτερα υψηλή. Περίπου το 50% των Ολλανδών δηλώνει ότι συμφωνεί με την απαγόρευση, έναντι 23% που διαφωνεί. Ακόμη μεγαλύτερη είναι η υποστήριξη στη Γαλλία, όπου το 56% των πολιτών τάσσεται υπέρ, ενώ μόλις το 18% εκφράζει αντίθετη άποψη.
Η Χάγη άνοιξε τον δρόμο
Η πρώτη πόλη παγκοσμίως που επέβαλε απαγόρευση στις διαφημίσεις προϊόντων και υπηρεσιών υψηλού ανθρακικού αποτυπώματος ήταν η Χάγη. Η απόφαση ελήφθη τον Σεπτέμβριο του 2024 και τέθηκε σε εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2025, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις από τον ταξιδιωτικό κλάδο.
Ο ολλανδικός σύνδεσμος ταξιδιωτικών επιχειρήσεων ANVR, μαζί με τρεις μεγάλους παρόχους ταξιδιωτικών υπηρεσιών, μεταξύ των οποίων και η TUI, προσέφυγαν στη Δικαιοσύνη, υποστηρίζοντας ότι το μέτρο περιορίζει την ελευθερία της έκφρασης.
Το επιχείρημα, ωστόσο, δεν έπεισε το δικαστήριο.
Η Δικαιοσύνη και οι επιστήμονες στηρίζουν την απαγόρευση
Τον Απρίλιο του 2025 η ολλανδική Δικαιοσύνη δικαίωσε τον δήμο της Χάγης, βασιζόμενη σε σειρά επιστημονικών εκθέσεων και διεθνών οργανισμών που θεωρούν πως η απαγόρευση διαφημίσεων που σχετίζονται με τα ορυκτά καύσιμα αποτελεί αποτελεσματικό εργαλείο της κλιματικής πολιτικής.
Η απόφαση αυτή άνοιξε τον δρόμο ώστε και άλλες πόλεις, όχι μόνο στην Ολλανδία αλλά και στην Ιταλία, τη Σουηδία, τη Μεγάλη Βρετανία και την Αυστραλία, να εξετάσουν ανάλογες πρωτοβουλίες.
Στη συνέχεια, το ίδιο δικαστήριο κάλεσε εκ νέου το ολλανδικό κράτος να ενισχύσει τις πολιτικές του για το κλίμα, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στη μείωση των εκπομπών από την αεροπορική βιομηχανία, με στόχο την καλύτερη προστασία των πολιτών από τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής.
Ανάλογη θέση έχει υιοθετήσει και το Ολλανδικό Επιστημονικό Συμβούλιο για το Κλίμα (WKR), το οποίο εισηγήθηκε την εφαρμογή της απαγόρευσης σε εθνικό επίπεδο, ώστε οι πολίτες να υιοθετήσουν ευκολότερα πιο βιώσιμες καταναλωτικές συμπεριφορές.
Την ίδια κατεύθυνση υποστήριξε και μελέτη του Πανεπιστημίου του Άμστερνταμ, η οποία είχε εκπονηθεί για λογαριασμό του τότε υπουργού Κλίματος και Ενέργειας, Ρομπ Γέτεν, σημερινού πρωθυπουργού της χώρας.
Σύμφωνα με τα συμπεράσματά της, η απαγόρευση των διαφημίσεων που αφορούν τα ορυκτά καύσιμα μπορεί να λειτουργήσει αντίστοιχα με όσα εφαρμόστηκαν παλαιότερα για τον καπνό και το αλκοόλ, επηρεάζοντας σταδιακά τις κοινωνικές συνήθειες και, κατ’ επέκταση, τόσο τη ζήτηση όσο και την προσφορά.
Η αγορά προσαρμόζεται στις νέες συνθήκες
Παρά την αυξανόμενη δημοτικότητα των σιδηροδρομικών ταξιδιών, η αλλαγή στις καταναλωτικές συνήθειες δεν είναι εύκολη ούτε άμεση.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το αεροδρόμιο Σίπχολ του Άμστερνταμ, το οποίο ανήκει κατά 70% στο ολλανδικό Δημόσιο. Το 2025 εξυπηρέτησε περίπου 68,8 εκατομμύρια επιβάτες, ενώ για φέτος προσδοκά να ξεπεράσει το ιστορικό ρεκόρ των 71,1 εκατομμυρίων, παρά τους περιορισμούς που έχουν επιβληθεί στον αριθμό των ετήσιων πτήσεων.
Την ίδια στιγμή, αρκετές ταξιδιωτικές επιχειρήσεις επιχειρούν να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα.
Το γνωστό ταξιδιωτικό πρακτορείο Doets Reizen, για παράδειγμα, ενημερώνει πλέον τους πελάτες του για το αποτύπωμα άνθρακα κάθε ταξιδιωτικής επιλογής.
Όπως επισημαίνουν οι εκπρόσωποί του, οι Ηνωμένες Πολιτείες και ο Καναδάς παραμένουν βασικοί προορισμοί, για τους οποίους η αεροπορική μεταφορά δεν μπορεί εύκολα να αντικατασταθεί. Ωστόσο, η εταιρεία σταματά να οργανώνει κρουαζιέρες, λόγω του υψηλού περιβαλλοντικού τους αποτυπώματος, και στρέφεται περισσότερο σε ταξίδια στη φύση με τροχόσπιτα.
Η προσαρμογή έχει ήδη ξεκινήσει, αν και οι συνήθειες των ταξιδιωτών εξακολουθούν να αλλάζουν με αργούς ρυθμούς.
Διαβάστε ακόμη
ΕΚΤ: Ξένοι επενδυτές τοποθέτησαν πάνω από €1 τρισ. στις ευρωπαϊκές αγορές σε 12 μήνες (γραφήματα)
Φωτοβολταϊκά στο μπαλκόνι: Τι αλλάζει για νοικοκυριά και πώς μειώνεται ο λογαριασμός ρεύματος
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.