Κρίσιμη αποστολή Σαμαρά στο Πεκίνο

Των
Σπύρου Γκουτζάνη – Μάκη Πολλάτου

Πολιτική σταθερότητα και κοινωνική ηρεμία για προσέλκυση επενδύσεων και ιδιωτικοποιήσεις

Αποφασισμένος να διασφαλίσει με κάθε κόστος την πολιτική σταθερότητα της κυβέρνησης και την κοινωνική ηρεμία, απαραίτητες για να ανακάμψει η οικονομία, εμφανίζεται ο πρωθυπουργός κ. Αντώνης Σαμαράς.

Στο πλαίσιο αυτό και ενώ προετοιμάζεται πυρετωδώς για το ταξίδι του στην Κίνα την επόμενη Τετάρτη, κάνει παράλληλα αγώνα δρόμου για να μην αφήσει πίσω του ανοικτά θέματα. Εκ των πραγμάτων προτεραιότητα απέκτησε η διασφάλιση της ομαλής διαδικασίας των Πανελλαδικών Εξετάσεων μετά την προκήρυξη απεργίας από πλευράς της ΟΛΜΕ. Ο πρωθυπουργός, σε συνεργασία με τον υπουργό Παιδείας κ. Κωνσταντίνο Αρβανιτόπουλο, αποφάσισε να προχωρήσει ακόμη και σε πολιτική επιστράτευση των καθηγητών αν οι συνελεύσεις τους επικυρώσουν την απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΟΛΜΕ. Το διάταγμα της επίταξης των υπηρεσιών των εκπαιδευτικών θα είναι έτοιμο και υπογεγραμμένο από τον κ. Σαμαρά πριν από την αναχώρησή του για το Πεκίνο. Η απόφαση είχε ληφθεί και προαναγγελθεί μέσω διαρροών μόλις έγιναν γνωστές οι προθέσεις της ηγεσίας των καθηγητών. Το κυβερνητικό επιτελείο θεωρεί ότι είναι ένα θέμα στο οποίο ο πρωθυπουργός παίρνει πόντους στη συνείδηση της κοινωνίας, δείχνοντας αποφασιστικότητα και ταχύτητα στη λήψη και υλοποίηση της απόφασης.

Έτερο θέμα που είναι σταθερά στην κορυφή της ατζέντας του πρωθυπουργού είναι οι απολύσεις στον δημόσιο τομέα. Ο κ. Σαμαράς ζήτησε από τους υπουργούς του να σταματήσουν την παρελκυστική τακτική και να δώσουν μέσα στις επόμενες ημέρες, μέχρι αύριο αν είναι δυνατόν, στον υπουργό Επικρατείας κ. Δημήτρη Σταμάτη τους καταλόγους με τους φορείς και τις υπηρεσίες των τομέων τους που καταργούνται ή συγχωνεύονται και τους αντίστοιχους αριθμούς των υπαλλήλων που θα πάρουν την άγουσα για την ανεργία. Για τον κ. Σαμαρά είναι ξεκάθαρο ότι μέχρι το τέλος Ιουνίου, που είναι προγραμματισμένος ο επόμενος έλεγχος της τρόικας, θα έχουν αποχωρήσει 2.000 υπάλληλοι. Παράλληλα θα έχει υλοποιηθεί και ό,τι άλλο συμφωνήθηκε με την τρόικα για να είναι σε θέση ο πρωθυπουργός να θέσει επιτακτικά το θέμα της μείωσης του ΦΠΑ στην εστίαση. Ο κ. Σαμαράς θέλει να εξασφαλίσει καλές ειδήσεις το καλοκαίρι παράλληλα με τη δεδομένη αύξηση του τουρισμού. Εν τω μεταξύ φαίνεται ότι κατόπιν συνεννοήσεων με τους δύο άλλους αρχηγούς που στηρίζουν την κυβέρνηση, με τους οποίους συνομίλησε το Πάσχα και την εβδομάδα που πέρασε, ο ανασχηματισμός αναβάλλεται για μετά το συνέδριο της Ν.Δ. τον Ιούνιο. Καθώς μάλιστα το καλοκαίρι δεν προσφέρεται, ενώ ο ανασχηματισμός είναι πάντα ένα πολιτικό όπλο στη φαρέτρα του πρωθυπουργού, δεν αποκλείεται να μετατεθεί για τον Σεπτέμβριο. Οι δύο κυβερνητικοί του εταίροι από την πλευρά τους δεν επιμένουν και γι’ αυτό τον λόγο δεν έγινε και η σύσκεψη των τριών που εκκρεμεί.

Το Μέγαρο Μαξίμου θέλησε να κρατήσει χαμηλούς τόνους, ωστόσο είναι εμφανές ότι έχει επενδύσει στην επίσημη επίσκεψη του πρωθυπουργού στο Πεκίνο για να διατηρήσει τις προσδοκίες και την αισιοδοξία για την ελληνική οικονομία. Για την κυβέρνηση οι διακρατικές συμφωνίες που θα υπογραφούν και οι business που θα κλείσουν σε κρατικό και ιδιωτικό επίπεδο έρχονται σε συνέχεια των καλών ειδήσεων, των θετικών δηλώσεων και των ευνοϊκών εκθέσεων των διεθνών οργανισμών. «Το ταξίδι θα συμβάλλει ώστε να καταστεί πλέον χειροπιαστό ότι τα πράγματα αλλάζουν και η οικονομία αρχίζει να κινείται», έλεγε στέλεχος του κυβερνητικού επιτελείου που συμμετείχε στις μαραθώνιες συσκέψεις προετοιμασίας που έγιναν την περασμένη εβδομάδα στο Μέγαρο Μαξίμου. «Εφόσον οι συμφωνίες που προσδοκά η κυβέρνηση υπογραφούν, θα είναι σαφές μήνυμα ότι η Ελλάδα είναι φιλόξενος τόπος για επενδύσεις και τοποθέτηση κεφαλαίων», έλεγε το ίδιο στέλεχος.

Στο πλαίσιο αυτό ερμηνεύεται και το αυξημένο ενδιαφέρον των Ελλήνων επιχειρηματιών να συνοδεύσουν την επίσημη αποστολή του πρωθυπουργού. Περισσότεροι από 250 επιχειρηματίες διεκδίκησαν μια θέση στο ναυλωμένο αεροσκάφος για να πάρουν το εισιτήριο τελικά 60 επιχειρηματίες. Μάλιστα στη σχετική λίστα που χειρίστηκε ο υφυπουργός Ανάπτυξης κ. Νότης Μηταράκης γράφονταν και σβήνονταν ονόματα μέχρι την τελευταία στιγμή, ανάλογα με τις προσβάσεις στην κυβέρνηση που είχε ο καθένας από αυτούς, πριν παραδοθεί στους Κινέζους καθώς απαιτείται ειδική διαδικασία.

Ευκαιρία να κλείσουν δουλειές

Στο πρόγραμμα της επίσκεψης προβλέπονται δύο συλλογικά φόρα με Ελληνες και Κινέζους επιχειρηματίες, αλλά και συναντήσεις ένας με έναν. Καθώς η οικονομία της Κίνας είναι κεντρικά κατευθυνόμενη, είναι σαφές ότι οι επιχειρηματίες που θα μπουν κάτω από την κυβερνητική ομπρέλα θα έχουν αυξημένες πιθανότητες να κλείσουν δουλειές. Η κυβέρνηση περιμένει συγκεκριμένο ενδιαφέρον για τον ΟΣΕ για περιφερειακά αεροδρόμια και λιμάνια καθώς είναι δεδομένη η απόφαση των Κινέζων να αξιοποιήσουν τη χώρα μας για την προώθηση των προϊόντων τους στην Ευρώπη. Στο επιχειρηματικό πεδίο τώρα αναμένονται συμφωνίες στη ναυτιλία, στην προώθηση αγροτικών προϊόντων και στον τουρισμό. Ήδη η χώρα μας είναι η πρώτη στις προτιμήσεις των Κινέζων που επισκέπτονται την Ευρώπη.

Έχουν όμως και ευρύτερη πολιτική σημασία η επίσκεψη και οι επίσημες συναντήσεις που θα έχει ο πρωθυπουργός με τον πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ και τον πρωθυπουργό Λι Κεκιάνγκ της Λαϊκής Δημοκρατίας. Η ηγεσία της μεγάλης χώρας έχει κάνει στρατηγική επιλογή όσον αφορά στην Ελλάδα και είχε εκφράσει τη στήριξή της στην παραμονή στην Ε.Ε. όταν η κυρία Ανγκελα Μέρκελ είχε επισκεφθεί το Πεκίνο. Ηταν αυτή η στήριξη ένας από τους λόγους που συνέβαλαν να αλλάξει την πολιτική της η Γερμανία. Ο κ. Σαμαράς θα μιλήσει στην κινεζική ακαδημία, ενώ το πρόγραμμά του περιλαμβάνει τις καθιερωμένες επισκέψεις στην απαγορευμένη πόλη και το Σινικό Τείχος, αλλά και ομιλία στο Παγκόσμιο Πολιτιστικό Φόρουμ που διοργανώνεται στην πόλη Χαντ Τσόου.
Ο πρωθυπουργός θα ήθελε να συνεχίσει τις διεθνείς επαφές με την ηγεσία των ΗΠΑ και της Ρωσίας, όπου όμως φαίνεται ότι ακόμη υπάρχουν εμπόδια. Αντίθετα είναι πιο κοντά το ταξίδι στη Γερμανία.

Τι θέλουν οι Κινέζοι στην Ελλάδα

Για τους Κινέζους δύο είναι οι μεγάλοι παγκόσμιοι πολιτισμοί: Ο κινεζικός και ο ελληνικός. Όπως λένε χαρακτηριστικά οι Κινέζοι οι ίδιοι είναι οι μεγάλοι αδελφοί και οι Έλληνες οι μικρότεροι αδελφοί τους, ιδιότητα την οποία δεν αναγνωρίζουν για άλλο έθνος.
Ο σεβασμός των Κινέζων για τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό δεν είναι προσχηματικός. Πραγματικό είναι επίσης και το ενδιαφέρον τους για παραδοσιακά ελληνικά προϊόντα όπως το λάδι και το κρασί, τα οποία κάνουν θραύση στην αγορά της Κίνας. Οι ίδιοι οι Κινέζοι καλούν Έλληνες παραγωγούς να ενεργοποιηθούν ακόμη περισσότερο για την προώθηση του ελαιολάδου και του κρασιού στη χώρα τους, ζητώντας διασφαλίσεις ότι οι ελληνικές επιχειρήσεις θα μπορούν να εφοδιάζουν τους Κινέζους καταναλωτές με επαρκείς ποσότητες και σε σταθερή ποιότητα ώστε να οικοδομηθεί μια σχέση εμπιστοσύνης. Τα ελληνικά μάρμαρα και τα γουναρικά είναι επίσης ψηλά στις προτιμήσεις των Κινέζων που χαρακτηρίζουν ευνοϊκές τις προοπτικές για την εξαγωγή τους στην Κίνα.

Πέρα από την εξαγωγή παραδοσιακών ελληνικών προϊόντων στην αγορά της Κίνας, τι άλλο θα προσπαθήσει να προωθήσει ο πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του στο Πεκίνο;

Ο κ. Ντου Κιβέν, πρεσβευτής της Κίνας στην Αθήνα, αναφερόμενος στις προσδοκίες των Κινέζων από τις επενδύσεις στην Ελλάδα είπε ότι επιδίωξή τους είναι να δημιουργηθεί μια κατάσταση «win-win».

Οι Κινέζοι θεωρούν ότι επενδύοντας στην Ελλάδα θα υπάρξουν συγκεκριμένα αμοιβαία οφέλη και για τις δύο χώρες.

Η δύναμη του παραδείγματος της επένδυσης της Cosco στο λιμάνι του Πειραιά είναι καταλυτική. Από το 2009 που οι Κινέζοι απέκτησαν τον έλεγχο του σταθμού εμπορευματοκιβωτίων τα έσοδα σταδιακά υπερδιπλασιάστηκαν, και ανάλογη ήταν και η πορεία των κερδών για τους Κινέζους ιδιοκτήτες του σταθμού διακίνησης εμπορευμάτων.

Στο Πεκίνο αξιολογούν ως θετικό το γεγονός ότι στην ελληνική κοινή γνώμη δεν έχουν δημιουργηθεί αντικινεζικά σύνδρομα ούτε και έχουν εκδηλωθεί «φοβίες» για ενδεχόμενες αρνητικές επιπτώσεις από τη δραστηριοποίηση επενδυτικών κεφαλαίων από το Πεκίνο στην Ελλάδα.

Σε κάποιες περιπτώσεις, η προθυμία για την ενίσχυση της σινοελληνικής συνεργασίας και η προθυμία για την υποδοχή κινεζικών κεφαλαίων προκειμένου να ενισχυθεί η ελληνική οικονομία σκοντάφτουν στην πραγματικότητα.

Μία τέτοια περίπτωση είναι ο Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών «Ελευθέριος Βενιζέλος», που έχει μπει στο στόχαστρο κινεζικών ιδιωτικών και κρατικών κεφαλαίων. 

Οι Κινέζοι επενδυτές από την εταιρεία που διαχειρίζεται το αεροδρόμιο της πόλης Σενζέν μαζί με το επενδυτικό fund Friedman Pacific διεκδικούν το αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος», που είναι ένα από τα κρατικά περιουσιακά στοιχεία που αναμένεται να ιδιωτικοποιηθούν. Το ελληνικό δημόσιο κατέχει σήμερα ποσοστό 55%  (το 25% έχει ήδη μεταφερθεί στο ΤΑΙΠΕΔ) του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών (ΔΑΑ) και οι Κινέζοι επενδυτές διαπραγματεύονταν να αποκτήσουν το μερίδιο του Δημοσίου μαζί με ένα σημαντικό ποσοστό της γερμανικής Hochtief.

Αιφνιδιαστικά πριν από λίγες μέρες η Hochtief Airport πούλησε στο καναδικό fund PSP Investments τα μερίδια που κατέχει στα αεροδρόμια Αθηνών, Βουδαπέστης, Αμβούργου, Ντίσελντορφ, Σίδνεϊ και Τιράνων έναντι συνολικού ποσού 1,1 δισεκατομμυρίου ευρώ. Το γεγονός αυτό δημιούργησε πολλά ερωτήματα αφού οι Κινέζοι που προσέβλεπαν να αποκτήσουν άνω του 70% του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών, αντελήφθησαν μέσα σε λίγα λεπτά ότι το 26,6% που κατέχει η Hochtief  μεταβιβάστηκε σε εταιρεία καναδικών συμφερόντων. Η ολοκλήρωση της μεταβίβασης των μεριδίων συμμετοχής της Hochtief στα έξι αεροδρόμια που κατέχει δεν αναμένεται να ολοκληρωθεί πριν το τέλος του 2013 και υπόκειται σε έγκριση του ελληνικού δημοσίου (εις ό,τι αφορά το «Ελευθέριος Βενιζέλος»). Είναι προφανές ωστόσο ότι διαφορετικό είναι το ενδιαφέρον ενός επενδυτή όταν προσβλέπει στην απόκτηση σχεδόν του συνόλου ενός περιουσιακού στοιχείου που φιλοδοξεί να μετατρέψει σε κόμβο μεταφοράς επιβατών και εμπορευμάτων από την Ασία στην Ευρώπη και σχεδόν εννοείται ότι οι προσδοκίες γίνονται μικρότερες αν η προοπτική είναι απλώς ο έλεγχος του πλειοψηφικού πακέτου (κάτι που θα γινόταν σε περίπτωση που προχωρούσε το deal του Δημοσίου με τους Κινέζους του Σενζέν ενώ οι Γερμανοί της Hochtief πουλούσαν το μερίδιό τους σε Καναδούς).

Έπειτα από πολυήμερες διαπραγματεύσεις, η ελληνική κυβέρνηση έστειλε το μήνυμα στους Κινέζους ότι θα λάβει όλα τα μέτρα που απαιτούνται για να ξεπεραστούν τα εμπόδια και να προχωρήσει απρόσκοπτα η σχεδιαζόμενη επένδυσή τους στο αεροδρόμιο «Ελ.Βενιζέλος». Άλλωστε η ελληνική κυβέρνηση θα έχει τον τελικό λόγο για την ολοκλήρωση της μεταβίβασης του ποσοστού των Γερμανών της Hochtief στο ΔΑΑ στο καναδικό fund.

Ένα από τα δώρα που θα προσφέρει στους Κινέζους ο πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς είναι η προσφορά πενταετούς άδειας παραμονής στους επιχειρηματίες που θα επενδύσουν ποσά μεγαλύτερα των 250.000 ευρώ για την αγορά ακίνητης περιουσίας στην Ελλάδα. Με το μέτρο αυτό που περιλαμβάνεται στο νόμο 4146, με σκοπό να διαμορφωθεί φιλικό περιβάλλον για τις ιδιωτικές επενδύσεις στην Ελλάδα, η κυβέρνηση φιλοδοξεί να προσελκύσει ξένα κεφάλαια που θα θελήσουν να αγοράσουν ακίνητα στα ελληνικά νησιά λαμβάνοντας σαν αντάλλαγμα πενταετή άδεια διαμονής στην Ελλάδα.