Το κάπνισμα βλάπτει σοβαρά και την οικονομία – Στα 3,2 δισ ευρώ το κόστος

Επακόλουθο του υψηλού ποσοστού των καπνιστών και των επιπτώσεων του καπνίσματος στην υγεία του ελληνικού πληθυσμού είναι η ανάγκη για εντατική φροντίδα και υπηρεσίες υγείας υψηλού κόστους που παρέχονται για μεγάλες χρονικές περιόδους. Ως εκ τούτου τα νοσήματα που αιτιολογικώς σχετίζονται με το κάπνισμα συνδέονται με εκτεταμένη χρήση διαγνωστικών θεραπειών και τεχνολογιών επιβαρύνοντας με σημαντικές δαπάνες το σύστημα υγείας και το κοινωνικό σύνολο γενικότερα.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Υγείας, το κάπνισμα είναι υπεύθυνο για 199.028 εισαγωγές στα Δημόσια νοσοκομεία,  αντιπροσωπεύοντας το 8,9% του συνόλου των εισαγωγών, ποσοστό ιδιαίτερα υψηλό συγκριτικά με άλλες χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο όπου το αντίστοιχο ποσοστό είναι μόλις 4,7%.

Τα παραπάνω στοιχεία έχουν παρουσιαστεί πρόσφατα από τον Γιάννη Κυριόπουλο, Καθηγητή Οικονομικών της Υγείας,  τον Κώστα Αθανασάκη, Οικονομολόγο της Υγείας, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας, την Κωνσταντίνα Τσαλαπάτη, Ερευνήτρια, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας και τον Γεώργιο- Φίλιππο Ταραντίλη, Ερευνητή της Σχολής.

Σημειώνεται ότι μεταξύ των δυτικών χωρών, η Ελλάδα κατέχει ένα από τα υψηλότερα ποσοστά καπνιστών της τάξεως του 41%, με το 45% των ανδρών και το 38% των γυναικών της χώρας να δηλώνουν ενεργοί καπνιστές.

Το συνολικό κόστος νοσοκομειακής φροντίδας, λόγω νοσηλείας για τα κυριότερα νοσήματα που αιτιολογικά σχετίζονται με το κάπνισμα, ανέρχεται στα 400.011.801 ευρώ  – 554.123.300 ευρώ αντιπροσωπεύοντας το 7,7-10,7% του συνολικού προϋπολογισμού τους. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς, η ισχαιμική καρδιοπάθεια βρίσκεται στην πρώτη θέση, όσον αφορά την συμμετοχή της στο συνολικό κόστος, ακολουθούμενη από την πνευμονία και την γρίπηκαι τις λοιπές καρδιακές παθήσεις, ενώ στην τέταρτη και πέμπτη θέση αντίστοιχα βρίσκονται το αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο και ο καρκίνος του πνεύμονα.

Με βάση την αναγωγή αυτών στο σύνολο της δαπάνης υγείας, εκτιμάται ότι το συνολικό άμεσο ιατρικό κόστος το οποίο αποδίδεται στο κάπνισμα ανέρχεται σε 1.716.380.000 ευρώ ετησίως, αντιπροσωπεύοντας ένα ποσοστό της τάξεως του 7,9% της συνολικής δαπάνης υγείας. Πρόκειται για ένα εξαιρετικά σημαντικό ποσοστό συγκριτικά με χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο (4,6%), την Γερμανία (3,2 %) και τις Ηνωμένες Πολιτείες (4.9%).

Εάν στους παραπάνω υπολογισμούς συμπεριληφθεί και το έμμεσο κόστος, τότε συνολικά το κάπνισμα επιβαρύνει την κοινωνία σε όρους νομισματικούς και απώλειας ανθρώπινης εργασίας κατά 3.269.300.000 δισ ευρώ αντιπροσωπεύοντας το 1,53% του ΑΕΠ με τιμές βάσης το έτος 2011, σύμφωνα με συντηρητικές εκτιμήσεις.

Η επιβάρυνση του καπνίσματος στην οικονομία της χώρας και την δημόσια υγεία νομιμοποιεί και επεξηγεί την κρατική παρέμβαση, τονίζουν οι ειδικοί, καθώς η ζήτηση για προϊόντα καπνού καθορίζεται σε πολύ μεγάλο βαθμό από την τιμή τους και το εισόδημα των καταναλωτών. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Υγείας, με βάση τα επίσημα δεδομένα των τελευταίων 20 ετών, η ελαστικότητα της ζήτησης ως προς την τιμή διαμορφώνεται σε -0,38 και η ελαστικότητα της ζήτησης ως προς το εισόδημα διαμορφώνεται σε 0,68. Τα προαναφερθέντα σε συνδυασμό με το γεγονός ότι η πολιτεία έχει τη δυνατότητα να επηρεάσει την τιμή των προϊόντων καπνού μέσω της φορολογίας τους καθιστούν επιβεβλημένη την αύξηση της τιμής των προϊόντων καπνού.

Η παραπάνω διατύπωση επιβεβαιώνεται από τα ευρήματα μελέτης επιστημονικής ομάδας αποτελούμενης από ερευνητές του Πανεπιστημίου Harvard, της Ελληνικής Αντικαρκινικής Εταιρείας, του Πανεπιστημίου του Chicago, του Πανεπιστημίου Πειραιώς, του Ιδρύματος Ιατροβιολογικών Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών και της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Υγείας. Στα ευεργετικά αποτελέσματα τα οποία προβλέπεται να επιφέρει μια αύξηση της τάξεως των 2 ευρώ ανά πακέτο περιλαμβάνεται η αποφυγή 192.000 πρόωρων θανάτων από νόσους αιτιολογικά σχετιζόμενες με το κάπνισμα, η μείωση της κατανάλωσης κατά 20%, η αποτροπή 125.000 νέων από την έναρξη της βλαβερής συνήθειας, η μείωση του αριθμού των καπνιστών κατά 330.000 και η εισροή πρόσθετων κρατικών εσόδων ύψους 1,2 δισ ευρώ.