Τετ α τετ Σαμαρά – Ομπάμα με το βλέμμα στη Μέρκελ

Των Μάκη Πολλάτου, Γρηγόρη Τζιοβάρα

Το πιο κρίσιμο ορόσημο στη σκυταλοδρομία που κάνει ο κ. Αντώνης Σαμαράς για να εφαρμόσει τα μέτρα που έχουν συμφωνηθεί με τους δανειστές θα είναι το ραντεβού που έχει την Πέμπτη 8 Αυγούστου με τον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών κ. Μπαράκ Ομπάμα στην Ουάσινγκτον.

Ο κ. Σαμαράς αναμένει ισχυρή στήριξη από τον επικεφαλής της αμερικανικής κυβέρνησης. Σε αυτή τη φάση της κρίσης -και ενώ πυκνώνουν οι φωνές από το εξωτερικό ότι η εφαρμογή του προγράμματος καθυστερεί και τα μέτρα δεν αποδίδουν σύμφωνα με τον σχεδιασμό- η ελληνική κυβέρνηση γνωρίζει ότι οι θετικές δηλώσεις από τον ισχυρότερο παγκόσμιο παίκτη θα έχουν καθοριστική σημασία για τη διαμόρφωση κλίματος εμπιστοσύνης για την Ελλάδα.

Στο Μέγαρο Μαξίμου θεωρούν ότι η συμπαράσταση της Ουάσινγκτον θα δώσει στην κυβέρνηση του κ. Σαμαρά τις «ανάσες» που είναι απαραίτητες για να συνεχιστούν οι επιχειρούμενες οικονομικές μεταρρυθμίσεις και να ανοίξει ο δρόμος για την ανάκαμψη της οικονομίας.

Εξυγίανση μαζί με ανάπτυξη

Από την πρώτη στιγμή που η Ελλάδα έπεσε στην άβυσσο της οικονομικής κρίσης οι Αμερικανοί διπλωμάτες επαναλαμβάνουν την άποψη ότι για την υπέρβαση των προβλημάτων -εκτός από τη μείωση των ελλειμμάτων και την εφαρμογή διαρθρωτικών αλλαγών- χρειάζεται να οικοδομηθεί ξανά η αναπτυξιακή διαδικασία ώστε να δημιουργηθούν θέσεις εργασίας και να ενισχυθεί η ζήτηση.
Η άποψη της αμερικανικής διοίκησης είναι ότι έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος στο πρόγραμμα οικονομικής εξυγίανσης, αλλά απομένουν σημαντικά βήματα που πρέπει να υλοποιηθούν ώστε να μη μείνει η προσπάθεια του ελληνικού λαού ημιτελής.

Στο τετ α τετ του πρωθυπουργού με τον πρόεδρο των ΗΠΑ, στελέχη της ελληνικής κυβέρνησης πιστεύουν ότι ο κ. Ομπάμα θα αποδώσει στον κ. Σαμαρά τα εύσημα για τις αποφάσεις του και την πολιτική που ακολουθεί, προσφέροντάς του ισχυρή στήριξη. Στην Αθήνα αναμένουν επίσης να ακουστεί ξεκάθαρα η άποψη της αμερικανικής κυβέρνησης για το τι πρέπει να γίνει.

Η αμερικανική συνταγή για την επιστροφή σε θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης προβλέπει νομισματική χαλάρωση, δηλαδή μηδενικά επιτόκια, επαναγορά κρατικών ομολόγων από την Κεντρική Τράπεζα και τύπωμα χρήματος. Αυτή η λογική της Ουάσινγκτον κυριαρχεί και στους κόλπους του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, η ηγεσία του οποίου πιέζει τη Γερμανία να συμφωνήσει ότι θα λάβει μέτρα για την ελάφρυνση του ελληνικού χρέους. Το προβληματικό σημείο είναι ότι η κοσμοθεωρία των Αμερικανών είναι διαμετρικά αντίθετη με την αντίληψη που έχει η γερμανική κυβέρνηση.

Για την κυρία Ανγκελα Μέρκελ η αμερικανική άποψη πως η λύση προϋποθέτει χαλάρωση της ακολουθούμενης πολιτικής και ενδεχομένως νέα αναδιάρθρωση του δημοσίου χρέους αποτελεί «ανάθεμα». Ακόμη και στην Ουάσινγκτον, όμως, παραδέχονται ότι το Βερολίνο κρατά το κλειδί των εξελίξεων.
Με την επιλογή του να συναντηθεί με τον κ. Σαμαρά, ο κ. Ομπάμα δεν θέλει να δείξει απλώς στη διεθνή κοινή γνώμη ότι η Ουάσινγκτον στηρίζει την προσπάθεια της ελληνικής κυβέρνησης, αλλά επιδιώκει να μεταφέρει στον Ελληνα πρωθυπουργό την ενέργεια εκείνη που θα χρειαστεί για να συνεχίσει τις προσπάθειές του μέχρι τις γερμανικές εκλογές. Συμβολικά, στις 22 Σεπτεμβρίου τοποθετείται η επόμενη φάση της σκυταλοδρομίας της ελληνικής κυβέρνησης. Στο πρωθυπουργικό γραφείο θέλουν μέχρι τις γερμανικές εκλογές να έχουν υλοποιηθεί μέχρι κεραίας οι δεσμεύσεις έναντι των δανειστών της τρόικας, ώστε η Αθήνα να είναι σε θέση να επιχειρηματολογήσει ότι το Βερολίνο πρέπει να αποφασίσει αλλαγή πολιτικής.

Η ακολουθούμενη στρατηγική έχει φτάσει στα όριά της, οι μεταρρυθμίσεις δεν αποδίδουν όσο είχε προβλεφθεί επί χάρτου και τα αποτελέσματα συνολικά είναι τέτοια που δεν δημιουργούν αισιοδοξία, ούτε και την αίσθηση στους πολίτες ότι η χώρα βγαίνει από το τούνελ της κρίσης.

Με τη συνδρομή των Ηνωμένων Πολιτειών και την έμπρακτη ώθηση που θα λάβει από το τετ α τετ με τον Αμερικανό πρόεδρο την ερχόμενη Πέμπτη, ο κ. Σαμαράς φιλοδοξεί ότι σε περίπου ενάμιση μήνα από τώρα, αμέσως μετά τις γερμανικές εκλογές δηλαδή, το Βερολίνο θα πειστεί να διαφοροποιήσει κατά τι τη λογική του. Η προσδοκία στην Αθήνα είναι ότι τα πράγματα μπορεί να αρχίσουν να βελτιώνονται εάν η Γερμανία γίνει πιο ελαστική και δείξει προθυμία να συζητήσει μέτρα στην κατεύθυνση της νομισματικής χαλάρωσης.

Στο διάστημα των 45 ημερών μεταξύ του ραντεβού με τον κ. Ομπάμα και των γερμανικών εκλογών ο κ. Σαμαράς θα προσπαθήσει να μείνει αλώβητος στο εσωτερικό μέτωπο, αξιοποιώντας τις θετικές δηλώσεις και την υποβοήθηση του αμερικανικού παράγοντα.

Ωστόσο οι κίνδυνοι κάθε άλλο παρά ασήμαντοι θα πρέπει να θεωρούνται. Το σχέδιο της κινητικότητας δημοσίων υπαλλήλων και η εφαρμογή της απαίτησης των δανειστών για απολύσεις εργαζομένων στο Δημόσιο μπορούν να δημιουργήσουν συγκρούσεις που θα είναι δύσκολο να διαχειριστεί η κυβερνητική πλειοψηφία.

Το πιο σκληρό από τα διαφαινόμενα πεδία μη ελεγχόμενης αντίδρασης είναι αυτό των εκπαιδευτικών, οι οποίοι διαφωνούν με το μέτρο της διαθεσιμότητας και προαναγγέλλουν ότι εάν η κυβέρνηση επιμείνει, τότε τον Σεπτέμβριο τα σχολεία δεν θα ανοίξουν.
 
Πρώτα η οικονομία

Η κατ’ ιδίαν συνάντηση του πρωθυπουργού με τον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής κ. Ομπάμα την ερχόμενη Πέμπτη στην Ουάσιγκτον έχει σαφώς καθορισμένη ατζέντα: τα θέματα της οικονομίας. Είναι ίσως η πρώτη φορά που θέματα τα οποία στερεότυπα αποκαλούνταν «εθνικά», όπως τα Ελληνοτουρκικά, καθίστανται ζητήματα δευτερεύουσας σημασίας. Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών αναμένεται να υπογραμμίσει τη διαρκή και ισχυρή στήριξη της Ουάσινγκτον στις προσπάθειες της κυβέρνησης του κ. Σαμαρά να μεταρρυθμίσει την οικονομία και να επαναφέρει τη χώρα στην οδό της ευημερίας. Σε μια περίοδο όπου οι εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής δημιουργούν την αίσθηση της αναταραχής, ο κ. Σαμαράς αναμένεται να επιχειρηματολογήσει πως ενώ οι κοινωνίες όλων των γειτονικών χωρών δείχνουν να προσεγγίζουν το… σημείο βρασμού, η Ελλάδα αποτελεί ένα λιμάνι σταθερότητας.

Θέλοντας να αναδείξει πτυχές της ελληνικής κρίσης που πολλοί υποβαθμίζουν, ο πρωθυπουργός θα καταβάλει προσπάθεια να πείσει τον υψηλό συνομιλητή του ότι η Ελλάδα χρειάζεται στήριξη για να μην κατρακυλήσει στην αβεβαιότητα. Ο κ. Σαμαράς έχει ήδη μεταφέρει σε υψηλόβαθμους Αμερικανούς συνομιλητές του, όπως ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ κ. Τζακ Λιου, ότι είναι προς το συμφέρον των ισχυρών δυνάμεων της Δύσης να μην επιτρέψουν την περαιτέρω αποδυνάμωση της Ελλάδας, αλλά αντιθέτως να της προσφέρουν στήριξη. Η φυσική θέση της χώρας στο σταυροδρόμι που συνδέει την Ανατολική Μεσόγειο με τη Μέση Ανατολή και την Αφρική, με τα Βαλκάνια και τη Μαύρη Θάλασσα προσδίδει αυτοδικαίως στην Ελλάδα πολύ ισχυρή γεωπολιτική, γεωστρατηγική και ενεργειακή σημασία, και αυτή είναι ακόμη μια θέση που θα προβάλλει ο Ελληνας πρωθυπουργός στον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών.

Η αποστολή

Στην τετραήμερη επίσκεψή του στις Ηνωμένες Πολιτείες ο πρωθυπουργός δεν θα συνοδεύεται από υπουργούς παρά μόνο από τους στενούς του συνεργάτες: τον διευθυντή του διπλωματικού του γραφείου πρέσβη κ. Σταύρο Βασιλόπουλο, τον βουλευτή Επικρατείας και σύμβουλό του κ. Χρύσανθο Λαζαρίδη, τον νομικό του σύμβουλο κ. Σταύρο Παπασταύρου και τον διευθυντή του γραφείου Τύπου του Μεγάρου Μαξίμου κ. Γιώργο Μουρούτη.

ΣΤΑ ΜΜΕ

Στους «Times»και τη «Washington Post»

Κλειστές συναντήσεις με το διευθυντικό επιτελείο των εφημερίδων «New York Times» και «Washington Post» θα έχει ο Αντώνης Σαμαράς προκειμένου να προωθηθούν επικοινωνιακά οι προσπάθειες της Ελλάδας

Στη Νέα Υόρκη

Επαφές με επενδυτικά funds και ομογενείς

Για την αναστήλωση της ελληνικής οικονομίας σε ένα μοντέλο βιώσιμο πολλοί έχουν μιλήσει περί αναγκαιότητας εκπόνησης ενός σχεδίου οικονομικής στήριξης της Ελλάδας στο πρότυπο του Σχεδίου Μάρσαλ. Τη συγκεκριμένη εποχή η επίσημη αμερικανική κυβέρνηση δεν έχει μεγάλες δυνατότητες να κινητοποιήσει κεφάλαια και να ωθήσει επιχειρήσεις να κάνουν επενδύσεις – κι αυτό το γνωρίζουν στην ελληνική κυβέρνηση. Είναι άλλωστε δεδομένο ότι από την έναρξη της κρίσης η Ουάσινγκτον δεν έχει προσφέρει απευθείας οικονομική βοήθεια «σπρώχνοντας» στην Ελλάδα κεφάλαια που θα θέσουν σε κίνηση την αναπτυξιακή διαδικασία.

Επιχειρώντας να έρθει σε απευθείας επαφή με ισχυρά οικονομικά κέντρα της Αμερικής, το διάστημα της παραμονής του στις ΗΠΑ ο κ. Σαμαράς θα επισκεφθεί και τη Νέα Υόρκη, όπου προγραμματίζεται να συναντηθεί με διευθυντικά στελέχη αμερικανικών funds στα οποία θα παρουσιάσει τις επενδυτικές ευκαιρίες που υπάρχουν στην Ελλάδα.

Τους τελευταίους μήνες κάποια αμερικανικά επενδυτικά distress funds ρίχνουν κεφάλαια στην Ελλάδα με βραχυπρόθεσμο ορίζοντα, αφού στόχος τους είναι να αποκομίσουν τα μεγαλύτερα δυνατά κέρδη στον μικρότερο χρόνο. Ο πρωθυπουργός στις συνομιλίες του με τους Αμερικανούς διαχειριστές των funds, αλλά και με επιχειρηματίες από την ελληνική ομογένεια όπως οι κύριοι Τζον Κατσιματίδης και ο Αντριου Λιβέρης θα ζητήσει να τρέξουν σχέδια μακράς διάρκειας ώστε να στηριχθεί η ελληνική οικονομία.

Στον ΟΗΕ και στο Σημείο Μηδέν: Ο κ. Σαμαράς προγραμματίζει να συναντηθεί με τον πρόεδρο του American Jewish Committee κ. Ντέιβιντ Χάρις. Για την ερχόμενη Παρασκευή, επίσης, έχουν κλείσει επίσης συναντήσεις με τον γενικό γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών κ. Μπαν Κι Μουν, αλλά και με τον δήμαρχο της Νέας Υόρκης κ. Μάικλ Μπλούμπεργκ, ενώ ο πρωθυπουργός θα επισκεφθεί και την εκκλησία του Αγίου Νικολάου στο Ground Zero που αναστηλώνεται.