Τρόικα: Η αξιολόγηση θα κρίνει ακόμα και τις εκλογές

Του Σπύρου Γκουτζάνη

Με τα μάτια στραμμένα στις γερμανικές εκλογές είναι η ελληνική κυβέρνηση, καθώς θεωρεί ότι το αποτέλεσμά τους και οι συσχετισμοί που θα επικρατήσουν θα έχουν επιπτώσεις και στη διαχείριση των ελληνικών πραγμάτων.

Ενώ ο έλεγχος της τρόικας είναι σε εξέλιξη, η κυβέρνηση θεωρεί ότι οι όποιες αποφάσεις που αφορούν την Ελλάδα θα ληφθούν μετά τον σχηματισμό της νέας γερμανικής κυβέρνησης. Ο επόμενος σταθμός για την Ελλάδα θα είναι η σύγκληση του Eurogroup στα μέσα Οκτωβρίου. Εκεί θα αρχίσει να ξεκαθαρίζει το τοπίο και θα διαφανούν οι προθέσεις Βρυξελλών – Βερολίνου για την επόμενη φάση του προγράμματος στήριξης και τους όρους με τους οποίους θα δοθεί η όποια βοήθεια. Προϋπόθεση βέβαια για την οποιαδήποτε καλή έκβαση είναι η θετική αξιολόγηση της οικονομίας από την τρόικα.

Ο πρωθυπουργός κ. Αντώνης Σαμαράς είναι αισιόδοξος ότι ο σχεδιασμός του αυτή τη φορά θα γίνει αποδεκτός τουλάχιστον όσον αφορά στο πρωτογενές πλεόνασμα, ώστε να είναι σε θέση να επιχειρήσει δανεισμό από τις διεθνείς αγορές στο πρώτο εξάμηνο του 2014 με εγγύηση περιουσία του Ελληνικού Δημοσίου.

Στις συναντήσεις που είχε την περασμένη Τρίτη στις Βρυξέλλες εξέθεσε την κατάσταση της ελληνικής οικονομίας και της χώρας. Εν ολίγοις ο κ. Σαμαράς ξεκαθάρισε ότι για να συνεχίσει να έχει υπό έλεγχο την εσωτερική κατάσταση και να αποφευχθεί η αποσταθεροποίηση της κυβέρνησης, θα πρέπει από την πλευρά τους Βερολίνο και Βρυξέλλες να χαλαρώσουν την πίεση και να αφήσουν την οικονομία να πάρει ανάσες.

Η κοινωνική αναταραχή που προκλήθηκε εξαιτίας της δολοφονίας του Παύλου Φύσσα συμβάλλει στη διαμόρφωση του περιβάλλοντος μέσα στο οποίο θα γίνει η διαπραγμάτευση με τους δανειστές.

Από το 2015 ο «απεγκλωβισμός»

Πάντως ο πρωθυπουργός κατεβάζει τον πήχη και δείχνει να προσαρμόζεται στο πλαίσιο που του έβαλαν οι αξιωματούχοι της Ε.Ε. Ενώ μέχρι τη ΔΕΘ μιλούσε για απαλλαγή από την τρόικα μετά το πρώτο εξάμηνο του 2014, τώρα λέει ότι από το 2014 θα μπούμε σε μια πιο ομαλή φάση, και εάν τα πράγματα πάνε καλά, η Ελλάδα θα σταθεί στα πόδια της έναν χρόνο αργότερα. Ουσιαστικά μεταθέτει την απαλλαγή από την επιτήρηση για τα μέσα του 2015.

Τα μηνύματα από την Ευρώπη διίστανται: από τη μία οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι αναγνωρίζουν τα θετικά βήματα που έχει κάνει η χώρα και συμφωνούν με την κυβέρνηση ότι θα υπάρξει πρωτογενές πλεόνασμα. Φυσικά πιέζουν από την πλευρά τους για απαρέγκλιτη τήρηση των μεταρρυθμίσεων και για επίσπευση των ιδιωτικοποιήσεων που κατά τη γνώμη τους έχει καθυστερήσει.

Από την άλλη, παράγοντες του Βερολίνου διαρρέουν ότι η Ελλάδα θα χρειαστεί 4ο και 5ο πακέτο στήριξης, που φυσικά θα συνοδευθεί από νέο μνημόνιο. Σε ερώτημα είναι πάντα η δημόσια περιουσία, καθώς Βερολίνο και Βρυξέλλες δεν έχουν εγκαταλείψει το σενάριο να μεταφερθεί η διαχείρισή της από το ΤΑΙΠΕΔ σε φορέα ελεγχόμενο από την Ε.Ε., ουσιαστικά από το Βερολίνο.
Με βάση αυτά, διαμορφώνονται δύο σενάρια: το θετικό, ότι δηλαδή η τρόικα θα συμφωνήσει με τα στοιχεία της οικονομίας που παρουσιάζει η ελληνική κυβέρνηση, δίνοντας έτσι τη βάση για το επόμενο πρόγραμμα βοήθειας όπως το επιθυμεί η κυβέρνηση χωρίς νέο μνημόνιο. Αυτή θα είναι μία ψήφος εμπιστοσύνης στην ελληνική κυβέρνηση, η οποία θα μπορέσει να την αξιοποιήσει στο εσωτερικό, παρατείνοντας την κοινωνική ανοχή. Το κυβερνητικό επιτελείο δηλώνει ότι δεν θα υπάρξει πρόβλημα όσον αφορά στον έλεγχο που είναι σε εξέλιξη και περιλαμβάνει τις μετακινήσεις των 12.500 δημοσίων υπαλλήλων, την αμυντική βιομηχανία, την εξόφληση των οφειλών σε ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ για να προχωρήσει η ιδιωτικοποίησή τους και τον νέο κώδικα των δικηγόρων.

Υπάρχει όμως και το αρνητικό σενάριο. Σύμφωνα με αυτό, οι ελεγκτές δεν θα δεχθούν τα στοιχεία της ελληνικής κυβέρνησης για το πρωτογενές πλεόνασμα, θα ανοίξουν θέμα ασφαλιστικού και πλήρους απελευθέρωσης του εργασιακού καθεστώτος, όπως και των πλειστηριασμών για να ανοίξει η αγορά κατοικίας, ενώ θα ζητήσουν και περισσότερες απολύσεις στο Δημόσιο. Παράλληλα, ξεκινώντας από το Eurogroup του Οκτωβρίου, θα ζητήσουν νέα μέτρα και εγγυήσεις ακίνητης περιουσίας για το επόμενο πρόγραμμα βοήθειας. Το σενάριο αυτό είναι καταστροφικό.

Σε αυτή την περίπτωση θα απαιτήσουν και από την αξιωματική αντιπολίτευση να δεσμευτεί -όπως είχε πράξει και ο κ. Σαμαράς στο παρελθόν- ότι θα υλοποιήσει τη νέα συμφωνία. Ενδεικτικό είναι ότι ο κ. Γιοργκ Ασμουσεν, για τον οποίο λέγεται ότι θα είναι ο επόμενος υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας, ζήτησε από τον κ. Αλέξη Τσίπρα στην πρόσφατη συνάντησή τους να στηρίξει το τρέχον πρόγραμμα.

Ασχετα από τα προβλήματα που θα προκαλέσει στον ΣΥΡΙΖΑ μια τέτοια απαίτηση, στην κυβέρνηση δεν θέλουν να σκέφτονται αυτή την εκδοχή, θεωρώντας το σενάριο «καταστροφικό». Κυβερνητικό στέλεχος έλεγε ότι «σε μια τέτοια περίπτωση, που απευχόμαστε, πολύ απλά η κυβέρνηση δεν θα μπορέσει να σταθεί και θα πάει σε εκλογές».