Η ΕΤΕπ απειλεί να κόψει τη χρηματοδότηση του Μορέα

Της
Μαριάννας Τζάνε

Σοβαρές παρενέργειες στη χρηματοδότηση του Μορέα, του μοναδικού μέχρι σήμερα προχωρημένου έργου παραχώρησης, συνολικού ύψους 1 δισ. ευρώ, προκαλεί η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, η οποία θεωρεί ελλιποβαρές το κυκλοφοριακό μοντέλο του αυτοκινητόδρομου και απειλεί με διακοπή της χρηματοδότησης αν δεν αλλάξει. Τα εμπόδια της ΕΤΕπ, που συνιστά έναν από τους σπουδαιότερους αιμοδότες του έργου (το χρηματοδοτεί με 200 εκατ. ευρώ), προκαλούν αλυσιδωτές δυσκολίες στο έργο που ενώνει την Αθήνα με την Καλαμάτα μέσα σε 2,5 ώρες, καθώς ακόμη και πιθανή πρόβλεψη για αλλαγή στο χρηματοδοτικό σκέλος του έργου θα έχει την τύχη των άλλων συμβάσεων! Με λίγα λόγια, συνεπάγεται αναθεώρηση της σύμβασης και εν συνεχεία νέα έγκριση από τις υπηρεσίες των Βρυξελλών, αλλά και το Ελληνικό Κοινοβούλιο.

Πηγές στο υπουργείο Υποδομών επιβεβαιώνουν ότι οι διαπραγματεύσεις με την ΕΤΕπ συνεχίζονται, θεωρώντας ότι τα στοιχεία κυκλοφορίας που βάζει στο τραπέζι για το έργο είναι από υπερβολικά έως ακραία και συμπαρασύρουν και τις άλλες τράπεζες. Οπως εξηγούν, τα έσοδα των έργων εξαρτώνται από τον ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ της χώρας και του πληθωρισμού. Οσο αυξάνονται το ΑΕΠ και ο πληθωρισμός τόσο μεγιστοποιούνται τα έσοδα. Αυτούς τους δύο δείκτες η ΕΤΕπ, λόγω της οικονομικής κατάστασης της χώρας αλλά και της υποχώρησης της κυκλοφορίας των οχημάτων στο σύνολο του εθνικού δικτύου, τους αμφισβητεί ανοιχτά, παρά το γεγονός ότι είναι ίδιοι και στα υπόλοιπα έργα. Οι χαμηλές προβλέψεις της ΕΤΕπ για την κυκλοφορία του έργου σύμφωνα με την τράπεζα ενέχουν τον κίνδυνο ο παραχωρησιούχος να μην μπορεί στο στάδιο της λειτουργίας του έργου να αποπληρώσει τα δάνεια. Για να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα και να υπερπηδηθούν τα εμπόδια το Ελληνικό Δημόσιο και ο παραχωρησιούχος (κοινοπραξία Ακτωρ – J&P Αβαξ και Ιντρακάτ) έχουν συζητήσει, κατά πληροφορίες, την πιθανότητα να καταβάλουν ισόποσα τη διαφορά σε περίπτωση που υπάρξει κενό με ένα ποσό που, σύμφωνα με τις τεχνικές εταιρείες, προσδιορίζεται σε μια πρώτη ανάγνωση σε 40 εκατ. ευρώ. Αυτές τις μέρες οι αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου Υποδομών επεξεργάζονται τα στοιχεία που ζήτησαν από την ΕΤΕπ προκειμένου να μελετήσουν τις παραδοχές της σχετικά με τα απαισιόδοξα σενάρια που κάνει. Από την άλλη, πηγές στην κοινοπραξία εκφράζουν την έντονη δυσφορία τους για τη στάση της ΕΤΕπ και αναφέρουν ότι ο φετινός Αύγουστος ήταν ιδιαίτερα εμπορικός για τον αυτοκινητόδρομο, καθώς η επιβατική κίνηση αυξήθηκε. Ο Μορέας είναι ένα από τα δύο έργα (το άλλο είναι ο Ε65) όπου προβλέπεται επιδότηση του διοδίου από το Δημόσιο αν η κυκλοφορία πέσει κάτω από τις προβλέψεις. Το ποσό της επιχορήγησης σε όλη την περίοδο της παραχώρησης με σημερινές τιμές υπολογίζεται σε 70 εκατ. ευρώ.

Στη διαιτησία για διεκδικήσεις εκατομμυρίων ο Μορέας

Τα προβλήματα χρηματοδότησης όμως που ταλαιπωρούν το έργο Κόρινθος – Τρίπολη – Καλαμάτα δεν είναι τα μόνα. Εδώ και καιρό Δημόσιο και παραχωρησιούχος έχουν καταφύγει σε πολλαπλές διαιτησίες, με τον Μορέα να διεκδικεί περίπου 180 εκατ. ευρώ λόγω παράτασης του χρόνου παράδοσης του έργου. Η κοινοπραξία ισχυρίζεται ότι για κάθε μήνα καθυστέρησης επιβαρύνεται με τεράστιες δαπάνες για τη συντήρηση του προσωπικού και τη λειτουργία μηχανημάτων και ζητά να καλυφθούν αυτές από το Δημόσιο από τη στιγμή που οι καθυστερήσεις στην παράδοση χώρων (λόγω απαλλοτριώσεων, ενστάσεων από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο – ΚΑΣ) οφείλονται σε δική του υπαιτιότητα.

Με βάση τα νεότερα στοιχεία, η ολοκλήρωση του έργου προβλέπεται προς το τέλος του 2014. Η παράδοση θα εξαρτηθεί από την πορεία των αρχαιολογικών ανασκαφών στο τμήμα Πελάνα – Σπάρτη, στο οποίο εντοπίζονται σημαντικά αρχαιολογικά ευρήματα. Το υπουργείο Πολιτισμού εξελίσσεται σε μεγάλο «αγκάθι» για την πρόοδο των εργασιών, γεγονός που έχει προκαλέσει εκνευρισμό στον υπουργό Υποδομών κ. Μιχάλη Χρυσοχοΐδη, ο οποίος επιδιώκει να υπερπηδήσει όλα τα εμπόδια στα έργα και να πιστωθεί την επανεκκίνησή τους. Το υπουργείο Πολιτισμού ζητά να μετακινηθούν και άλλα μνημεία στον σταθμό της Πελάνας όπου έχει σχεδιαστεί να εκτεθούν οι αρχαιότητες, γεγονός που δημιουργεί πρόσθετες καθυστερήσεις και τις προϋποθέσεις για νέο γύρο διεκδικήσεων από την πλευρά της κοινοπραξίας που κατασκευάζει το έργο. Προς ώρας, οι εργολάβοι έχασαν την υπόθεση για αποζημίωση 10 εκατ. ευρώ λόγω καθυστέρησης στην παράδοση του τμήματος Παραδείσια  – Τσακώνα.