Από το φαινόμενο της πεταλούδας, στο January effect για το Χρηματιστήριο

Της Ελένης Στεργίου

Το φαινόμενο της πεταλούδας στο ελληνικό χρηματιστήριο φαίνεται να ανήκει στο παρελθόν. Πέρασε μία από τις χειρότερες κρίσεις και ένα μνημόνιο, αλλά και δύο χρονιές κατάρρευσης (2008, 2010 και 2011). Τώρα, το 2014, οι διαχειριστές κεφαλαίων και ειδικά οι εγχώριοι εμφανίζονται πολύ αισιόδοξοι για την πορεία των μετοχών και ας μη ξεχνάμε τον φαινόμενο του Ιανουαρίου…

Κάθε χρόνο, το πρώτο μήνα του έτους, οι μετοχές παγκοσμίως σημειώνουν σημαντικά κέρδη. Πρόκειται για μια ημερολογιακή ανωμαλία που συναντάται στην χρηματαγορά και ονομάζεται «το φαινόμενο του Ιανουαρίου». Οι συγκλίνουσες εκτιμήσεις των αναλυτών αναφέρουν ότι τον Ιανουάριο, το εύρος διακύμανσης της ελληνικής αγοράς αναμένεται να κινηθεί μεταξύ 1100- 1250 μονάδων. Πάντως, η απόδοση του μήνα αυτού παρουσιάζει υψηλές διακυμάνσεις καθιστώντας τη στρατηγική για την επίτευξη αποδόσεων, αναποτελεσματική.

Από τη συγκέντρωση και την εξέταση των στοιχείων για το μήνα Ιανουάριο, από το 2007 (λίγο πριν από τη διεθνή χρηματοοικονομική κρίση) έως και το 2013, προκύπτει ότι το φαινόμενο κάνει την εμφάνισή του στην Ελλάδα κάθε χρόνο, με εξαίρεση το 2008-9. Πάντως, από τη σύγκριση των αποδόσεων και για τη χρονική περίοδο πριν από το 2007 (από το 1990) εξάγεται το συμπέρασμα ότι ο μήνας Ιανουάριος υπήρξε ανοδικός τις δώδεκα φορές και καθοδικός τις μισές. Μάλιστα, προκύπτει ότι οι πιθανότητες να υπάρξουν θετικές αποδόσεις το μήνα Ιανουάριο είναι περίπου 63%.

Τι μπορεί να διαταράξει τη ροή αυτής της… ανωμαλίας; Τίποτα. Διαχειριστές κεφαλαίων σχολιάζουν ότι τον Ιανουάριο δεν αναμένεται κάποιο γεγονός το οποίο μπορεί να χαλάσει την άνοδο, παρά μόνον τα αποτελέσματα της BlackRock για τις ελληνικές τράπεζες. «Δεν πιστεύουμε ότι θα έχει μεγάλο αντίκτυπο στην πορεία του δείκτη το μήνα που διανύουμε, εκτός αν υπάρξει κάποιο αποτέλεσμα-έκπληξη», σχολιάζουν παράγοντες της αγοράς.

Κάτι που μπορεί, επίσης, να επηρεάσει το γενικό δείκτη είναι η πορεία του ευρώ, διότι είναι στενή συνδεδεμένοι με τις τάσεις για ρίσκο. Όσο αυτές θα διατηρούνται και δεν θα εμφανίζονται μακροοικονομικά προβλήματα στις χώρες της Ευρωζώνης, το ευρώ θα παραμένει ισχυρό και ο γενικός δείκτης θα κινείται ανοδικά. «Με την Ελλάδα να έχει αποκτήσει και πάλι θετική συσχέτιση με τη διάθεση για ρίσκο, τους μεγάλους χρηματιστηριακούς δείκτες και τον τραπεζικό κλάδο (ΗΠΑ) είναι προφανές ότι απέκτησε και πάλι θετική συσχέτιση με το ευρώ», σχολιάζει ο Χρήστος Αλωνιστιώτης, επικεφαλής αναλυτής της Delta Forex Group- FXpro. «Αυτό δε σημαίνει ότι για να συνεχίσουν να ανεβαίνουν οι ελληνικές μετοχές θα πρέπει να ανεβαίνει συνεχώς το ευρώ. Απλά αυτό επιβεβαιώνει ότι όσο θα υπάρχει άνοδος στις ελληνικές (και στις παγκόσμιες φυσικά) μετοχές, το ευρώ δε θα βρίσκεται σε κίνδυνο μιας μεγάλης πτώσης», προσθέτει.
 

Εξάλλου, σήμερα το ελληνικό χρηματιστήριο τερμάτισε με κέρδη, ξεπερνώντας τελικά τις 1.200 μονάδες.  Σημειώνεται ότι και πέρσι το ελληνικό Χρηματιστήριο είχε ξεκινήσει ανοδικά την πρώτη ημέρα του 2013, με 3,62% στις 941,26 μονάδες. Κατέγραψε υψηλό στις 1015 μονάδες, στις 28 Ιανουαρίου για κλείσει στις 986 μονάδες.

Σε βάθος δωδεκαμήνου, πάντως, μπορεί οι αναλυτές να είναι με το χαμόγελο στα χείλη, αλλά μπορούν όλα γκρεμιστούν αν αλλάξει κάτι στο πολιτικό σκηνικό στην Ελλάδα, αλλά αυτό θα γίνει πιθανόν κοντά στην περίοδο των ευρωεκλογών. Η φετινή χρονιά εκτιμούν ότι θα είναι αρκετά ενδιαφέρουσα, με την αισιοδοξία τους να αντλείται από την εμφάνιση πρωτογενούς πλεονάσματος, την αποκλιμάκωση των spread των ελληνικών ομολόγων, ενώ και ο κίνδυνος εξόδου της χώρας από την ευρωζώνη έχει αποκλειστεί. Σύμφωνα με τους ειδικούς, αν η βελτίωση των οικονομικών συνθηκών τόσο της Ελλάδας όσο και της Ευρώπης συνεχιστούν τότε θα είναι μία καλή χρονιά για το 2014, εστιάζοντας στις μετοχές του FTSE 25. Επίσης, ευνοείται από τη θετική προοπτική των ευρωπαϊκών μετοχών σε συνδυασμό με την έναρξη του tapering, αλλά και από τη μετάταξη του ελληνικού χρηματιστηρίου στις αναδυόμενες αγορές.

Παρόλα αυτά, η μεταβλητότητα στην ελληνική αγορά θα υπάρχει και το 2014, καθώς μπορεί οι προβλέψεις να κάνουν λόγο για ανάπτυξη, ωστόσο η συνέχιση της δημοσιονομικής πολιτικής, με αύξηση φόρων 2,3 δισ. ευρώ και μείωση δαπανών 3,2 δισ. ευρώ, ίσως την υπονομεύσει. Παράλληλα, στους αρνητικούς παράγοντες περιλαμβάνεται και το υψηλό δημόσιο χρέος (στο 175% του ΑΕΠ).

Ευρώ και μετοχές

Επηρεάζει το Γενικό Δείκτη η πορεία του ευρώ; «Η εύκολη απάντηση είναι ναι και αυτό φαίνεται και από το σχετικό γράφημα των τελευταίων τριών ετών, μεταξύ του ευρώ και του S&P 500. Αυτό όμως είναι κάτι που συνέβαινε πάντοτε αφού ο βασικότερος λόγος είναι ότι οι μετοχές κινούνται παράλληλα με το ευρώ, έχοντας πολύ καλή θετική συσχέτιση. Με την κρίση χρέους, ο βαθμός συσχέτισης μειώθηκε και η πορεία του ευρώ άρχισε να εξαρτάται περισσότερο από την εκάστοτε χώρα που βρισκόταν στο «διάβα» των αγορών», τονίζει ο κ. Χρήστος Αλωνιστιώτης.

Την περίοδο που η Ελλάδα «ταλαιπωρούσε» τις αγορές υπήρχε μια πολύ μεγάλη θετική συσχέτιση μεταξύ του ευρω και των «ειδήσεων» σχετικά με την πορεία της Ελλάδας. Με την κρίση χρέους να έχει μπει στο παρασκήνιο και με την ΕΚΤ να παρεμβαίνει στις αγορές, το ευρώ απέκτησε και πάλι τη θετική του συσχέτιση με τις αγορές και τη διάθεση για ρίσκο, αν και πλέον, σε χαμηλότερο βαθμό.

«Ένας ακόμα λόγος της συσχέτισης του ευρώ με τις μετοχές και δη με το ελληνικό χρηματιστήριο είναι ότι οι εισροές κεφαλαίων στις ευρωπαϊκές μετοχές προκάλεσαν και την άνοδο του ευρώ. Άρα και πάλι, ευρώ και μετοχές κινήθηκαν παράλληλα.
Με την Ελλάδα να έχει αποκτήσει και πάλι θετική συσχέτιση με τη διάθεση για ρίσκο, τους μεγάλους χρηματιστηριακούς δείκτες και τον τραπεζικό κλάδο (ΗΠΑ) είναι προφανές ότι απέκτησε και πάλι θετική συσχέτιση με το ευρώ. Αυτό δε σημαίνει ότι για να συνεχίσουν να ανεβαίνουν οι ελληνικές μετοχές θα πρέπει να ανεβαίνει συνεχώς το ευρώ. Απλά αυτό επιβεβαιώνει ότι όσο θα υπάρχει άνοδος στις ελληνικές (και στις παγκόσμιες φυσικά) μετοχές, το ευρώ δε θα βρίσκεται σε κίνδυνο μιας μεγάλης πτώσης», προσθέτει ο αναλυτής της Delta Forex-Fxpro