Αυθαίρετες προσθήκες και κακοτεχνίες βγάζει στον αφρό ο σεισμός της Κεφαλλονιάς

Της Μαριάννας Τζάννε

Αυθαίρετες προσθήκες στις οικοδομές, κακοτεχνίες σε δημόσιες υποδομές και κτίρια με πολεοδομικές παραβάσεις αποτέλεσαν τον πιο αδύναμο κρίκο του σεισμού της Κεφαλλονιάς, επιβεβαιώνοντας την ανάγκη για διενέργεια αυστηρών ελέγχων στις κατασκευές αλλά και σε αλλαγή πλεύσης του θεσμικού πλαισίου για την ασφάλεια των κτιρίων. Εκείνοι που την…πλήρωσαν ήταν κυρίως παράνομες πυλωτές, πέργκολες και μαντρότοιχοι οι οποίοι κατέρρευσαν ως χάρτινοι πύργοι και από τύχη δεν υπήρξαν ανθρώπινα θύματα, στέγες που υπέστησαν σοβαρές ζημιές καθώς κατασκευάστηκαν από τεχνίτες χωρίς επίβλεψη μηχανικού ενώ σοβαρές βλάβες παρατηρούνται σε λιμενικές εγκαταστάσεις και έργα υποδομής που αποδίδονται ως επί το πλείστον σε κακοτεχνίες. Σύμφωνα με τους επιστήμονες ευάλωτα ήταν επίσης τα κτίρια προ του 1955 δεν έλειψαν όμως και οι εκπλήξεις. Διώροφη κατοικία επτά ετών υπέστη σοβαρότατες ζημιές και ανεπισήμως (σ.σ δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμη η αυτοψία) ο λόγος είναι ότι η Ελληνοαμερικανίδα ιδιοκτήτρια αφαίρεσε την εσωτερική κεντρική κολόνα του σπιτιού για διακοσμητικούς λόγους!

Μεγάλα ερωτηματικά εγείρουν και οι ζημιές που εμφάνισε η νεότερη επέκταση της αποβάθρας του λιμένα του Ληξουρίου, εν αντιθέσει με την παλιά που έδειξε ισχυρές αντοχές.

Σε κάθε περίπτωση οι επιπτώσεις του σεισμού επαναφέρουν στο προσκήνιο τις μεγάλες αδυναμίες που κρύβουν οι συλλήβδην νομιμοποιήσεις αυθαιρέτων, επιβάλλοντας σύμφωνα με επιστήμονες και μηχανικούς του ΤΕΕ αυστηρές διαδικασίες όχι μόνο στα ξενοδοχεία και τα κτίρια δημόσιας συνάθροισης αλλά και στις κατοικίες. Μιλώντας χθες σε δημοσιογράφους ο Πρόεδρος του ΤΕΕ κ. Χρίστος Σπίρτζης και η ομάδα των επιστημόνων από το ΕΜΠ που πλαισίωσε το κλιμάκιο του Επιμελητηρίου για τις αυτοψίες στην Κεφαλλονιά, επισήμανε ότι από το πρόσφατο σχέδιο του ΥΠΕΚΑ για την ασφάλεια των κτιρίων με αυθαίρετες κατασκευές εξαιρέθηκε η κατοικία. Για αυτήν προβλέπεται μόνο μελέτη στατικής επάρκειας ενώ όπως επισήμανε θα έπρεπε να απαιτείται ολοκληρωμένη μελέτη για όλα τα κτίρια (το ΥΠΕΚΑ έχει προτείνει την διάκριση σε δύο κατηγορίες προβλέποντας στατική επάρκεια για κατοικίες και τουριστικά καταλύματα και δελτίο δομικής τρωτότητας για επαγγελματικούς χώρους και κτίρια συνάθροισης) και αυτή να διαπιστώνει σε ποιες περιπτώσεις απαιτείται μελέτη στατικής επάρκειας. “Εχει, σημασία να γίνεται ο έλεγχος και η ταυτοποίηση των αυθαιρέτων σωστά, με μελέτη μηχανικού ώστε να μπαίνει η βούλα ότι το κτίριο είναι ελεγμένο και έχει περάσει τα τέστ” ανέφερε χθες ο καθηγητής Αντισεισμικών Κατασκευών και διευθυντής του Εργαστηρίου Αντισεισμικής Τεχνολογίας του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου κ. Κωνσταντίνος Σπυράκος.

Επιστήμονες και μηχανικοί με εμπειρία στους σεισμούς συμφωνούν πως οι σεισμικές δονήσεις στην Κεφαλλονιά χαρακτηρίζονται ιδιαίτερα ισχυρές, λόγω της επιτάχυνσης που ήταν έως και διπλάσια της προβλεπόμενης για την περιοχή, και τονίζουν πως αν είχαν σημειωθεί σε οποιοδήποτε άλλο σημείο του πλανήτη θα υπήρξαν εκατοντάδες ή και χιλιάδες θύματα. Με αυτά τα δεδομένα, τα κτίρια συμπεριφέρθηκαν καλύτερα απ’ ότι αναμενόταν για αυτό και μίλησαν για αναγκαίες συμπληρώσεις και όχι αλλαγή του αντισεισμικού κανονισμού. Όπως τονίστηκε, οι σεισμοί της Κεφαλλονιάς απέδειξαν ότι ο αντισεισμικός κανονισμός δίνει αντοχές μεγαλύτερες στα κτίρια από εκείνες που είναι σχεδιασμένα να δεχτούν. Για αυτό και επισημάνθηκε ότι “πέρασε τα τέστ με λίαν καλώς” με την σημείωση ότι χρειάζεται να συμπληρωθεί με διατάξεις για τις ηλεκτρομηχανολογικές εγκαταστάσεις αλλά και εγκαταστάσεις τηλεπικοινωνιών ύδρευσης, αποχέτευσης που οι πρόσφατοι σεισμοί ανέδειξαν ως σημαντική Αχίλλειο πτέρνα.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Υποδομών μέχρι τις 10 Φεβρουαρίου ελέγχθηκαν 4.026 κτίρια (δημόσια και ιδιωτικά) σε Αργοστόλι, Ληξούρι και Ιθάκη από τα οποία το 42% (1.614) κρίθηκε ότι ήταν προσωρινά μη κατοικήσιμα, κυρίως λόγω της συνεχιζόμενης μετασεισμικής ακολουθίας. Ο δευτεροβάθμιος έλεγχος, μέχρι τις 16 Φεβρουαρίου περιελάμβανε 1.579 αυτοψίες στα μη κατοικήσιμα κτίρια εκ των οποίων 469 έχουν χαρακτηριστεί πράσινα (30%), 988 κίτρινα (62%), 122 κόκκινα (8%) προς επανέλεγχο από τριμελή επιτροπή. Από τα 122 προς επανέλεγχο τα 40 πρόκειται να κατεδαφιστούν (2,5% επί του συνόλου των κτισμάτων του δευτεροβάθμιου ελέγχου).

Οι δευτεροβάθμιοι έλεγχοι συνεχίζονται και εκτιμάται, ότι θα έχουν ολοκληρωθεί μέχρι τις 21 του μήνα. Καθυστερήσεις ενδέχεται να προκύψουν, διότι αρκετοί ιδιοκτήτες έχουν φύγει από το νησί και οι μηχανικοί της ΥΑΣ δεν μπορούν να ελέγξουν τις κατοικίες τους.

Οι επιστήμονες κρούουν το καμπανάκι και επισημαίνουν ότι πολλά κτίρια και κυρίως εκκλησίες -μνημεία και μοναστήρια απαιτούν άμεσα υποστηλώσεις ώστε να μην καταρρεύσουν. Προτεραιότητα όπως τονίζουν πρέπει να δοθεί και στα σχολεία τα οποία είναι πολύ κακοσυντηρημένα και εγείρουν σοβαρούς κινδύνους για τα παιδιά και εν συνεχεία σε επαγγελματικά κριτήρια. Χαρακτηριστικά αναφέρθηκαν έξι ξενοδοχεία στο Ληξούρι με ζημιές τα οποία θα πρέπει να λάβουν κατά παρέκκλιση άδειες κατασκευής ώστε να μην χαθεί η νέα τουριστική περίοδος.

Στα έργα προτεραιότητας θα πρέπει να περιληφθεί και το λιμάνι του Ληξουρίου το οποίο έχει υποστεί σημαντικές βλάβες με καθίζηση οδοστρώματος, μετατόπιση κρηπιδότοιχου άνω των 40 εκατοστών και δευτερευόντως το λιμάνι του Αργοστολίου που έχουν υποστεί ζημιές τρία παλιά κτίρια. Σύμφωνα με τον κ. Γιάννη Πρωτονοτάριο καθηγητή σεισμικής γεωτεχνικής του ΕΜΠ, οι υποδομές αυτές θα πρέπει μέσα στο επόμενο τρίμηνο να έχουν αποκατασταθεί με προσωρινές αλλά ασφαλείς παρεμβάσεις για την καλοκαιρινή περίοδο “ώστε η Κεφαλλονιά να μην χάσει για λειτουργικούς και ψυχολογικούς λόγους τον τουρισμό της” και εν συνεχεία να ακολουθήσει η επανακατασκευή. Χθες πάντως από την Κεφαλλονιά ο υπουργός Υποδομών κ. Μιχάλης Χρυσοχοίδης δήλωσε ότι για το λιμάνι έχουν ολοκληρωθεί οι μελέτες και αναμένονται σύντομα και οι αντίστοιχες για το οδικό και επαρχιακό δίκτυο που έχει υποστεί σημαντικές ζημιές. Χαρακτηριστική περίπτωση είναι ο πολυσύχναστος δρόμος Αργοστολίου-Ληξουρίου μήκους 22 χιλιομέτρων, στον οποίο μετά το σεισμό παρατηρήθηκε έξαρση κατολισθήσεων. Παρά το γεγονός ότι το κλιμάκιο του ΤΕΕ ζήτησε να κλείσει ένα τμήμα 4 χιλιομέτρων του δρόμου που παρατηρείται μεγάλη κινητικότητα βράχων, ο δρόμος αυτός τις προηγούμενες μέρες άνοιξε. Μηχανικοί της Κεφαλλονιάς σημείωναν χθες ότι ο δρόμος αυτός έχει ανάλογη συμπεριφορά με εκείνη των Τεμπών και ότι απαιτεί άμεσες παρεμβάσεις ανάλογες με εκείνες που ακολουθήθηκαν στην περιοχή.