Κλείνουν πληγές στα έργα, ανοίγουν καινούριες

Της Μαριάννας Τζάννε

Μπορεί η κυβέρνηση να υπερηφανεύεται για την επανεκκίνηση των αυτοκινητοδρόμων προγραμματίζοντας πανηγυρικές επισκέψεις στα εργοτάξια των Τεμπών τις επόμενες μέρες παρουσία του υπουργού Υποδομών κ. Μιχάλη Χρυσοχοίδη, την ίδια στιγμή όμως η ιστορία δείχνει να επαναλαμβάνεται και μάλιστα σαν κακόγουστο αστείο, προκαλώντας πονοκεφάλους στη μέχρι πρότινος ανέφελη παραχώρηση του Κόρινθος-Τρίπολη-Καλαμάτα. Το έργο που έχει κατασκευαστεί σε ποσοστό 95% και κρατήθηκε ζωντανό την περίοδο της πλήρης κατάρρευσης των τεσσάρων άλλων οδικών αξόνων εδώ και μήνες έχει σταματήσει να το χρηματοδοτείται από τις τράπεζες και η αιτία είναι οι πολύ άσχημες εκτιμήσεις για τις μελλοντικές κυκλοφορίες του αυτοκινητόδρομου. Είναι χαρακτηριστικό ότι τα προβλεπόμενα έσοδα από τα διόδια το 2007 ήταν 45 εκ. ευρώ το χρόνο. Σήμερα, τα αντίστοιχα νούμερα έχουν υποχωρήσει στα 22 εκ. ευρώ με πρόβλεψη για δραματική συρρίκνωση στο μέλλον που κατά αρμόδιες πηγές του υπουργείου Υποδομών “είναι κατώτερες του χειρότερου σεναρίου”. Όλα ξεκίνησαν το περασμένο καλοκαίρι όταν η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, αιφνιδίως δήλωσε ότι θα σταματήσει τη χρηματοδότηση θεωρώντας επαχθές το κυκλοφοριακό μοντέλο του αυτοκινητοδρόμου που κατασκευάζουν ο όμιλος Ελλάκτωρ, η Ιντρακόμ Συμμετοχών και η J&P Άβαξ. Στην πορεία, η στάση της ΕΤΕπ η οποία χρηματοδοτεί το έργο με 200 εκ. ευρώ συμπαρέσυρε και τις εμπορικές τράπεζες με αποτέλεσμα σήμερα το έργο να μην έχει την απαιτούμενη ρευστότητα για να ολοκληρωθεί ενώ απομένει η Περιμετρική της Καλαμάτας και το τμήμα Λεύκτρο-Σπάρτη από το οποίο μάλιστα είναι ήδη έτοιμα τα 44 χιλιόμετρα από τα 50 χλμ. Πληροφορίες από το υπουργείο Υποδομών αναφέρουν ότι το έργο δεν έχει σταματήσει και ότι οι δαπάνες καλύπτονται από πόρους του παραχωρησιούχου.

Η κάθετη μάλιστα υποχώρηση των εσόδων του Μορέα αναμένεται να ενεργοποιήσει άμεσα και την επιδότηση του διοδίου από το κράτος, η οποία έχει προβλεφθεί από την σύμβαση και με βάση τις τρέχουσες τιμές υπολογίζεται σε 200 εκ. ευρώ για την περίοδο 2012-2038. Αναλογικά υπολογίζεται ότι ετησίως ο αυτοκινητόδρομος Αιγαίου θα επιδοτηθεί με περίπου 8 εκ. ευρώ.
Ωστόσο αυτό δεν φαίνεται να λύνει τα χρηματοδοτικά προβλήματα του έργου, καθώς οι διαπραγματεύσεις με τις τράπεζες παραμένουν ανοικτές με τις τελευταίες να απαιτούν πρόσθετες εγγυήσεις και διασφαλίσεις. Η κυβέρνηση μπροστά στο νέο αδιέξοδο που διαφαινόταν για το έργο δέχτηκε προ μηνών να καλύψει εγγυήσεις προς την τράπεζα ύψους 250 εκ. ευρώ ώστε εάν στο μέλλον οι κυκλοφορίες πέσουν σε χαμηλότερα επίπεδα από αυτά που έχουν προβλεφθεί, τότε το δημόσιο να καλύψει την αποπληρωμή των δανείων των εργολάβων προς τις τράπεζες. Νεότερες πληροφορίες πάντως αναφέρουν ότι η ΕΤΕπ συνεχίζει να θεωρεί το έργο μη βιώσιμο ασκώντας πιέσεις για μεγαλύτερες εγγυήσεις που φτάνουν τα 450 εκ. Ευρώ για να ξανανοίξει την στρόφιγγα. Είναι σαφές μάλιστα και αυτό μεταδίδεται και από κυβερνητικές πηγές ότι η διαπραγμάτευση δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμη και αυτό φαίνεται να δημιουργεί πρόσθετες καθυστερήσεις αλλά και πρόσθετα χρηματοδοτικά βάρη για το δημόσιο. Πληροφορίες αναφέρουν ότι το επικρατέστερο σενάριο για λυθεί ο γόρδιος δεσμός της χρηματοδότησης είναι να αυξηθεί η επιδότηση της λειτουργίας του δρόμου για όλη την περίοδο παραχώρησης ενώ είναι σαφές ότι θα δοθεί και νέα παράταση στην ολοκλήρωση του έργου (το τελευταίο σενάριο προέβλεπε παράδοση του έργου το Φθινόπωρο του 2014).

Σημαντικές καθυστερήσεις θα υπάρξουν και στην επικύρωση της αναθεωρημένης σύμβασης από τη βουλή που σύμφωνα με πρόσφατες εκτιμήσεις του υπουργού Υποδομών κ. Μιχάλης Χρυσοχοίδη, τοποθετείται για τέλη Απριλίου. Ωστόσο δεν αποκλείεται ο χρόνος να είναι ακόμη μεγαλύτερος.

Αξίζει πάντως να σημειωθεί ότι πέραν των χρηματοδοτικών προβλημάτων ο Μορέας βρίσκεται αντιμέτωπος και με σοβαρά προβλήματα αρχαιολογικών ευρημάτων, τα οποία κατά πληροφορίες δημιουργούν πρόσθετα κόστη και καθυστερήσεις αλλάζοντας μάλιστα σε τμήματα του Λεύκτρου -Σπάρτη που έχουν ανακαλυφθεί σημαντικές αρχαιότητες την χάραξη του έργου.
Με την ολοκλήρωση του επίμαχου τμήματος θα ξεκινήσει η λειτουργία του μετωπικού σταθμού στο ύψος της Πετρίνας και με την παράδοση της περιμετρικής της Καλαμάτας θα τεθεί σε λειτουργία σταθμός πλευρικών διοδίων στο ύψος της Θουρίας. Ωστόσο, οι νέες παρατάσεις που θα δοθούν για το έργο αναμένεται να προσθέσουν και νέα μηδενικά στις διεκδικήσεις των εργολάβων που έχουν μακρά παράδοση στις αποζημιώσεις. Δεν είναι τυχαίο ότι ο Μορέας έχει προσφύγει σε διαιτησία διεκδικώντας περίπου 180 εκ. ευρώ από το ελληνικό δημόσιο.