Στο μετρό Θεσσαλονίκης και στην Εγνατία «στριμώχνουν» τους εργολάβους

Του Δημήτρη Μαρκόπουλου

Με αμείωτη ένταση οι ελεγκτές της Επιτροπής Ανταγωνισμού συνεχίζουν την έρευνα αναφορικά με τους διαγωνισμούς στα δημόσια έργα που μεγαλοεργολάβοι κατηγορούνται ότι «έστηναν».

Σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες, τα πρώτα στοιχεία δείχνουν τον δρόμο στην Ανεξάρτητη Αρχή για το ποια κατεύθυνση πρέπει να ακολουθήσει. Ειδικότερα το ενδιαφέρον προσανατολίζεται σε συγκεκριμένο τμήμα της Εγνατίας οδού, αξίας 120 εκατ. ευρώ, αλλά και στο έργο του μετρό Θεσσαλονίκης. Εκεί, οι πρώτες ενδείξεις και τα στοιχεία που έχουν υπάρξει από το άνοιγμα της ηλεκτρονικής αλληλογραφίας μεταξύ των εργολάβων δημιουργούν ερωτήματα, καθώς φαίνεται πως οι πρακτικές που ακολουθήθηκαν από τις κατασκευαστικές επιχειρήσεις δεν ήταν διαφανείς και σύννομες. Οι ίδιες πληροφορίες αναφέρονται σε εμπλοκή κυρίαρχα τριών πολύ μεγάλων παικτών, οι οποίοι, αν και ανταγωνιστές, φαίνεται να διατηρούσαν μέσω συγκεκριμένων στελεχών τους ανοιχτή γραμμή επικοινωνίας ως προς τα έργα που θα χτυπούσαν ή όχι, καθώς και ως προς τις εκπτώσεις στις τιμές. Πρόκειται για επιχειρήσεις με μεγάλη πείρα, οι οποίες αποτελούν αυτό που λέμε «πυλώνα» στον κλάδο τους, και η οποιαδήποτε εις βάρος τους ποινή θα δημιουργήσει κλυδωνισμούς. Βέβαια και τα φυσικά πρόσωπα που συντόνιζαν τις έκνομες ενέργειες θα βρεθούν σε δύσκολη θέση, καθώς κύκλοι της αγοράς μιλάνε για ενδεχόμενα ποινικά αδικήματα. Τα ευρήματα εκτός των άλλων δείχνουν πως όχι μόνο κάποιοι εξ αυτών συνεννοούνταν, αλλά μέσω επικοινωνιών, αφού καθόριζαν τα έργα, έφθαναν μέχρι του σημείου να συζητούν συγχώνευση μεταξύ τους καθ’ υπόδειξη μεγάλου χρηματοπιστωτικού οργανισμού. Οπως μας λέει άνθρωπος που γνωρίζει τις μέχρι στιγμής αποτυπώσεις αυτής της σύνθετης ελεγκτικής διαδικασίας, «η χειραγώγηση των έργων έφτασε σε τέτοιον βαθμό ώστε υπήρχε πλέον κοινή γραμμή λες και κάποια σχήματα λειτουργούσαν σε επίπεδο να θεωρούνται… θυγατρικές μεταξύ τους».

Το καθαρό ποινικό μητρώο

Κι ενώ όλα δείχνουν πως ψηφίδα την ψηφίδα στοιχειοθετείται η σύμπραξη και η προσυνεννόηση σε μεγάλα έργα, έμπειροι νομικοί κύκλοι σε θέματα ανταγωνισμού αναφέρουν πως οι πολύ πιθανές πλέον ποινές θα δημιουργήσουν ξεκάθαρα πρόβλημα βιωσιμότητας των εν Ελλάδα κατασκευαστικών ομίλων. Κι αυτό διότι οι διαγωνιστικές διεθνώς διαδικασίες προβλέπουν καθαρό «ποινικό μητρώο» για όσους συμμετέχουν σε αυτές, αλλιώς δεν μπορεί να υπάρξει δικαίωμα συμμετοχής. Με δεδομένο ότι τα περισσότερα έργα στη χώρα μας έχουν σε ποσοστό έως και 95% κοινοτικές χρηματοδοτήσεις και προκηρύσσονται ως «διεθνή», αλλά και με γνώμονα την εξωστρέφεια πολλών επιχειρήσεων σε τρίτες ευρωπαϊκές χώρες, κυρίως στα Βαλκάνια, είναι κατανοητό πως τα περιθώρια πλέον στενεύουν. Πολύ περισσότερο τώρα που μια σειρά ξένων πολυεθνικών κατασκευαστικών δυνάμεων ετοιμάζεται να εισβάλει επενδυτικά στον χώρο των κατασκευών και των δημόσιων έργων. Πληροφορίες του «ΘΕΜΑτος» αναφέρουν, λοιπόν, ότι προ των πυλών της χώρας μας, με μεγάλο ενδιαφέρον, είναι εταιρείες όπως η γαλλική Vinci, η γερμανική Hochtief, η ισπανική FCC και η γαλλική Bouygues, οι οποίες μάλιστα ήδη έχουν συναντηθεί με πολιτικά πρόσωπα το τελευταίο διάστημα στην Ελλάδα. Τα συγκεκριμένα σχήματα είχαν προσπαθήσει και στο παρελθόν να εισέλθουν με τον έναν ή τον άλλον τρόπο στα ελληνικά δημόσια έργα, ωστόσο έπεσαν πάνω στην περίοδο παντοδυναμίας της εγχώριας διαπλοκής, που σε μεγάλο βαθμό βασιζόταν και σε μιντιακές απολήξεις. Αποτέλεσμα, όμως, αυτού του αποκλεισμού τους από μια σειρά σημαντικών έργων, ήταν σήμερα πλέον να έχουν προχωρήσει σε καταγγελίες εις βάρος των Ελλήνων «παικτών». «Οι μεγαλοεργολάβοι της χώρας σας όπως έστρωσαν τώρα θα κοιμηθούν», αναφέρει στέλεχος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ανταγωνισμού, η οποία παρακολουθεί με μεγάλο ενδιαφέρον τις εξελίξεις στην πατρίδα μας.

Ντοκουμέντο – Η εντολή για το μεγάλο ντου

Με σαφείς διατυπώσεις ως προς τα έργα που η Επιτροπή Ανταγωνισμού θεωρεί ύποπτα και με τον χαρακτηρισμό «αυτεπάγγελτης έρευνας», ο πρόεδρος της Ανεξάρτητης Αρχής, κ. Δημήτρης Κυριτσάκης, έδωσε την εντολή να γίνουν οι έλεγχοι στις μεγάλες κατασκευαστικές επιχειρήσεις 7ης και 6ης τάξης της χώρας πριν από λίγες ημέρες. Το ενδιαφέρον προσδιορίζεται κυρίως σε έργα οδοποιίας, εκσυγχρονισμού και αναβάθμισης οδικών αξόνων, κατασκευής αυτοκινητοδρόμων και συγκοινωνιακών έργων. Στο έγγραφο περιγράφονται επακριβώς τα έργα που μπαίνουν στο στόχαστρο. Στο σημείο που ο κ. Κυριτσάκης αναφέρει πως, εκτός των όποιων στοιχείων συλλεχθούν, θα υπάρξουν και ένορκες ή ανωμοτί καταθέσεις, γίνεται σαφές πως θα πραγματοποιηθεί και δεύτερη διαδικασία, όπου συγκεκριμένα πρόσωπα θα κληθούν να καταθέσουν. Κύκλοι τονίζουν πως δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι οι μεγαλοεργολάβοι- ιδιοκτήτες των εταιρειών αυτών θα αποφύγουν μια πρωτοφανή και δύσκολη για τους ίδιους διαδικασία που θα τους φέρει ομολογουμένως σε άβολη θέση.