Μια κρίσιμη διευκρίνιση για χιλιάδες καταθέτες και οικογένειες φέρνει η νέα εγκύκλιος της Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, η οποία αποσαφηνίζει οριστικά το καθεστώς που ισχύει για τους κοινούς τραπεζικούς λογαριασμούς μετά τον θάνατο ενός συνδικαιούχου. Με τις νέες οδηγίες, επιβεβαιώνεται ότι οι επιζώντες συνδικαιούχοι απαλλάσσονται από τον φόρο κληρονομιάς τόσο για λογαριασμούς σε ελληνικές τράπεζες όσο και για αντίστοιχες καταθέσεις ή χρηματοπιστωτικά προϊόντα που τηρούνται στο εξωτερικό.
Η εγκύκλιος που εκδόθηκε με οδηγίες του διοικητή της ΑΑΔΕ Γιώργου Πιτσιλή ξεκαθαρίζει ότι όταν ένας από τους συνδικαιούχους κοινού τραπεζικού λογαριασμού αποβιώσει, το ποσό της κατάθεσης μεταβιβάζεται αυτοδικαίως στους υπόλοιπους επιζώντες δικαιούχους. Ως αποτέλεσμα, τα συγκεκριμένα κεφάλαια δεν θεωρούνται μέρος της κληρονομιαίας περιουσίας του θανόντος και επομένως εξαιρούνται από τη φορολογία κληρονομιάς.
Τι αλλάζει για τους συνδικαιούχους
Η νέα ερμηνεία έχει ιδιαίτερη σημασία καθώς αποσαφηνίζει ότι ο επιζών συνδικαιούχος αποκτά δικαίωμα ανάληψης των χρημάτων όχι υπό την ιδιότητα του κληρονόμου αλλά βάσει αυτοτελούς δικαιώματος που απορρέει από τη σύμβαση του κοινού λογαριασμού.
Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και όταν ο επιζών δικαιούχος είναι ταυτόχρονα και κληρονόμος του αποβιώσαντος, η ανάληψη των χρημάτων δεν αντιμετωπίζεται φορολογικά ως κληρονομική μεταβίβαση.
Με βάση τις οδηγίες της ΑΑΔΕ, η απαλλαγή αφορά κοινές τραπεζικές καταθέσεις αλλά και κοινά χαρτοφυλάκια ή χρηματοπιστωτικά προϊόντα, είτε αυτά βρίσκονται στην Ελλάδα είτε στο εξωτερικό, υπό την προϋπόθεση ότι προβλέπεται ρητά η αυτόματη μεταβίβαση στους επιζώντες συνδικαιούχους μετά τον θάνατο ενός εξ αυτών.
Το νομικό πλαίσιο της απαλλαγής
Η εγκύκλιος υπενθυμίζει ότι οι σχετικές προβλέψεις βασίζονται στα άρθρα 2 και 3 του νόμου 5638/1932 περί κοινών τραπεζικών λογαριασμών. Οι διατάξεις αυτές προβλέπουν ότι μπορεί να συμφωνηθεί πως σε περίπτωση θανάτου ενός δικαιούχου, η κατάθεση και ο λογαριασμός μεταβιβάζονται αυτοδικαίως στους υπόλοιπους συνδικαιούχους μέχρι να απομείνει ο τελευταίος από αυτούς.
Στην περίπτωση αυτή, τα ποσά μεταβιβάζονται απαλλαγμένα από κάθε φόρο κληρονομιάς ή άλλο σχετικό τέλος.
Ωστόσο, η εγκύκλιος διευκρινίζει ότι η απαλλαγή αυτή δεν ισχύει για τους κληρονόμους του τελευταίου επιζώντος δικαιούχου. Παράλληλα, επισημαίνεται ότι οι κληρονόμοι εκείνου που απεβίωσε δεν αποκτούν δικαίωμα επί της κατάθεσης, είτε υπάρχει διαθήκη είτε όχι.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και σε παλαιότερη γνωμοδότηση του Νομικό Συμβούλιο του Κράτους, σύμφωνα με την οποία η δυνατότητα ανάληψης χρημάτων από επιζώντα συνδικαιούχο δεν μπορεί να φορολογηθεί στο πλαίσιο της φορολογίας κληρονομιών, καθώς ο κοινός λογαριασμός δεν θεωρείται στοιχείο της κληρονομιάς του αποβιώσαντος.
Η εγκύκλιος επαναλαμβάνει επίσης ότι το καθεστώς απαλλαγής ίσχυε ήδη για κοινούς λογαριασμούς ταμιευτηρίου, λογαριασμούς προθεσμίας αλλά και λογαριασμούς σε συνάλλαγμα.
Παράλληλα, προβλέπεται αντίστοιχη εφαρμογή και σε ορισμένες περιπτώσεις κινητών αξιών ή επενδυτικών προϊόντων που τηρούνται μέσω κεντρικών αποθετηρίων τίτλων ή χρηματοπιστωτικών διαμεσολαβητών.
Με τις αλλαγές που θεσπίστηκαν μέσω του νόμου 4916/2022, το πλαίσιο έγινε ακόμη ευρύτερο. Πλέον, η απαλλαγή από τον φόρο κληρονομιάς καλύπτει όχι μόνο τραπεζικές καταθέσεις σε ευρώ ή ξένο νόμισμα αλλά και κοινά χρηματοπιστωτικά προϊόντα στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό, ανεξάρτητα από τον τόπο κατοικίας των συνδικαιούχων.
Η απαλλαγή εξακολουθεί να ισχύει μέχρι να απομείνει ο τελευταίος επιζών δικαιούχος, στον οποίο μεταβιβάζονται αυτοδικαίως τα σχετικά κεφάλαια και περιουσιακά στοιχεία.
Διαβάστε ακόμη
Μάχη γιγάντων για τον μεγάλο πλούτο στην Ελλάδα (πίνακες)
Top Gun: Γιατί συνεχίζει να επηρεάζει τη μόδα και το lifestyle 40 χρόνια μετά
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα