(upd 10.04) Έπειτα έναν μαραθώνιο 17 περίπου ωρών ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ ανακοίνωσε την επίτευξη συμφωνίας μεταξύ Αθήνας και πιστωτών για ένα τρίτο πρόγραμμα χρηματοδότησης από το ESM.
Με tweet του ενημέρωσε πως η απόφαση ήταν ομόφωνη και υπογραμμίζει τη σύνδεση του προγράμματος με γενναίες μεταρρυθμίσεις εκ μέρους της Αθήνας.
Νωρίτερα, επίσης με την ανάρτηση tweets ο πρωθυπουργός του Βελγίου, ο πρωθυπουργός της Μάλτας αλλά και ο εκπρόσωπος Τύπου της Κυπριακής Δημοκρατίας ανακοίνωσαν πως επήλθε η συμφωνία μεταξύ Αθήνας – πιστωτών.
Για έντονες διαπραγματεύσεις αλλά και για ένα πολύ καλό βήμα για την οικοδόμηση της εμπιστοσύνης, έκανε λόγο η επικεφαλής του ΔΝΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, εξερχόμενη από την αίθουσα της Συνόδου.
«Ήταν ένα πολύ καλό βήμα για την οικοδόμηση της εμπιστοσύνης και θα γίνουν κι άλλα βήματα για την εφαρμογή των μέτρων που συμφωνήθηκαν μέχρι στιγμής» δήλωσε χαρακτηριστικά η κ. Λαγκάρντ, η πρώτη που έκανε δηλώσεις στους δημοσιογράφους μετά την επίτευξη συμφωνίας.
Το Newmoney.gr έγραφε νωρίτερα:
Η πιο κρίσιμη Σύνοδος Κορυφής των χωρών – μελών της Ευρωζώνης για την Ελλάδα που άρχισε λίγο μετά τις 5 το απόγευμα της Κυριακής εξελίχθηκε σε θρίλερ διάρκειας.
Χαρακτηριστικό των διαβουλεύσεων και των συνεχών εναλλαγών των δεδομένων είναι ότι λίγο πριν τις 06.00 ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ ανακοίνωσε ότι είναι έτοιμη η πρόταση συμβιβασμού, ενώ λίγο αργότερα ο εκπρόσωπος της κυπριακής Κυβέρνησης, Νίκος Χριστοδουλίδης, έκανε γνωστό ότι παραμένουν σε εκκρεμότητα δύο βασικά ζητήματα, με αποτέλεσμα τη νέα διακοπή.
Ωστόσο, πλέον, όπως αποκάλυψε ο Σλοβένος πρωθυπουργός Miro Cerar, αποχωρώντας από τη Σύνοδο λόγω υποχρεώσεων, πλέον παραμένει μόνο ένα θέμα ανοιχτό.
Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες αυτό φαίνεται να είναι το θέμα του Ταμείου των 50 δισ. ευρώ, καθώς ο Τσίπρας, όπως μεταδίδουν ξένοι δημοσιογράφοι, δεν κατάφερε να αποφύγει τη συμμετοχή του ΔΝΤ στο τρίτο πρόγραμμα.
Ο Miro Cerar δήλωσε ότι θα εκπροσωπηθεί από τον Ολλανδό πρωθυπουργό, Μαρκ Ρούτε, καθώς έχει σήμερα συνάντηση με τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ, Jens Stoltenberg.
Τo CNBC μεταδίδει ότι αποχώρησε και η Λιθουανή πρωθυπουργός Dalia Grybauskaitė, η οποία ερωτηθείσα φεύγοντας από δημοσιογράφο εάν υπάρχει συμφωνία απάντησε “Σχεδόν, σχεδόν”.
Τα δύο θέματα που παρέμεναν ακόμα αντικείμενο διαβούλευσης ήταν αρχικά ο ρόλος του ΔΝΤ μετά το 2016. Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο θα δρα ως δανειστής της χώρας μέχρι το 2016 και όπως προβλέπει το αρχικό πρόγραμμα στη συνέχεια θα σταματήσει να υποστηρίζει την Ελλάδα.
Ενόψει του νέου προγράμματος όμως, υπήρχε διαφωνία ως προς τη συνέχεια ή όχι του ΔΝΤ στο πρόγραμμα. Η ελληνική πλευρά προτιμούσε να μην εμπλακεί περαιτέρω το ΔΝΤ, καθώς τα κόστη δανεισμού του είναι υψηλότερα από τον ESM, όμως οι εταίροι θέλουν την επιμήκυνση της παρουσίας του για να μειωθεί το ποσοστό συμμετοχής τους στο νέο ελληνικό πρόγραμμα.
Τέλος το ζήτημα δημιουργίας ταμείου στο Λουξεμβούργο που θα διαχειρίζεται και θα πουλάει κρατική περιουσία του ελληνικού κράτους για την εξυπηρέτηση του χρέους αποτελεί «αγκάθι» των διαπραγματεύσεων και δεν είναι γνωστή ακόμη η τελική μορφή του στη συμφωνία.
Η εναλλακτική πρόταση για το Fund του Λουξεμβούργου – Πώς προσπαθούν να περάσουν τον σκόπελο
Η πλευρά των εταίρων ζητά την μεταφορά της κρατικής περιουσίας προς ιδιωτικοποίηση, ύψους 50 δισ. ευρώ σε Fund στο Λουξεμβούργο ή μία διαφοροποίηση στην λειτουργία του ΤΑΙΠΕΔ, προτάσεις οι οποίες είναι μαζί με τον ρόλο του ΔΝΤ, τα αγκάθια στην διαπραγμάτευση.
Σύμφωνα με πληροφορίες, τις τελευταίες ώρες αναδεικνύεται μία εναλλακτική πρόταση που κερδίζει έδαφος. Αυτή είναι να υπάρξει μεταφορά των τίτλων της περιουσίας του Δημοσίου, ύψους 50 δισ. στο Fund στο Λουξεμβούργο, αλλά οι τίτλοι αυτοί να χρησιμοποιούνται ως εγγύηση για την αποπληρωμή δόσεων της ελληνικής οικονομίας για τα επόμενα τρία χρόνια.
Για το χρέος φαίνεται οτι παραμένει στο τραπέζι χωρίς αμφισβήτηση από τους ευρωπαίου εταίρους η αρχική διατύπωση του κειμένου, όπως την έθεσε η ελληνική πλευρά περί συζήτησης για ρύθμιση σύντομα.
Όσο για το άλλο θέμα που ειχε προκαλέσει όλη νύχτα διαβουλεύσεις, περί απόσυρσης των “μονομερών ενεργειών” της κυβέρνησης δηλαδή των νομοσχεδίων της προηγούμενης περιόδου (για προσλήψεις, για ΕΡΤ, για δόσεις κλπ) οι πληροφορίες αναφέρουν ότι εχουν υιοθετηθεί περίπλοκες διατυπώσεις, που δίνουν ευελιξία στην ελληνική πλευρά.
Σημειώνεται ότι η Συνοδος ξεκίνησε λίγο μετά τις 05.00 έπειτα από την τρίτη συνάντηση μεταξύ Τσίπρα, Μέρκελ, Ολάντ και Τουσκ και διεκόπη ξανά λίγο πριν τις 07.00 ώρα Ελλάδος.
Στόχος είναι η απόφαση που θα προκύψει να κλείνει όλα τα ανοιχτά ζητήματα στο τραπέζι.
Χρηματοδότηση – γέφυρα
Στο τραπέζι της Συνόδου τέθηκε, εκτός των άλλων, το ζήτημα της χρηματοδότησης της Ελλάδας στο ενδιάμεσο διάστημα, μέχρι να γίνει δεκτή η αίτηση για νέο δάνειο από τον ESM (Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας).
Πηγές από τις Βρυξέλλες αναφέρουν πως υπάρχουν διαθέσιμοι μηχανισμοί που διαθέτουν ικανούς πόρους, όπως ο παλαιός EFSM (Ευρωπαικός Μηχανισμός Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας) που ιδρύθηκε επι Προεδρίας Μπαρόζο στις 9 Μαϊου 2010 και διαθέτει πόρους 13 δισ. που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τις άμεσες ανάγκες του Ελληνικού Κράτους. Από εκεί θα μπορούν να αντληθούν περί τα 2-4 δισ. ευρώ που σε συνεργασία με άλλους πόρους θα ικανοποιήσουν τις ανάγκες του κράτους.
Επίσης συζήτηση γίνεται για εναλλακτικές πηγές χρηματοδότησης, εκτός από τα κέρδη από τα ομόλογα της ΕΚΤ, τα γνωστά ως SMPs, που καθώς χρειάζεται διαπραγμάτευση για νέο πρόγραμμα, δεν είναι άμεσα διαθέσιμα, μέσω διμερών δανείων από άλλα κράτη-μέλη.
Αγκάθια
Η συζήτηση όμως έχει επεκταθεί και σε άλλα δύο κρίσιμα θέματα που αποτελούν αγκάθια στη πορεία των διαπραγματεύσεων. Πρώτα, φαίνεται πως πολλά κράτη-μέλη αντιμετωπίζουν προβλήματα με τα Κοινοβούλια τους, ιδιαίτερα η Ολλανδία, καθώς υπάρχουν έντονες αντιρρήσεις στο εσωτερικό τους και η άποψη πως η ελληνική κυβέρνηση έχει προχωρήσει σε μονομερείς κινήσεις κατάργησης των προηγούμενων μέτρων.
Οι θεσμοί από τη πλευρά τους όμως δεν φαίνονται να ανησυχούν το ίδιο καθώς πληροφορίες από τις Βρυξέλλες αναφέρουν πως δεν υπάρχει κάποιο πρόβλημα με την επανεκκίνηση της ΕΡΤ, όμως στην σημερινή ανακοίνωση θα υπάρχει ρητή αναφορά στη μη καταπάτηση των προηγούμενων μέτρων με την πρόσληψη νέων δημοσίων υπαλλήλων.
Τέλος οι προτάσεις της κυβέρνησης για ιδιωτικοποιήσεις έχουν γίνει δεκτές και έχουν προκαλέσει θετικά σχόλια από τους θεσμούς, υπάρχει όμως η απαίτηση να γίνουν περισσότερες κινήσεις.
Αναφορικά με την απαίτηση για τη μεταφορά δημόσιας περιουσίας ύψους 50 δισ. σε κεφάλαιο στο Λουξεμβούργο για την πώληση τους σε προνομιακές τιμές, πληροφορίες αναφέρουν πως κρίνεται αδύνατο να βρεθούν τέτοια μεγέθη, έτσι η τελική ανακοίνωση θα μιλά για προσπάθεια εύρεσης περιουσίας «μέχρι και 50 δισ» σε ορίζοντα τριών χρόνων.
Ο ρόλος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας
Κρίσιμη είναι και η αντίδραση της ΕΚΤ, όπου αν αξιολογήσει πως υπάρχουν ικανές συνθήκες για επανένταξη της Ελλάδας σε πρόγραμμα, τότε θα χορηγήσει εκ νέου ELA στις τράπεζες.
Πληροφορίες αναφέρουν πως κάτι τέτοιο δεν είναι πιθανό να συμβεί σήμερα, καθώς για να ξεκινήσουν εκ νέου οι διαπραγματεύσεις θα χρειαστεί μια «ολική συμφωνία» από όλες τις πλευρές, κάτι που βάση των απαιτήσεων των θεσμών για υπερψήφιση νομοσχεδίων μέσα στη βδομάδα αποκλείει το άνοιγμα των τραπεζών τη Δευτέρα.
Παραμένει το ΔΝΤ στο νέο πακέτο
Παρά τις φήμες για αποχώρηση του ΔΝΤ από τις διαπραγματεύσεις για νέο πρόγραμμα, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο θα παραμείνει ενεργός δανειστής της ελληνικής οικονομίας, καθώς αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους χρηματοδότες της.
Με καλό μάτι βλέπουν επίσης οι θεσμοί την πρόσφατη συνεργασία των ελληνικών κομμάτων, κάτι το οποίο αποτελεί και ένα βήμα για ανάκτηση αξιοπιστίας.
Την ίδια στιγμή, κυβερνητικές πηγές από τις Βρυξέλλες αναφέρουν: «Φύγαμε από τη φάση της κρίσης και πάμε στην αναζήτηση συγκεκριμένων λύσεων και δράσεων».
Σύμφωνα με πληροφορίες, που επικαλείται ο δημοσιογράφος Πάμπλο Ροντρίγκεζ της ισπανικής εφημερίδας El Mundo, η ελληνική κυβέρνηση «παραδόθηκε και αποδέχθηκε όλα τα σημαντικά σημεία» της συμφωνίας.
Πάντως, όπως σημείωναν νωρίτερα πηγές από της Βρυξέλλες, ακόμα και να υπάρξει καθυστέρηση στο νομοθετικό έργο, ίσως υπάρξει μεταβολή της πληρωμής στην ΕΚΤ, με την κεντρική τράπεζα να δημιουργεί γέφυρα στην αποπληρωμή των ελληνικών ομολόγων που πρέπει να γίνει προς αυτήν από την Αθήνα.
Θετικός σε αυτό το ενδεχόμενο δείχνει και ο επικεφαλής της ΕΚΤ, Μάριο Ντράγκι, με τους Γάλλους τεχνοκράτες να έχουν αναλάβει την πρωτοβουλία για τεχνική διέξοδο. Επιμένει η ελληνική πλευρά για άμεση ένεση ρευστότητας από τον ELA.
Οι διαφωνίες μεταξύ της ελληνικής κυβέρνησης και των δανειστών εστιάζονταν νωρίτερα σε τρία σημεία:
1. Οι Ευρωπαίοι ζητούν τροποποίηση ή απόσυρση των νόμων που πέρασαν το 2015 χωρίς συνεννόηση και συμφωνία με τους θεσμούς,
2. Οι εταίροι δεν δίνουν τις διαβεβαιώσεις που ζητά η ελληνική κυβέρνηση ότι σε περίπτωση συμφωνίας η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα λάβει -από την Δευτέρα κιόλας- απόφαση για αύξηση του ELA προκειμένου να παρασχεθεί ρευστότητα στις ελληνικές τράπεζες και
3. Οι Ευρωπαίοι φαίνεται ότι δεν υποχωρούν στο ελληνικό αίτημα να δεσμευτούν ότι θα εξετάσουν σοβαρά την ελάφρυνση του ελληνικού χρέους.
Η εμπλοκή
Η γερμανική πλευρά και η μηχανισμός (ΕSM) δεν μπορούν να δώσουν χρηματοδότηση αν το χρέος δεν είναι βιώσιμο, λένε οι Γερμανοί, που υποστηρίζουν πως η Αθήνα πρέπει να πάρει μέτρα ώστε να γίνει βιώσιμο το χρέος και το Βερολίνο με την σειρά του θα συζητήσει αναδιάρθρωση του στο μέλλον.
Την ίδια ώρα, ο Έλληνας πρωθυπουργός ζητά διαβεβαίωση για αύξηση του ELA, με την ΕΚΤ και τον Μάριο Ντράγκι να “ψάχνουν” εκείνο το στίγμα πολιτικής απόφασης, πάνω στην οποία θα βασιστεί η ΕΚΤ για να αυξήσει τον ELA.
Ο Έλληνας πρωθυπουργός βρίσκεται σε κλοιό αφόρητων πιέσεων για ολική οπισθοχώρηση και πλήρη αποδοχή κάθε αιτήματος των εταίρων στη Σύνοδο.
Η διαδικασία που έχει ξεκινήσει από τις 17:00, διακόπηκε -για περίπου δύο ώρες- σε πολύ κακό κλίμα, προκειμένου να γίνει τετραμερής συνάντηση ανάμεσα σε Τσίπρα, Μέρκελ, Ολάντ και Τουσκ.
Η Σύνοδος ξεκίνησε εκ νέου στις 21:00 ενώ λίγο αργότερα ξεκίνησε τριμερής συνάντηση των κ.κ. Σόιμπλε, Σαπέν, Τσακαλώτου, με τον Γερμανό ΥΠ. ΟΙΚ. να αποχωρεί λίγο μετά τις 23:00. Η συνάντηση συνεχίστηκε για λίγο ακόμα ως διμερής.
Πληροφορίες αναφέρουν ότι η ελληνική πλευρά είναι εντελώς στο καναβάτσο, σε τέτοιο σημείο που καποιοι λένε ότι οι παράλογες απαιτήσεις των εταίρων υπάρχει περίπτωση να οδηγήσουν σε αδιέξοδο σήμερα.
Ο κ. Τσίπρας ζητά να δοθεί πράσινο φως από τη Σύνοδο για την επανέναρξη της χορήγησης ρευστότητας στις ελληνικές τράπεζες, ταυτόχρονα με την άμεση έναρξη των διαπραγματεύσεων για το νέο δανειακό πρόγραμμα.
Παράλληλα, η κυβέρνηση θα νομοθετεί τα πρώτα προαπαιτούμενα στη Βουλή, αλλά δεν θέλει να ξεκινήσει αυτή τη διαδικασία, χωρίς να έχει μία κίνηση καλής θέλησης από τους εταίρους.
Οι Ευρωπαίοι ζητούν να ψηφίσει η Βουλή πρώτα κάποιους νόμους και μετά να ξεκινήσουν οι διαπραγματεύσεις για το νέο πρόγραμμα, κάτι που θα αποκαταστήσει τον ELA. Σύμφωνα με κοινοτικές πηγές, ο πρόεδρος της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι προειδοποίησε σήμερα πολλές φορές τους Ευρωπαίους ηγέτες για το πρόβλημα ρευστότητας που έχουν πλέον οι ελληνικές τράπεζες, οι οποίες παραμένουν κλειστές εδώ και δύο βδομάδες. Για να ανοίξει τη στρόφιγγα χρειάζεται ένα πολιτικό σήμα από τους ηγέτες.
Από την ελληνική πλευρά σημειώνεται ότι η πρώτη κίνηση έγινε από την Αθήνα, με την ψήφιση, την Παρασκευή, της εντολής διαπραγμάτευσης του νέου πακέτου. Τονίζεται μάλιστα ότι “η αξιοπιστία ειναι αμφίδρομη και αμφίπλευρη διαδικασία”, άρα πρέπει και η σύνοδος να κάνει κάτι και όχι να ζητά διαρκώς νέα πράγματα από την ελληνική κυβέρνηση.
Είναι φυσικά φανερό, όπως λέγεται και από ελληνικές πηγές, ότι “θα ειναι μια σκληρή συμφωνία”, που εν πολλοίς θα δείχνει και τιμωρητική, ώστε οι ηγέτες να στείλουν μήνυμα σε όποια κυβέρνηση θελεί να αντισταθεί
Η συζήτηση γίνεται με βάση και ένα κείμενο, στο οποίο κατέληξε νωρίτερα, χωρίς όμως πλήρη ταύτιση απόψεων, το Eurogroup, με την ελληνική πλευρά να το θεωρεί προβληματικό.
Στο κείμενο αυτό για παράδειγμα υπάρχει γερμανική προταση για να μεταφερθούν όλα τα περιουσιακα στοιχεία της Ελλάδας στο Λουξεμβούργο, σε μια εταιρεία διαχείρισης. Η ιδέα αυτή απορρίπτεται από τους Έληνες, αλλά από ότι φαίνεται και από τη Σύνοδο.
Όπως τόνισε μέσω Twitter ο πρωθυπουργός της Μάλτας, Τζόζεφ Μουσκάτ, το κείμενο στο οποίο κατέληξε νωρίτερα το Eurogroup είναι «το σημαντικότερο βήμα μέχρι τώρα» και σημείωσε την ανάγκη οι διαβουλεύσεις να επικεντρωθούν στα βασικά σημεία του κειμένου.
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.