Με πρόταση πακέτο για το χρέος ο πρωθυπουργός στη Σύνοδο αύριο – Τα τρία σενάρια και ο στόχος

(Upd 10.00) Με το σχέδιο Γιούνκερ να βρίσκεται, παρά τις διαψεύσεις, στο επίκεντρο των παρασκηνιακών διεργασιών, σχεδόν όλες οι πλευρές που συνθέτουν το παζλ του δραματικού σκηνικού στις διαπραγματεύσεις Ελλάδας – εταίρων φαίνεται να επιδιώκουν συμφωνία μέχρι τέλος Μαΐου. Η κυβέρνηση διαμηνύει με διάφορους τρόπους ότι λεφτά δεν υπάρχουν για να πληρωθεί η δόση της 5ης Ιουνίου προς το ΔΝΤ, άρα πρέπει να βρεθεί λύση νωρίτερα.

Όπως δείχνουν οι κινήσεις των εμπλεκομένων η επιδίωξη πλέον είναι να προκύψει συμφωνία μέσα στο επόμενο δεκαήμερο και προς τούτο κορυφώνονται αφενός οι συζητήσεις στο τεχνικό επίπεδο, με το θέμα του ΦΠΑ να εξελίσσεται όμως σε αγκάθι, λόγω των έντονων διαφωνιών και αφετέρου σε πολιτικό επίπεδο. Καθοριστικής σημασίας μάλιστα θεωρείται η συνάντηση που αποφασίστηκε να γίνει στο περιθώριο της εαρινής συνόδου κορυφής στη Ρίγα της Λετονία, που συνέρχεται Πέμπτη και Παρασκευή, ανάμεσα στην καγκελάριο Μέρκελ, τον πρόεδρο Ολάντ και τον πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα.

Η συνάντηση ανακοινώθηκε από τους δύο πρώτους την Τρίτη και ουσιαστικά αποτελεί εκπλήρωση του αιτήματος που είχε θέσει από μέρες η Αθήνα για μία πολιτική συζήτηση στο ανώτατο επίπεδο, με αφορμή τη σύνοδο αυτή.

Η ελληνική κυβέρνηση διευκρίνισε το βράδυ της Τρίτης ότι επιδίωξή της και άρα αυτό θα θέσει έτσι κι αλλιώς ο κ. Τσίπρας στους δύο ηγέτες, είναι να υπάρξει ενιαία συμφωνία για όλα και να μην «σπάσει» το πακέτο της λύσης σε δύο ή περισσότερες φάσεις. Να μην δοθεί δηλαδή απλά μία χρηματοδοτική ανάσα έναντι των μέτρων τώρα και να μείνουν κρίσιμα θέματα, όπως το χρέος σε εκκρεμότητα για το φθινόπωρο. Η Αθήνα φοβάται ότι τυχόν «αδύναμη λύση» και διατήρηση της αβεβαιότητας θα συνεχίσει να πλήττει την ελληνική οικονομία και θα ενισχύσει τις υφεσιακές τάσεις. Γι’ αυτό θέλει ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων, αποφάσεις και συμφωνίες για όλα το συντομότερο και με ενιαίο τρόπο.

“Κλειδί” το χρέος

Μάλιστα πληροφορίες αναφέρουν ότι ο Αλέξης Τσίπρας θα παρουσιάσει πρόταση – πακέτο στους Ευρωπαίους ηγέτες στη Ρίγα με το Μαξίμου να συντάσσει κείμενο με τις προτάσεις και τις ιδέες της Αθήνας για την αντιμετώπιση του προβλήματος του δημόσιου χρέους, ούτως ώστε η στόχευση της ελληνικής πλευράς για αναδιάρθρωση ή απομείωση του να συνοδευθεί και από μια αναπτυξιακή πορεία της χώρας.

Όπως γράφουν “Τα Νέα” η ελληνική πρόταση για το χρέος, την οποία θα βάλει στο τραπέζι ο πρωθυπουργός στηρίζεται στη θεωρία που απορρίπτει την τακτική που ακολούθησαν οι προηγούμενες κυβερνήσεις κατά την περίοδο της κρίσης. Όταν δηλαδή με βάση τος στόχους των μνημονιακών προγραμμάτων υπολογιζόταν το ύψος του πρωτογενούς πλεονάσματος και του ρυθμού ανάπτυξης. Η κυβέρνηση έχει πειστεί ότι πρέπει να ξεκινήσει ανάποδα. Και να υπολογίζει τι ακριβώς απαιτείται να γίνει στη ρύθμιση του χρέους ώστε να επιτευχθεί η ανάπτυξη και να μη συνεχίσει η ελληνική οικονομία τη ζημιογόνο πορεία της.

Έμπλεξαν οι …γραμμές

Το βράδυ της Τρίτης ωστόσο υπήρξε μπλέξιμο στην κυβερνητική γραμμή, καθώς από την ενημέρωση που έκανε ο πρωθυπουργός στο προεδρείο της κοινοβουλευτικής ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ, διαφάνηκε ότι η Ελλάδα επιδιώκει συμφωνία σε δύο φάσεις. Μία “μικρή” τώρα, ώστε με τη λήψη των μέτρων από ελληνικής πλευράς να αποκατασταθεί η ομαλή χρηματοδότηση και μία μεγάλη το φθινόπωρο, που θα λύνει και το πρόβλημα του χρέους. Το Μέγαρο Μαξίμου με non paper διευκρίνισε ότι η επιδίωξη είναι μία “ενιαία συμφωνία”.

Αντιδράσεις

Πάντως, μπορεί οι ηγέτες να ανταποκρίνονται στην ανάγκη πολιτικών συζητήσεων και ο Ζαν Κλοντ Γιούνκερ να καταβάλλει σοβαρές προσπάθειες για έναν συμβιβασμό – πιστεύει και αυτός ότι θα βρεθεί λύση μέχρι αρχές Ιουνίου – ωστόσο υπάρχουν πάντα και εκείνοι που αντιδρούν. Η Αθήνα παρακολουθεί διακριτικά ενοχλημένη τη νέα προκλητική παρέμβαση του Βόλφγκανγκ Σόιμπλε ο οποίος επιτέθηκε για μία ακόμα φορά στην κυβέρνηση, στην πιο κρίσιμη καμπή των διαπραγματεύσεων. Στο Mέγαρο Μαξίμου ελπίζουν απλώς να υπερκεραστούν τέτοιες συμπεριφορές από την πολιτική βούληση που δείχνουν οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Τα σενάρια

Σε κάθε περίπτωση τα σενάρια που είναι στο τραπέζι είναι βασικά δύο, συν μία παραλλαγή, που αποτελεί την ιδανική εκδοχή της κυβέρνησης, όπως παρατηρούν “Τα Νέα”:

1. Η ανάσα ρευστότητας. Πρόκειται για ένα σενάριο που δεν προβλέπει ολοκλήρωση της αξιολόγησης αλλά άμεση συμφωνία, τέλος Μαΐου με αρχές Ιουνίου μεταξύ Ελλάδας και Ευρωζώνης, μόνο στα θέματα που είναι κοινής αποδοχής, εξαιρώντας το ασφαλιστικό και τα εργασιακά. Το ΔΝΤ σε αυτό το σενάριο δεν μετέχει καθόλου. Η συμφωνία φέρνει ρευστότητα από την Ευρωζώνη – πιθανότατα επιστροφή του 1,9 δισ ευρώ των κερδών της ΕΚΤ – για να λυεθί μόνο το πρόβλημα του Ιουνίου. Η αγωνία ωστόσο συνεχίζεται για τον Ιούλιο και τον Αύγουστο, που είναι και οι μεγάλες λήξεις των ομολόγων της ΕΚΤ, 6,7 δισ ευρώ. Στο μεταξύ οι τράπεζες θα συνεχίσουν να εξαρτώνται από τον ELA, καθώς δεν θα υπάρχει συμφωνία, ενώ τα ενέχυρα προβλέπει να εξαντληθούν στο τέλος Ιουνίου. Με βάση το σενάριο η αξιολόγηση ολοκληρώνεται στο τέλος Ιουνίου και από εκεί και πέρα ξεκινά η διαπραγμάτευση για το νέο πρόγραμμα. Έως ότου ολοκληρωθεί και αυτή θα τεθεί σε ισχύ “ενδιάμεσο καθεστώς” που θα καλύπτει τη χώρα στην ΕΚΤ

2. Το έτοιμο πακέτο με τη μορφή τελεσιγράφου. Προβλέπει τη συμμετοχή του ΔΝΤ και ολοκλήρωση της αξιολόγησης, με ρυθμίσεις για ασφαλιστικό και εργασιακά, έστω και αν τα βασικότερα στοιχεία τους θα παραπεμφθούν για τη μεγάλη συμφωνία το φθινόπωρο. Κάτι που σημαίνει ότι θα απαιτηθούν γενναίες υποχωρήσεις και απ’ τις δύο πλευρές, γεγονός που περιορίζει και τις πιθανότητες του σεναρίου. Ωστόσο το πλεονέκτημα του είναι ότι η ολοκλήρωση της αξιολόγησης θα επαναφέρει τις ελληνικές τράπεζες σε κανονικές συνθήκες δανεισμού ενώ θα εκταμιευθεί και το σύνολο της δόσης των 7,2 δισ ευρώ. Κάτι που θα δώσει πολύτιμο χρόνο και χώρο στην κυβέρνηση ενόψει της διαπραγμάτευσης του φθινοπώρου.

3. Το σενάριο που επιδιώκει η κυβέρνηση. Προβλέπει άμεση λύση στο πρόβλημα της ρευστότητας με μια δήλωση του Eurogroup ότι βαδίζουμε στην επίτευξη συμφωνίας, ώστε να αυξήσει το πλαφόν των εντόκων γραμματίων η ΕΚΤ και στη συνέχεια ολοκλήρωση της διαπραγμάτευσης συνολικά και για το επόμενο διάστημα, μαζί με ρύθμιση του χρέους. Η κυβέρνηση θεωρεί ότι μόνο έτσι θα μπορέσει να εξασφαλίσει συναίνεση στο εσωτερικό της για να περάσει τα δύσκολα μέτρα. Εξάλλου το Μαξίμου, όπως έχει πει ο ίδιος ο πρωθυπουργός επιθυμεί ενιαία συμφωνία με βάση 4 σημεία: χαμηλά πρωτογενή πλεονάσματα, καμία νέα περικοπή σε μισθούς και συντάξεις, αναδιάρθ4ρωση δημόσιου χρέους και ισχυρό πρόγραμμα επενδύσεων.