Το νέο νομοθετικό πλαίσιο για τον καθαρισμό οικοπέδων και ακάλυπτων χώρων ενόψει της αντιπυρικής περιόδου του 2026 εισάγει σημαντικές αλλαγές, με βασικό στόχο την ενίσχυση της πρόληψης των πυρκαγιών και την αυστηρότερη εφαρμογή ελέγχων και κυρώσεων.

Στην ουσία, πρόκειται για προσαρμογές και βελτιώσεις στο ήδη ισχύον καθεστώς, το οποίο θεωρείται ιδιαίτερα αποτελεσματικό με βάση την εμπειρία των τελευταίων ετών στην πρόληψη και τον περιορισμό της εξάπλωσης πυρκαγιών. Τα περιστατικά έχουν δείξει ότι όπου πραγματοποιήθηκαν έγκαιροι καθαρισμοί, η εξέλιξη των πυρκαγιών ήταν πιο ελεγχόμενη, ενώ σε περιοχές χωρίς καθαρισμούς οι φωτιές εξαπλώθηκαν ταχύτερα και προκάλεσαν μεγαλύτερες ζημιές.

Στο επίκεντρο η Πυροσβεστική Υπηρεσία

Το νέο πλαίσιο ενισχύει τον ρόλο της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, η οποία αποκτά αυξημένες αρμοδιότητες τόσο στη διαχείριση των δηλώσεων καθαρισμού όσο και στους ελέγχους και την επιβολή προστίμων, σε συνεργασία με τις υπηρεσίες των Δήμων. Παράλληλα, ανακύπτει ζήτημα επάρκειας προσωπικού, καθώς οι υπηρεσίες της Πυροσβεστικής καλούνται να διαχειριστούν εκατοντάδες χιλιάδες δηλώσεις την ίδια περίοδο που αντιμετωπίζουν αυξημένες επιχειρησιακές ανάγκες λόγω των πυρκαγιών.

Υποχρεωτική δήλωση με το ΚΑΕΚ

Καθιερώνεται υποχρεωτική ηλεκτρονική δήλωση καθαρισμού μέσω ειδικής πλατφόρμας, χωρίς φυσική παρουσία στον Δήμο. Η διαδικασία πραγματοποιείται αποκλειστικά με χρήση του Κωδικού Αριθμού Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ) του οικοπέδου.

Ποιοι είναι υπόχρεοι

Η υποχρέωση αφορά ιδιοκτήτες ή διαχειριστές οικοπέδων και ακάλυπτων χώρων εντός σχεδίου πόλης, εντός ορίων οικισμών χωρίς σχέδιο, σε εκτάσεις σε απόσταση έως 100 μέτρων από οικισμούς, καθώς και σε εκτός σχεδίου ακίνητα με κτίσμα που δεν υπάγονται στη δασική νομοθεσία. Υπόχρεοι μπορεί να είναι φυσικά ή νομικά πρόσωπα, καθώς και φορείς του δημόσιου τομέα.

Τι περιλαμβάνει ο καθαρισμός

Οι εργασίες καθαρισμού περιλαμβάνουν την απομάκρυνση ξερών ή σπασμένων δέντρων και κλαδιών, την απομάκρυνση καύσιμης φυτικής ύλης όπως ξερά χόρτα και φύλλα, την αποκλάδωση των δέντρων, την αραίωση της θαμνώδους βλάστησης, καθώς και την απομάκρυνση εύφλεκτων αντικειμένων και απορριμμάτων, με ασφαλή συλλογή και μεταφορά των υπολειμμάτων.

Ποιοι εξαιρούνται

Εξαιρούνται μόνο οι συντηρημένοι κήποι και οι φυτεμένες επιφάνειες οικοπέδων ή πολυκατοικιών. Η απομάκρυνση προϊόντων κλαδέματος αποτελεί υποχρέωση του πολίτη και δεν περιλαμβάνεται στα δημοτικά τέλη καθαριότητας, αλλά χρεώνεται ξεχωριστά, ανάλογα με την πολιτική κάθε Δήμου, τον όγκο των υλικών και την απόσταση μεταφοράς.

Πότε ανοίγει η πλατφόρμα

Η υποβολή δηλώσεων ξεκινά την 1η Απριλίου και ολοκληρώνεται στις 31 Μαΐου 2026, με τελική προθεσμία τη 15η Ιουνίου 2026. Για πολίτες χωρίς ψηφιακή εξοικείωση προβλέπεται δυνατότητα φυσικής υποβολής στη Διεύθυνση Προληπτικής Πυροπροστασίας του Πυροσβεστικού Σώματος. Μετά την υποβολή της δήλωσης δεν επιτρέπονται διορθώσεις, γεγονός που απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή.

Διπλάσια πρόστιμα

Το νέο πλαίσιο αυστηροποιεί τις κυρώσεις. Το πρόστιμο για μη καθαρισμό οικοπέδου διπλασιάζεται και ανέρχεται σε 1 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, με ελάχιστο ποσό τα 200 ευρώ. Για μη υποβολή δήλωσης ή μη καθαρισμό επιβάλλεται πρόστιμο 500 ευρώ, ενώ για ψευδή δήλωση προβλέπεται πρόστιμο 100 ευρώ. Σε περίπτωση συνέχισης της παράβασης, ο Δήμος προχωρά σε αυτεπάγγελτο καθαρισμό εντός πέντε ημερών, καταλογίζοντας το κόστος στον ιδιοκτήτη.

Φυλάκιση έως 6 μήνες

Σε σοβαρές παραβάσεις ή ψευδείς δηλώσεις, οι κυρώσεις μπορεί να φτάσουν πρόστιμο έως 5.000 ευρώ και ποινή φυλάκισης τουλάχιστον έξι μηνών. Οι Δήμοι αναλαμβάνουν την ενημέρωση των υπόχρεων, τους δειγματοληπτικούς ελέγχους από 1 Ιουνίου έως 31 Οκτωβρίου και την επιβολή κυρώσεων, ενώ το Πυροσβεστικό Σώμα πραγματοποιεί αυτοψίες, κυρίως μετά από καταγγελίες, και εισηγείται μέτρα σε περιπτώσεις αυξημένου κινδύνου.

Το νέο πλαίσιο υπογραμμίζει ότι ο καθαρισμός οικοπέδων δεν αποτελεί πλέον απλή διοικητική υποχρέωση, αλλά κρίσιμο μέτρο πολιτικής προστασίας, καθώς η έγκαιρη συμμόρφωση συμβάλλει καθοριστικά στην πρόληψη πυρκαγιών και στην προστασία ανθρώπινων ζωών, περιουσιών και φυσικού περιβάλλοντος.

Διαβάστε ακόμη

Αναλυτές για Alpha Bank: Ποιότητα κερδών, κεφαλαιακή αυτοπεποίθηση και το στοίχημα του 2026

Δυναμική κερδοφορίας στην Εθνική Ασφαλιστική (γράφημα)

Airbnb: Σπριντ στο παρά πέντε για δηλώσεις, φόρους και πωλήσεις με «άδεια στο χέρι»

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα