Αλ. Τσίπρας: Αλλάζουν όλα στα δημόσια έργα

Της Μαριάννας Τζάννε

Την αποτυχία του θεσμικού πλαισίου για τα δημόσια έργα που κατασκευάστηκαν όλα τα προηγούμενα χρόνια, «όχι προς όφελος των πολιτών αλλά για την εξυπηρέτηση συμφερόντων», επικαλέσθηκε ο Πρωθυπουργός για τις σαρωτικές αλλαγές που προγραμματίζει στη δομή και στην λειτουργία των τεχνικών έργων. Η σημασία που αποδίδεται στους τομείς των υποδομών αποτυπώθηκε άλλωστε και κατά την χθεσινή επίσκεψή του κ. Αλέξη Τσίπρα στο υπουργείο Υποδομών, επιλέγοντας να σηματοδοτήσει ο ίδιος την αλλαγή σελίδας. Είναι η πρώτη φορά που Έλληνας Πρωθυπουργός ανακοινώνει μεταρρυθμίσεις στα δημόσια έργα, με στόχο την εξυγίανση του χώρου από «το γκρίζο τοπίο στις σχέσεις πολιτικής εξουσίας και οικονομικών συμφερόντων», τη θέσπιση αξιόπιστης νομοθεσίας, σύγχρονων συστημάτων και μηχανισμών ελέγχου, αποτρέποντας όπως χαρακτηριστικά ανέφερε «τις υπερκοστολογήσεις και το αλισβερίσι μεταξύ δημοσίων υπηρεσιών και ιδιωτικών εταιρειών, με δυο λόγια την διαιώνιση του συστήματος της διαπλοκής, που ζήσαμε στην χώρα μας τα τελευταία 20 χρόνια».

Η πολιτική Τσίπρα θα κινηθεί σε τρεις άξονες: Στην δημιουργία των αναγκαίων δομών στρατηγικού σχεδιασμού και δημοσίων υποδομών, στις θεσμικές παρεμβάσεις και την επιτάχυνση των έργων αλλά και στις θεσμικές αλλαγές και την υλοποίηση δράσεων διαφάνειας, αξιοκρατίας, ισονομίας, και υπεράσπισης του δημόσιου συμφέροντος.

Στο πλαίσιο αυτό προχωρεί η ψήφιση νέου θεσμικού πλαισίου που αναμένεται να τεθεί σε διαβούλευση μέχρι τα τέλη της εβδομάδας αλλά και μία νέα φουρνιά έργων που θα προωθήσει η κυβέρνηση μέσα από το νέο ΕΣΠΑ και το πακέτο Γιούνκερ. Ανάμεσα σε αυτά είναι το νέο αεροδρόμιο στο Καστέλι του Ηρακλείου, το Πάτρα – Πύργος που θα σπάσει σε οκτώ εργολαβίες, τα τμήματα του Ε65 που είχαν αφαιρεθεί από τον αρχικό σχεδιασμό, οι επεκτάσεις του Προαστιακού προς Λαύριο και Ραφήνα, ο δυτικός προαστιακός της Θεσσαλονίκης, τα σιδηροδρομικά έργα του ΠΑΘΕ, οι κάθετες συνδέσεις, τα διευρωπαϊκά δίκτυα, η ηλεκτροκίνηση Λάρισα – Βόλος και οι επεκτάσεις του μετρό.

Οι αστοχίες της Εγνατίας Οδού

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Πρωθυπουργός στην Εγνατία Οδό, αφήνοντας σαφείς αιχμές για αστοχίες και λανθασμένο σχεδιασμό. «Ένα έργο που χωρίς καμία αμφιβολία, είναι ένα πολύ σημαντικό έργο που συνδέει την Δυτική Ελλάδα με την Ηπειρωτική και την Μακεδονία και τη Θράκη. Ένας άξονας εξαιρετικά σημαντικός που συνδέει δύο πυλώνες εισόδου της χώρας μας, το λιμάνι της Ηγουμενίτσας, μέχρι τον Έβρο, την Αλεξανδρούπολη. Εντούτοις πρόκειται για έναν δρόμο κλειστό, χωρίς διασυνδέσεις με τα λιμάνια, με τις τουριστικές περιοχές της Βόρειας Ελλάδας, με τις βιομηχανικές περιοχές αποκομμένες από το έργο».

Το νομοσχέδιο προβλέπει την υλοποίηση κεντρικού συστήματος αδειοδοτήσεων, που θα υποκαταστήσει τους σημερινούς 45 φορείς έγκρισης και γνωμοδότησης και το οποίο θα έχει ακτινωτή διάρθρωση, θα προβλέπει ταυτόχρονους ελέγχους και συμβατότητα με βάσεις δεδομένων χαρτών και αεροφωτογραφιών. Παρά την δαιμονοποίηση του συστήματος παραγωγής έργων μελέτης-κατασκευής, ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε όχι κατάργηση αλλά αλλαγές, τονίζοντας ότι «χρησιμοποιήθηκε στρεβλά, νοθεύοντας τον ελεύθερο ανταγωνισμό, αλλά είναι όμως σύστημα που δίνει γρήγορα αποτελέσματα, που αν λειτουργήσει με διαφάνεια, θα επιτύχουμε υψηλές απορροφήσεις».

Σε ότι αφορά τις επιτροπές των διαγωνισμών επισημάνθηκε ότι θα ορίζονται με ηλεκτρονική κλήρωση από στελέχη που υπηρετούν σε διαφορετικές υπηρεσίες ενώ το σχέδιο θα προβλέπει υποχρεωτική σύνταξη μελέτης εφαρμογής για όλα τα έργα και υποχρεωτική σύνταξη μελέτης εφαρμογής και πρωτοκόλλου τελικής παράδοσης για την συντήρηση και λειτουργία.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Πρωθυπουργός και στις συμβάσεις παραχώρησης και στην πρόσφατη αναθεώρησή τους, επισημαίνοντας ότι ψηφίστηκαν χωρίς να έχουν επιλυθεί ουσιαστικά ζητήματα όπως είναι οι απαλλοτριώσεις και η αρχαιολογία, με αποτέλεσμα σήμερα όλα τα έργα να παίρνουν παράταση στο χρόνο κατασκευής.

Θα ξαναπληρώσει το Δημόσιο για τις συμβάσεις παραχώρησης

«Μείωσαν το φυσικό αντικείμενο των έργων, διασφάλισαν τις τράπεζες και τους παραχωρησιούχους, αλλά συνέχισαν την ομηρία του ελληνικού δημοσίου και του ελληνικού λαού» δήλωσε ο κ. Τσίπρας αναφερόμενος στα οδικά έργα και πρόσθεσε: «Για αυτό και οι όποιες αλλαγές σε αυτές τις συμβάσεις, είναι αλλαγές δύσκολες, που οφείλουν να λάβουν υπόψη τους τις συνέπειες από την παύση των έργων, τις πιθανές ρήτρες και το πρόσθετο κόστος του ελληνικού δημοσίου, το οικονομικό κόστος και τις ευθύνες της ασφάλειας των πολιτών από την μη ολοκλήρωση των έργων».

Όπως είπε η νέα πολιτική για τις παραχωρήσεις και τη συνεργασία δημοσίου και ιδιωτικού τομέα είναι απολύτως διαφορετική από την πολιτική στρατηγική αντίληψη που υπήρχε το προηγούμενο διάστημα.