Στην επιστολή του προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, την ΕΚΤ και το ΔΝΤ, ο Έλληνας υπουργός Οικονομικών Γιάννης Βαρουφάκης περιγράφοντας τις προτάσεις της νέας ελληνικής κυβέρνησης έθεσε μια ενδιαφέρουσα ιδέα, την ύπαρξη ενός εγγυημένου βασικού εισοδήματος.
Όπως επισημαίνει σε δημοσίευμά του το Business Insider η Ελλάδα αντιμετωπίζει το γνωστό πρόβλημα με την είσπραξη των φόρων. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΟΟΣΑ, η χώρα πέτυχε την είσπραξη μόλις λίγο πιο πάνω από το ήμισυ των φορολογικών εσόδων που οφείλονταν το 2010. Αιτία όπως επισημαίνει είναι η βαθιά δυσπιστία ως προς τους κρατικούς θεσμούς από τους πολίτες.
Για το λόγο αυτό, στην επιστολή του Γιάννη Βαρουφάκη προς τους εταίρους αναφερόταν πως μία από τις βασικές πτυχές των μεταρρυθμιστικών προτάσεων της κυβέρνησης δεν είναι μόνο να πατάξει την απάτη και τη φοροδιαφυγή, αλλά και, κυρίως, να «ενισχύσει τα κίνητρα για τη δήλωση της αμειβόμενης εργασίας».
Έτσι λοιπόν, όπως επισημαίνει το δημοσίευμα, ένα εγγυημένο βασικό εισόδημα θα μπορούσε να έχει ορισμένα πλεονεκτήματα και να συμβάλει θετικά στην διαπραγματευτική διαδικασία του ελληνικού κράτους με τους εταίρους. Αυτό θα μπορούσε να συμβεί διότι:
Πρώτον, ένα βασικό εισόδημα που καταβάλλεται απευθείας στους τραπεζικούς λογαριασμούς των εργαζομένων μειώνει τη συχνότητα της αλληλεπίδρασης με το κράτος και κατά συνέπεια μειώνει την ευκαιρία για διεφθαρμένες πρακτικές που πλήττουν την ανάπτυξη.
Ένα από τα προβλήματα που είχε η Ελλάδα από τη δεκαετία του 1980 είναι οι «πελατειακές σχέσεις» που έχουν δημιουργηθεί, κάτι που ξεκίνησε από την άνοδο του λαϊκιστικού Πανελλήνιου Σοσιαλιστικού Κίνημα (ΠΑΣΟΚ), όπως τονίζει ο αρθρογράφος του κειμένου. Αυτό με τη σειρά του δημιούργησε έναν αναποτελεσματικό δημόσιο τομέα επιρρεπεί σε περιττή γραφειοκρατία και διαφθορά.
Σύμφωνα με μια έρευνα του 2013 που αφορούσε τη διαφθορά στην Ελλάδα από την Transparency International έδειξε ότι η Ελλάδα έχασε 398.000.000 ευρώ εξαιτίας του προβλήματος της διαφθοράς κυρίως στο δημόσιο τομέα.
Δεύτερον, αυτό το είδος του καθεστώτος δεν υποφέρει από τα στρεβλά κίνητρα των υφιστάμενων συστημάτων κοινωνικής πρόνοιας.
Υπό τον έλεγχο των πόρων των προνοιακών πολιτικών, μια χαμηλά αμειβόμενη εργασία οδηγεί τα άτομα να χάνουν τόσα σε κρατικές παροχές όσα κερδίζουν από την εργασία τους.
Αν υπάρχει όμως ένα βασικό εισόδημα, το πρόβλημα αυτό αποφεύγεται καθώς τα χρήματα εξακολουθούν να καταβάλλονται, ανεξάρτητα αν ο παραλήπτης κερδίζει περισσότερα. Αυτό έχει το πρόσθετο πλεονέκτημα ότι ενθαρρύνει τους ανθρώπους πρώτα να εγγραφούν για την είσπραξη ενός βασικού εισοδήματος και, στη συνέχεια, να το δηλώσουν χωρίς να φοβούνται ότι έτσι θα χάσουν τις οικονομικές ενισχύσεις που τους παρέχονται.
Τρίτον, θα επιτρέψει στην κυβέρνηση να ασχοληθεί με τις πιο σοβαρές υποθέσεις φοροδιαφυγής και φορολογικής απάτης.
Ένα σημαντικό πρόβλημα των νέων ελληνικών αρχών είναι το εύρος και το βάθος των δυσλειτουργικών λειτουργιών του φορολογικού συστήματος. Με την άρση των κινήτρων για τους πολύ χαμηλόμισθους, η κυβέρνηση μπορεί να μειώσει το εύρος του προβλήματος της είσπραξης των φόρων, και να εστιάσει την προσοχή της στους κατ’ εξακολούθηση παραβάτες.
Αυτό μπορεί να επιτευχθεί τόσο άμεσα, μέσω μιας επιθετικής εκστρατείας αλλά και έμμεσα με την προσπάθεια να μετατοπίσει τις κοινωνικές νόρμες.
Συνολικά, ένα εγγυημένο βασικό εισόδημα δεν είναι η μόνη απάντηση για τα προβλήματα στην Ελλάδα, αλλά θα μπορούσε να είναι ένα ισχυρό εργαλείο στο πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της κυβέρνησης. Εάν χρησιμοποιηθεί στην προσπάθεια να σπάσει, αντί να ενισχύσει την πελατειακές σχέσεις των τελευταίων δεκαετιών θα μπορούσε να αποτελέσει τη βάση μιας νέας, πιο υγιή σχέσης μεταξύ του κράτους και των πολιτών του, καταλήγει το δημοσίευμα.
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.