Η πιο βαθιά μεταρρύθμιση των τελευταίων δεκαετιών στον τρόπο ελέγχου και καταβολής των αγροτικών ενισχύσεων βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη, με έντονο ψηφιακό αποτύπωμα. Για πρώτη φορά, αξιοποιώντας εικόνες πολύ υψηλής ανάλυσης από μικροδορυφόρους και τα λειτουργικά δεδομένα του Ελληνικού Κτηματολογίου, το κράτος αποκτά αντικειμενική και καθαρή εικόνα της πραγματικής κατάστασης στο έδαφος: ποιες εκτάσεις καλλιεργούνται, ποιες χρησιμοποιούνται ως βοσκότοποι, ποιες έχουν διαφορετική χρήση και ποιες δεν σχετίζονται καθόλου με γεωργική δραστηριότητα.

Στον πυρήνα της αλλαγής βρίσκεται μια συντονισμένη πρωτοβουλία του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, μέσω της Γενικής Γραμματείας Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων, σε στενή συνεργασία με το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και την ΑΑΔΕ. Το σχέδιο έχει λάβει την έγκριση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και στοχεύει όχι μόνο στην πλήρη προσαρμογή της χώρας στην Κοινή Αγροτική Πολιτική, αλλά κυρίως στη θωράκιση όσων ζουν πραγματικά από την αγροτική παραγωγή.

Όπως επισημαίνει σε δήλωσή του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, η ψηφιακή μετάβαση του κράτους δεν αποτελεί αφηρημένη έννοια, αλλά πρακτικό εργαλείο διαφάνειας, δικαιοσύνης και αξιοπιστίας, που επιτρέπει την αντιμετώπιση παθογενειών δεκαετιών. Όπως τονίζει, η κυβέρνηση έχει αποδείξει ότι διαθέτει τη βούληση να συγκρουστεί με χρόνιες στρεβλώσεις και αναποτελεσματικές πρακτικές που ταλαιπώρησαν για χρόνια πολίτες και επαγγελματίες. Στον αγροτικό τομέα, αυτή η επιλογή υλοποιείται μέσα από τη συστηματική αξιοποίηση σύγχρονων τεχνολογιών και αξιόπιστων δεδομένων, ώστε να υπάρχει ξεκάθαρη εικόνα για το τι δηλώνεται και τι καλλιεργείται πραγματικά.

Κεντρικός άξονας της μεταρρύθμισης είναι ο νέος ενιαίος ψηφιακός γεωχωρικός χάρτης της χώρας, βασισμένος σε δορυφορικά δεδομένα πολύ υψηλής ανάλυσης. Ο χάρτης αυτός θα λειτουργεί ως σταθερή και αξιόπιστη βάση για τις αγροτικές ενισχύσεις, διασφαλίζοντας ότι επιλέξιμες είναι αποκλειστικά οι πραγματικές γεωργικές εκτάσεις. Παράλληλα, αξιοποιούνται τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης σε συνδυασμό με τα γεωχωρικά δεδομένα του Κτηματολογίου, ώστε οι έλεγχοι να είναι στοχευμένοι, αντικειμενικοί και να βασίζονται στον πραγματικό κίνδυνο. Σε συνεργασία με το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και την ΑΑΔΕ, διαμορφώνεται ένα ενιαίο και αξιόπιστο πλαίσιο ελέγχων που μειώνει τη γραφειοκρατία, ενισχύει την εμπιστοσύνη των παραγωγών και προστατεύει τους πραγματικούς αγρότες.

Για δεκαετίες, το σύστημα αγροτικών ενισχύσεων λειτουργούσε με αποσπασματικά χαρτογραφικά δεδομένα και χωρίς ενιαία ψηφιακή βάση. Το κράτος συχνά δεν διέθετε σαφή εικόνα για το ποιες εκτάσεις είναι καλλιεργήσιμες, ποιες βοσκότοποι και ποιες δεν σχετίζονται με αγροτική δραστηριότητα. Αυτό οδηγούσε σε ασάφειες, λάθη και διαφορετικές πρακτικές από περιοχή σε περιοχή, με αποτέλεσμα οι συνεπείς παραγωγοί να υφίστανται οριζόντιες περικοπές και καθυστερήσεις. Σήμερα, το τοπίο αλλάζει ριζικά.

Στο επίκεντρο βρίσκεται ο νέος ψηφιακός γεωχωρικός χάρτης, βασισμένος σε δορυφορικές απεικονίσεις πολύ υψηλής ανάλυσης από μικροδορυφόρους, ο οποίος αποτελεί τη νέα αξιόπιστη βάση για το γεωγραφικό σύστημα του ΟΠΕΚΕΠΕ. Για πρώτη φορά, αποτυπώνεται με ακρίβεια τι υπάρχει στο έδαφος: καλλιέργειες, βοσκότοποι, θερμοκήπια, κτίσματα, φωτοβολταϊκά πάρκα, βραχώδεις και υδάτινες εκτάσεις. Οι απεικονίσεις αυτές διασταυρώνονται με τα δεδομένα του Ελληνικού Κτηματολογίου, που παρέχει τα ακριβή όρια και τη νομική ταυτότητα κάθε γεωτεμαχίου.

Πάνω σε αυτό το ενιαίο γεωχωρικό υπόβαθρο εφαρμόζονται αλγόριθμοι τεχνητής νοημοσύνης, οι οποίοι αναλύουν μορφολογικά και φασματικά χαρακτηριστικά των εκτάσεων, αλλά και τη χρονική τους εξέλιξη. Το σύστημα δεν περιορίζεται σε μια στατική εικόνα, αλλά αναγνωρίζει αν μια έκταση καλλιεργείται, αν χρησιμοποιείται για βόσκηση, αν έχει αλλάξει χρήση ή αν παραμένει αδρανής. Ο συνδυασμός δορυφορικών δεδομένων, κτηματολογικών στοιχείων και δηλώσεων επιτρέπει τον εντοπισμό ασυνεπειών με αντικειμενικό τρόπο και την εφαρμογή στοχευμένων, αντί μαζικών, ελέγχων.

Αυτό είναι καθοριστικό για τους πραγματικούς αγρότες – εκείνους που καλλιεργούν, επενδύουν και τηρούν τους κανόνες. Για πρώτη φορά, οι ενισχύσεις τους προστατεύονται ουσιαστικά, καθώς το σύστημα μπορεί να αποδείξει αντικειμενικά ότι οι εκτάσεις τους είναι ενεργές και επιλέξιμες. Οι συνεπείς παραγωγοί δεν αντιμετωπίζονται πλέον ισοπεδωτικά μαζί με όσους δηλώνουν εκτάσεις χωρίς αντίκρισμα στο πεδίο.

Ήδη, από τις πρώτες επικαιροποιήσεις των δορυφορικών υποβάθρων, καταγράφονται σημαντικές αλλαγές στις χρήσεις γης. Ενδεικτικό παράδειγμα αποτελεί η περιοχή του νέου αεροδρομίου στο Καστέλι Κρήτης, όπου οι πρόσφατες δορυφορικές απεικονίσεις αποτυπώνουν με απόλυτη σαφήνεια τη μετάβαση από αγροτικές εκτάσεις σε εργοτάξια, υποδομές και συνοδευτικές εγκαταστάσεις.

Διαβάστε ακόμη 

Οι πέντε παροχές-ορόσημα του 2026

ΔΕΗ: Αμετάβλητες οι τιμές του πράσινου τιμολογίου για τον Φεβρουάριο – Στα 13,9 λεπτά ανά κιλοβατώρα

Ρίτσαρντ Μπράνσον: “H συμβουλή που μου έδωσε η μητέρα μου και την ακολουθώ κάθε μέρα”

Για όλες τις υπόλοιπεςειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ