Ενας από τους ανθρώπους που διέγνωσαν και επισήμαναν από πολύ νωρίς τα αδιέξοδα της πολιτικής που εφαρμόστηκε στην Ελλάδα και τη λανθασμένη αντιμετώπιση της κρίσης από την Ευρώπη ήταν ο καθηγητής Ευκλείδης Τσακαλώτος.
Ανήκει στην ομάδα των οικονομολόγων που αποτελούν την αιχμή του δόρατος του ΣΥΡΙΖΑ και θεωρείται από τα πρόσωπα που θα αναλάβουν κυβερνητικές ευθύνες σε κρίσιμα πόστα.
Με σπουδές στο φημισμένο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και έχοντας διδάξει Οικονομικά στο Πανεπιστήμιο του Κεντ στη Βρετανία και στην ΑΣΟΕΕ, ο Ευκλείδης Τσακαλώτος υποστήριξε από την αρχή ότι η λιτότητα όχι μόνο θα δημιουργούσε οξύτατα κοινωνικά προβλήματα, αλλά δεν θα αντιμετώπιζε και τα βαθύτερα προβλήματα της οικονομίας. Τροφοδοτούσε μάλιστα από την αρχή τον Αλέξη Τσίπρα με αναλύσεις, εκτιμήσεις και επιχειρήματα, καθώς τα ζητήματα ευρωπαϊκής μακροοικονομίας αποτελούν τον πυρήνα της επιστημονικής του ενασχόλησης τα τελευταία χρόνια. Τη δική του σφραγίδα έχει η θέση του ΣΥΡΙΖΑ ότι το ελληνικό ζήτημα πρέπει να τεθεί ως ευρωπαϊκό πρόβλημα. «Αν επιχειρήσουμε να αντιπαρατεθούμε με τη Γερμανία, θα βγούμε χαμένοι. Πρέπει να θέσουμε το πρόβλημα στην ευρωπαϊκή του διάσταση», είναι η θέση του. Υποστηρίζει από καιρό την ανάγκη να ενισχυθούν επειγόντως τα χαμηλότερα κοινωνικά στρώματα όχι μόνο για ανθρωπιστικούς λόγους, αλλά και για να περιοριστεί η ανασφάλεια που αποσαθρώνει την οικονομική δραστηριότητα και τη ζήτηση.
Πολιτικοποιημένος από τα μαθητικά του χρόνια, εντάχθηκε στις οργανώσεις της Ανανεωτικής Αριστεράς στο εξωτερικό. Σήμερα ανήκει στην αριστερή τάση του ΣΥΡΙΖΑ (χωρίς να εντάσσεται στην Αριστερή Πλατφόρμα), η οποία δίνει έμφαση στα ποιοτικά στοιχεία της οικονομικής και αναπτυξιακής διαδικασίας, αναγνωρίζοντας τον ρόλο της αγοράς και των επιχειρήσεων, χωρίς να υιοθετεί τον άκρατο οικονομικό φιλελευθερισμό, ούτε τον σοβιετικού τύπου παραγωγισμό.
«Θέλουμε την επιχειρηματικότητα, αλλά με σεβασμό στο περιβάλλον και την κοινωνία, με σχήματα οικονομικής οργάνωσης που δεν προσδιορίζονται μονοδιάστατα ούτε από την αγορά, ούτε από το κράτος», λέει ο ίδιος. Πιστεύει ότι υπάρχουν μεγάλες δυνατότητες στα συμμετοχικά και κοινωνικά σχήματα οικονομικής δράσης, όπως είναι οι συνεταιρισμοί και οι αυτοδιαχειριζόμενες μονάδες.
Ο Ευκλείδης Τσακαλώτος είναι φανατικός ευρωπαϊστής και απορρίπτει κάθετα τοποθετήσεις για έξοδο από το ευρώ. Θεωρείται ο «αντι-Λαπαβίτσας» στα θέματα αυτά, καθώς συχνά οι δύο καθηγητές τοποθετούνται «απέναντι» σε συνέδρια ή άλλες εκδηλώσεις, με τον Τσακαλώτο να υποστηρίζει πάντα την ευρωπαϊκή θέση, χωρίς αυτό να αναιρεί την αμοιβαία εκτίμηση και τον σεβασμό μεταξύ τους. Για τον Τσακαλώτο, μάλιστα, μόνο η Ευρωπαϊκή Ενωση μπορεί να δώσει απαντήσεις σε μεγάλα προβλήματα τα οποία έχουν αναδειχθεί στην εποχή της οικονομικής παγκοσμιοποίησης και μια χώρα μόνη της δεν μπορεί να αντιμετωπίσει. Αυτό αφορά ζητήματα όπως η πίεση που ασκούν οι διεθνείς αγορές στις εθνικές οικονομίες ή η φοροδιαφυγή, τα οποία αποκτούν υπερεθνικό χαρακτήρα και μπορούν να περιοριστούν μόνο με συνδυασμένες παρεμβάσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Ο ίδιος έβαλε υποψηφιότητα στη Β’ Αθήνας το 2012 χωρίς να περιμένει ότι θα εκλεγεί, όπως και πολλοί άλλοι υποψήφιοι, αλλά η εκτόξευση των ποσοστών του ΣΥΡΙΖΑ τον έφερε στη Βουλή.
Ενας αριστερός από την Οξφόρδη
Ο Euclid -όπως συνήθιζαν να τον αποκαλούν κάποτε οι φοιτητές του στο Κεντ- ήταν από τους πιο ομιλητικούς και προσηνείς καθηγητές και δεν έλειπε, όπως λένε, από καμιά παρέα. Πρόθυμος πάντα να αναλύσει το εκάστοτε θέμα σε βάθος -ο «δάσκαλος», όπως τον αποκαλούν ακόμη και σήμερα περιπαιχτικά οι φίλοι του-μπορεί να περάσει ώρες αν πιστέψει ότι μια απορία είναι αληθινή. Και αν ρωτήσεις όσους τον ξέρουν χρόνια, πάντα έτσι ήταν.
Ο πατέρας του ήταν μηχανικός σε ναυτιλιακές εταιρείες και λόγω της εργασίας του η οικογένεια έζησε και στην Ολλανδία, όπου γεννήθηκε ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, ενώ όταν ήταν σε ηλικία 5 ετών μετακόμισαν στην Αγγλία, όπου και πήγε σχολείο και αργότερα σπούδασε στα Πανεπιστήμια του Σάσεξ και της Οξφόρδης. Εκεί γνωρίστηκε με τον Γιάννη Στουρνάρα, ο οποίος έκανε τότε μεταπτυχιακό.
Ο τελευταίος συχνά λέει ότι «ο Ευκλείδης ήταν πάντα ο πιο ριζοσπάστης και θεωρητικός», από τα χρόνια της Οξφόρδης ήδη όπου έτυχε να φοιτούν οι τρεις στενοί τότε φίλοι Γιάννης Στουρνάρας, Ευκλείδης Τσακαλώτος και Γιώργος Ζανιάς (ο πρώην υπουργός Οικονομικών και ο πρόεδρος της Εθνικής Τράπεζας). Ο «μικρός» της τριάδας ήταν αυτός που αρεσκόταν πάντα να βάζει φωτιές όταν οι δυο συγκάτοικοι -ο Ζανιάς κι ο Στουρνάρας- προτιμούσαν να αφήσουν στην άκρη τα θεωρητικά ζητήματα, ειδικά αυτά που αφορούν τη φιλοσοφική ανάλυση, αγαπημένο πάντα θέμα του Ευκλείδη. Η επικοινωνιακή του ικανότητα ήταν αυτή που τον έκανε να ξεπερνάει τα εμπόδια της αστικής του καταγωγής και ειδικά του βαρύτατου ονόματος Θρασύβουλος Τσακαλώτος, ο οποίος ήταν εξάδελφος του παππού του Ευκλείδη. Ο Ευκλείδης ριζοσπαστικοποιήθηκε μέσα από τις πολιτικές αντιλήψεις που έπνεαν στη Μεγάλη Βρετανία στα τέλη της δεκαετίας του ’70 – και από όσα άκουγε από τους κοσμοπολίτες φίλους του για επαναστατικές τάσεις σε κορυφαίες πόλεις της Ευρώπης. Αλλωστε ο ίδιος δεν μεγάλωσε στην Ελλάδα και την επισκεπτόταν μόνο τα καλοκαίρια, τα οποία συνήθως προτιμούσε να περνάει μαζί με τις λατρεμένες του γιαγιάδες στην Πρέβεζα.
Ο Ευκλείδης Τσακαλώτος είναι γνωστός φαν του ποδοσφαίρου. Αγιάτρευτος ΠΑΟΚτσής, θεωρεί ότι το 2015 είναι η χρονιά που ο ΠΑΟΚ θα πάρει το πρωτάθλημα και ο ΣΥΡΙΖΑ θα έρθει στην εξουσία. Ακόμη κι αν κάτι τέτοιο δεν συμβεί, ο «επίμονος Τσακ» δεν σκοπεύει να παραδώσει εύκολα τα όπλα. Το ίδιο είχε παθιαστεί και όταν η Σκωτία διεκδικούσε την ανεξαρτησία, αφού η σύζυγός του κατάγεται από την πανέμορφη χώρα των Highlands, την οποία λατρεύει. Είναι άλλωστε αυτός που της έμαθε ελληνικά και την έφερε στην Ελλάδα την οποία η ίδια φαίνεται να υπεραγαπά.
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.