El-Erian: Που έχει δίκιο και που άδικο ο Τσίπρας

Ικανοποιημένος από την παρουσία του Έλληνα πρωθυπουργού κατά τις χθεσινές προγραμματικές δηλώσεις εμφανίζεται ο Mohamed El-Erian, σε άρθρο του στο πρακτορείο Bloomberg, το οποίο φέρει τον τίτλο «Tsipras Lay Out Part of Road Map of Greece».

Όπως αναφέρει στο άρθρο του – στο Bloomberg View – ο κ. El-Erian:

«Ο Αλέξης Τσίπρας δεν απογοήτευσε στην πρώτη του ομιλία στο ελληνικό Κοινοβούλιο ως πρωθυπουργός. Συνδύασε επιθετική ρητορική με συναισθηματική, εθνικιστική γλώσσα, επιβεβαιώνοντας ότι η κυβέρνησή του είναι αντίθετη με το πρόγραμμα που έχει επιβληθεί από τους διεθνείς πιστωτές.

Η ομιλία του έδωσε ορισμένες ενδείξεις για τις επόμενες κινήσεις της Ελλάδας, αλλά και για τα εμπόδια που θα υπάρξουν στην πρόοδο. Ταυτόχρονα, όμως, ανέλαβε και ορισμένα μη αναγκαία ρίσκα. Πιο συγκεκριμένα:

1. Η προσεκτικά δομημένη ομιλία του Τσίπρα εξέτασε ένα-ένα τις εσωτερικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ελλάδα, ενώ έδειξε ότι αυτές είναι άμεσα συνδεδεμένες με ανάλογα προβλήματα στην Ευρώπη. Το να βρεθεί η ορθή ισορροπία μεταξύ αυτών θα είναι ιδιαίτερα σημαντικό ώστε να διατηρηθεί η χρηματοοικονομική σταθερότητα στην Ελλάδα, να βελτιωθούν οι οικονομικές προοπτικές και να διατηρηθεί η χώρα στην Ευρωζώνη.

2. Επιφανειακά ίσως φάνηκε ότι ο Τσίπρας προσπάθησε να συνδέσει δύο εντελώς διαφορετικά πράγματα. Δεν ισχύει κατ’ ανάγκη αυτό. Άλλωστε σε αυτήν την διττή προσέγγιση έχει βρεθεί στο επίκεντρο τοπικών αλλά και διεθνών προσπαθειών, αν και με μεικτή επιτυχία.

3. Ο Τσίπρας είχε δίκιο όταν υποστήριξε ότι η ελληνική κοινωνία έχει φθάσει στα όρια της αντοχής της, καθώς υπάρχει μία οικονομία που συνεχώς απογοητεύει, ιδιαίτερα υψηλή ανεργία και μία αέναη αίσθηση ότι επέρχεται οικονομική καταστροφή. Έχει, επίσης, δίκιο όταν υποστηρίζει ότι η λύση θα έρθει με την άρση των μέτρων λιτότητας, βαθύτερες μεταρρυθμίσεις, δημιουργία μίας συμφωνίας-γέφυρας και διασφάλιση αναδιάρθρωσης του χρέους.

4. Στο σχόλιο του για τα παραπάνω θέματα ο πρωθυπουργός ανέφερε ορισμένα σωστά επιχειρήματα αλλά και ορισμένα λανθασμένα. Το βασικό θέμα είναι η χαλάρωση τη λιτότητας, το να αρθεί το βάρος από τους φτωχούς και να «φορτωθεί» στα περισσότερο εύπορα τμήματα της κοινωνίας, συμπεριλαμβανομένων των πλουσίων, υψηλόβαθμων πολιτικών και κορυφαίων κυβερνητικών παραγόντων. Η Ελλάδα πρέπει, επίσης, να κυνηγήσει τη διαφθορά και να ενισχύσει τις μεταρρυθμίσεις που στηρίζουν την ανάπτυξη και ενεργοποιούν την αγορά εργασίας. Επίσης να υπάρξει μία συμφωνία-γέφυρα για τη χρηματοδότηση εντός των επόμενων εβδομάδων, να μειωθεί το χρέος και παράλληλα να αρχίσει να εξυπηρετείται με ορθό τρόπο.

5. Ο νεοεκλεγείς πρωθυπουργός έχει ακόμη πολύ δρόμο έως ότου κατορθώσει να μετατρέψει τις δηλώσεις του σε ένα κατανοητό μεσοπρόθεσμο οικονομικό πρόγραμμα, που θα μπορεί να βελτιώσει τις ζωές των πολιτών. Αυτό δεν θα κατορθωθεί χωρίς την στήριξη των Ευρωπαίων εταίρων, συμπεριλαμβανομένων Γερμανίας και ΕΚΤ αλλά και την τεχνική – οικονομική στήριξη του ΔΝΤ.

6. Προκειμένου να μετατρέψει τα ad hoc μέτρα σε ένα κατανοητό πρόγραμμα η κυβέρνηση θα πρέπει να επικεντρωθεί σε ευρύτερους οικονομικούς κανόνες όταν διαπραγματευθεί με τους πιστωτές της. Ένα αρχικό σχέδιο δράσης που στηρίζεται στην ενίσχυση ανάπτυξης, αγοράς εργασίας και βιωσιμότητας του χρέους έχει περισσότερες πιθανότητες να εξασφαλίσει την απαραίτητη συνεργασία. Επίσης θα καταστήσει κατανοητό ότι το ελληνικό πρόβλημα δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζεται απομονωμένο.

7. Είναι προς όφελος της ελληνικής κυβέρνησης να περιορίσει τη δημόσια, επιθετική ρητορική της προς τη Γερμανία. Δεν είναι αυτή η σωστή στιγμή η Ελλάδα να επιτεθεί σε έναν από τους μεγαλύτερους πιστωτές της και τον πλέον σημαντικό. Ούτε είναι ιδιαίτερα παραγωγικό το να ζητά τις γερμανικές αποζημιώσεις, όπως έπραξε ο Τσίπρας, ανοίγοντας παλιές πληγές.

8. Όσο η Ελλάδα επιδίδεται σε αυτήν τη δημόσια κόντρα, τόσο πιο πιθανό είναι τα όποια πολιτικά κέρδη στο εσωτερικό, θα χαθούν σύντομα καθώς μειώνεται ο χρόνος που έχει η κυβέρνηση προκειμένου να αποκτήσει τον πλήρη έλεγχο της οικονομίας και της χρηματοοικονομικής κατάστασης. Ακόμη και εάν αυτή η προσέγγιση (της επίθεσης στη Γερμανία) αποκαθιστά την «αξιοπρέπεια», οι περισσότεροι Έλληνες δεν είναι τόσο αφελείς ώστε να μην κατανοούν τους πιθανούς κινδύνους. Γνωρίζουν ότι η κόντρα θα καθυστερήσει το πρόγραμμα-γέφυρα που έχει ανάγκη η χώρα. Επίσης αυτή η ένταση θα εντείνει τις εκροές καταθέσεων, καθώς οι καταθέτες έχουν δίκιο να φοβούνται ότι η κόντρα της Ελλάδας με τη Γερμανία θα μειώσει την αξία των καταθέσεών τους. Αυτό θα καταστήσει το επόμενο βήμα της Ελλάδας προς την ανάκαμψη πιο δύσκολο».