Μια σημαντική ευκαιρία να τακτοποιήσουν εκκρεμότητες πολλών ετών αποκτούν χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων, καθώς το νέο ψηφιακό περιουσιολόγιο της ΑΑΔΕ συνοδεύεται από ευνοϊκή ρύθμιση για τη διόρθωση λανθασμένων δηλώσεων Ε9. Η δυνατότητα αυτή αφορά ακόμη και ανακρίβειες που παραμένουν στα φορολογικά αρχεία από το 2014, χωρίς να συνεπάγεται, στις περιπτώσεις που καλύπτει η ρύθμιση, πρόσθετες φορολογικές επιβαρύνσεις.
Η αλλαγή συνδέεται με την προγραμματισμένη για τον Δεκέμβριο ενεργοποίηση του Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ), μέσω του οποίου θα συγκεντρώνονται σε ενιαίο ψηφιακό περιβάλλον πληροφορίες για την ακίνητη περιουσία.
Οι φορολογούμενοι θα μπορούν να διορθώσουν τετραγωνικά μέτρα, ποσοστά συνιδιοκτησίας, εμπράγματα δικαιώματα, αλλά και να δηλώσουν ακίνητα που είχαν παραλείψει από το Ε9.
Το βασικό πλεονέκτημα είναι ότι οι συγκεκριμένες διορθώσεις, ακόμη και όταν αφορούν παλαιότερα φορολογικά έτη, δεν θα οδηγούν στην επιβολή αναδρομικού ΕΝΦΙΑ, τόκων και προστίμων.
Η ρύθμιση καλύπτει τις δηλώσεις που αφορούν τα έτη 2014 έως και 2026, προσφέροντας στους ιδιοκτήτες τη δυνατότητα να αποκαταστήσουν ανακρίβειες που διαφορετικά θα μπορούσαν να δημιουργήσουν σημαντικές οικονομικές επιβαρύνσεις.
Η σχετική πρόβλεψη περιλαμβάνεται στο φορολογικό νομοσχέδιο με τα μέτρα της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης και επιτρέπει την υποβολή διορθωτικών δηλώσεων ακόμη και πριν από την έναρξη της παραγωγικής λειτουργίας του ΜΙΔΑ.
Η προθεσμία για τις διορθώσεις και οι προϋποθέσεις
Το χρονικό περιθώριο που θα έχουν οι φορολογούμενοι συνδέεται άμεσα με την ημερομηνία ενεργοποίησης του νέου Μητρώου.
Ειδικότερα, προβλέπεται ότι οι ιδιοκτήτες θα μπορούν να υποβάλουν αρχικές ή τροποποιητικές δηλώσεις Ε9 έως το τέλος του τέταρτου μήνα από την έναρξη της παραγωγικής λειτουργίας του ΜΙΔΑ.
Εφόσον τηρηθεί ο σχεδιασμός και το σύστημα τεθεί σε λειτουργία τον Δεκέμβριο του 2026, η καταληκτική ημερομηνία θα είναι η 30ή Απριλίου 2027.
Παράλληλα, προβλέπεται η δυνατότητα παράτασης της προθεσμίας με απόφαση του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, ύστερα από εισήγηση του διοικητή της ΑΑΔΕ.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το εύρος της φορολογικής απαλλαγής, καθώς δεν αφορά όλες τις περιπτώσεις τροποποιητικών δηλώσεων.
Το ευνοϊκό καθεστώς καλύπτει τις λεγόμενες χρεωστικές δηλώσεις, δηλαδή εκείνες από τις οποίες, υπό κανονικές συνθήκες, θα προέκυπτε επιπλέον ΕΝΦΙΑ.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο ιδιοκτήτης απαλλάσσεται από τον πρόσθετο φόρο που συνδέεται με τη συγκεκριμένη διόρθωση, καθώς και από τους αντίστοιχους τόκους και τα πρόστιμα.
Αντίθετα, όταν η τροποποίηση οδηγεί σε μείωση του ΕΝΦΙΑ ή σε επιστροφή χρημάτων, εξακολουθούν να εφαρμόζονται οι γενικές διατάξεις της φορολογικής νομοθεσίας και οι ισχύουσες προθεσμίες παραγραφής.
Επομένως, η νέα δυνατότητα δεν σημαίνει ότι όλες οι παλαιότερες δηλώσεις μπορούν να επανεξεταστούν χωρίς περιορισμούς, αλλά ότι δημιουργείται συγκεκριμένο πλαίσιο τακτοποίησης λαθών τα οποία θα προκαλούσαν πρόσθετη φορολογική επιβάρυνση.
ΜΙΔΑ: Ένας ψηφιακός φάκελος για κάθε ακίνητο
Η λειτουργία του Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων αναμένεται να αλλάξει τον τρόπο καταγραφής και ελέγχου της ακίνητης περιουσίας.
Για κάθε ακίνητο θα δημιουργείται ένας ενιαίος ψηφιακός φάκελος, στον οποίο θα συγκεντρώνονται στοιχεία που σήμερα βρίσκονται καταχωρισμένα σε διαφορετικά πληροφοριακά συστήματα.
Μεταξύ των πληροφοριών που θα περιλαμβάνονται είναι η επιφάνεια, η χρήση και τα εμπράγματα δικαιώματα, καθώς και οι αριθμοί παροχής ηλεκτρικού ρεύματος και ύδρευσης.
Στον ίδιο φάκελο θα ενσωματώνονται επίσης δεδομένα για τις μισθώσεις και άλλες πληροφορίες που σχετίζονται με την ιδιοκτησία και τη διαχείριση του ακινήτου.
Το ΜΙΔΑ θα αντλεί στοιχεία από το Ε9, το Ελληνικό Κτηματολόγιο, το myPROPERTY, τον ΔΕΔΔΗΕ και άλλες διαθέσιμες βάσεις δεδομένων.
Με αυτόν τον τρόπο θα καταστεί δυνατή η διασταύρωση πληροφοριών που μέχρι σήμερα τηρούνταν αποσπασματικά, επιτρέποντας τον αποτελεσματικότερο εντοπισμό ασυμφωνιών.
Οι ιδιοκτήτες θα έχουν τη δυνατότητα να εξετάζουν τη συνολική εικόνα της περιουσίας τους και να διαπιστώνουν εάν υπάρχουν λανθασμένες καταχωρίσεις ή στοιχεία που δεν έχουν δηλωθεί.
Η διαδικασία αποκτά ιδιαίτερη σημασία για ακίνητα στα οποία εμφανίζονται διαφορετικά τετραγωνικά μέτρα, ελλιπή στοιχεία δικαιωμάτων ή αποκλίσεις μεταξύ φορολογικών δηλώσεων και άλλων μητρώων.
Η δυνατότητα διόρθωσης χωρίς αναδρομικές επιβαρύνσεις επιδιώκει να διευκολύνει την τακτοποίηση τέτοιων εκκρεμοτήτων, πριν η πλήρης διασύνδεση των πληροφοριακών συστημάτων καταστήσει ευκολότερο τον εντοπισμό τους.
Τα 9 βήματα για την υποβολή διορθωτικού Ε9
Η διαδικασία πραγματοποιείται ηλεκτρονικά, μέσω της εφαρμογής «Περιουσιολόγιο» στην ψηφιακή πύλη myAADE.
Οι φορολογούμενοι μπορούν να προχωρήσουν στις απαραίτητες αλλαγές ακολουθώντας τα παρακάτω βήματα:
1. Επιλογή φορολογικού έτους
Ο ιδιοκτήτης επιλέγει το έτος για το οποίο επιθυμεί να υποβάλει δήλωση Ε9. Στη συνέχεια, από τις διαθέσιμες επιλογές της αρχικής σελίδας, δημιουργεί νέα δήλωση ώστε να πραγματοποιήσει τις απαιτούμενες διορθώσεις.
2. Προσθήκη, μεταβολή ή διαγραφή ακινήτου
Μέσα από την εφαρμογή μπορεί να προσθέσει, να τροποποιήσει ή να διαγράψει ακίνητο που περιλαμβάνεται στον Πίνακα 1 για κτίσματα και οικόπεδα ή στον Πίνακα 2 για γήπεδα.
3. Συμπλήρωση στοιχείων νέου ακινήτου
Σε περίπτωση προσθήκης ακινήτου, απαιτείται η καταχώριση όλων των υποχρεωτικών περιγραφικών στοιχείων, όπως η επιφάνεια σε τετραγωνικά μέτρα, το είδος εμπράγματου δικαιώματος και το ποσοστό συνιδιοκτησίας.
Παράλληλα, πρέπει να πραγματοποιηθεί γεωγραφικός εντοπισμός του ακινήτου, είτε με επιλογή των στοιχείων της περιοχής, του δήμου και των οδών του οικοδομικού τετραγώνου είτε μέσω του χάρτη Αντικειμενικού Προσδιορισμού Αξίας Ακινήτων.
4. Διόρθωση υφιστάμενης καταχώρισης
Όταν πρόκειται για ακίνητο που υπάρχει ήδη στο Ε9, ο φορολογούμενος τροποποιεί αποκλειστικά τα περιγραφικά στοιχεία στα οποία έχει διαπιστωθεί λάθος ή παράλειψη.
5. Καταχώριση παροχής ηλεκτρικού ρεύματος
Κατά την οριστική υποβολή, απαιτείται η αναγραφή του αριθμού παροχής ηλεκτρικού ρεύματος για τα κτίσματα στα οποία ο δηλών διαθέτει πλήρη κυριότητα ή επικαρπία.
6. Συμπλήρωση συμβολαίων και λοιπών δικαιολογητικών στοιχείων
Ανάλογα με την αιτία προσθήκης, μεταβολής ή διαγραφής του ακινήτου, η εφαρμογή ζητεί την καταχώριση πρόσθετων πληροφοριών.
Μπορεί να απαιτούνται ο αριθμός και η ημερομηνία συμβολαίου, ο ΑΦΜ του συμβολαιογράφου, καθώς και στοιχεία διαθήκης, όπου υπάρχουν, όπως η ημερομηνία δημοσίευσής της και η ημερομηνία θανάτου.
7. Έλεγχος πιθανών ελλείψεων
Πριν από την ολοκλήρωση της δήλωσης, το σύστημα ενδέχεται να ζητήσει διορθώσεις σε συγκεκριμένα ακίνητα, εφόσον διαπιστωθούν ελλείψεις στα καταχωρισμένα στοιχεία τους.
8. Προεπισκόπηση περιουσιακής κατάστασης
Αφού ολοκληρωθούν οι αλλαγές, ο φορολογούμενος ελέγχει μέσω της σχετικής λειτουργίας προεπισκόπησης πώς διαμορφώνεται πλέον η εικόνα της ακίνητης περιουσίας του.
Το στάδιο αυτό επιτρέπει τον εντοπισμό τυχόν λαθών πριν από την οριστικοποίηση.
9. Οριστική υποβολή της δήλωσης
Το τελευταίο βήμα είναι η οριστική υποβολή του Ε9. Εφόσον το επιθυμεί, ο φορολογούμενος μπορεί επίσης να επιλέξει τη μεταφορά της δήλωσης στο επόμενο έτος.
Η νέα δυνατότητα αποκτά ιδιαίτερη σημασία ενόψει της ενεργοποίησης του ΜΙΔΑ, καθώς δίνει στους ιδιοκτήτες συγκεκριμένο χρονικό περιθώριο για να ελέγξουν και να διορθώσουν παλαιές δηλώσεις.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι η έγκαιρη υποβολή των διορθώσεων, ώστε οι περιπτώσεις που εμπίπτουν στην ευνοϊκή ρύθμιση να τακτοποιηθούν χωρίς πρόσθετο αναδρομικό ΕΝΦΙΑ, τόκους ή πρόστιμα.