FT: Η Ελλάδα παραπαίει στο χείλος του γκρεμού

Στην ερώτηση τι πρόκειται να συμβεί στην Ελλάδα η απάντηση είναι πως κανείς δεν ξέρει. Αυτό όμως δεν σημαίνει κι’ ολας ότι κανείς δεν νοιάζεται, επισημαίνει σε άρθρο του στους Financial Times ο Martin Wolf υποστηρίζοντας πως τελικά όλοι ενδιαφέρονται αλλά ο καθένας για τους δικούς του λόγους.

Το αδιέξοδο αυτό δείχνει την τρέλα για τη δημιουργία μιας νομισματικής ένωσης μεταξύ των κυρίαρχων κρατών που δεν διαθέτουν κοινούς πολιτικούς θεσμούς, ισχυρούς συναισθηματικούς δεσμούς ή ισχυρές οικονομικές ομοιότητες επισημαίνει το άρθρο.

Κατά τον Martin Wolf η Ελλάδα βρίσκεται στα πρόθυρα της χρεοκοπίας με τις τράπεζες να ξεμένουν από χρήματα. Μάλιστα ήδη έχουν δεχτεί μεγάλη οικονομική βοήθεια. Σε περίπτωση λοιπόν, που δεν υπάρξει συμφωνία, οι τράπεζες θα αναγκαστούν σύντομα να σταματήσουν τις αναλήψεις.

Ο Έλληνας πρωθυπουργός, Αλέξης Τσίπρας, έχει κατηγορηθεί πως προβαίνει σε «παράλογες» απαιτήσεις. Από την άλλη πλευρά, οι δανειστές της Ελλάδας είναι αποφασισμένοι να μην κάνουν παραχωρήσεις. Ωστόσο, όπως επισημαίνει ο Wolf η ελληνική κυβέρνηση εξελέγη με την υπόσχεση να παραμείνει στην Ευρωζώνη, αλλά χωρίς λιτότητα και χωρίς εξωτερική εποπτεία, δύο θέσεις ασυμβίβαστες.

Όμως η επίτευξη συμφωνίας δεν είναι κάτι το αδιανόητο. Ενώ η Ευρωζώνη θα επιμείνει στην τήρηση ορισμένων συνθηκών, μπορεί να υπάρξει ευελιξία ποιες θα είναι οι συνθήκες αυτές που θα επιμείνει. Εν τω μεταξύ, η σημερινή ελληνική κυβέρνηση μπορεί να καταρρεύσει και μια άλλη να σχηματιστεί πριν ακόμα καλά καλά η χώρα προβεί σε παραχωρήσεις.

Τι θα μπορούσε να συμβεί στη συνέχεια λοιπόν, διερωτάται ο αρθρογράφος; Με την παραδοχή ότι δεν θα υπάρξει συμφωνία, η ελληνική κυβέρνηση θα χρεοκοπήσει, τουλάχιστον από τεχνική άποψη, και έτσι η κρίση ρευστότητας στην οικονομία (και την ύφεση) θα ενταθεί. Η δημοσιονομική κατάσταση – που έχει ήδη αποδυναμωθεί – θα επιδεινωθεί περαιτέρω. Το πρωτογενές δημοσιονομικό ισοζύγιο (προ τόκων) έχει ήδη μετατραπεί σε έλλειμμα της τάξης του 1% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος, πολύ χαμηλότερα από ό, τι προέβλεπε το ΔΝΤ τον Απρίλιο.

Το βασικό όμως ερώτημα κατά τον Wolf είναι πώς θα καταφέρει η χώρα να τα βγάλει πέρα οικονομικά είτε μέχρι να υπάρξει συμφωνία, είτε μέχρι να βγει από την Ευρωζώνη. Ο Adam Lerrick του American Enterprise Institute δείχνει πως η ρευστότητα μπορεί να διατηρηθεί ακόμη και αν οι τράπεζες παραμείνουν κλειστές. Στο πλαίσιο του συστήματος αυτού, οι άνθρωποι θα είναι σε θέση να χρησιμοποιήσουν για τις καταθέσεις, ένα εναλλακτικό νόμισμα, το λεγόμενο IOU, το οποίο θα αντικαταστήσει το ευρώ.

Η ύπαρξη παράλληλου νομίσματος θα μπορούσε να αποτρέψει την ολοκληρωτική κατάρρευση της ελληνικής οικονομίας επισημαίνει ο αρθρογράφος θα μπορούσε όμως να αποτελέσει και προάγγελο για μια ολοκληρωτική έξοδο από την Ευρωζώνη.

Όπως επισημαίνει ο Wolf, για να υπάρξει συμφωνία απαιτούνται μεγάλες παραχωρήσεις και από τις δύο πλευρές. Ωστόσο, ο ίδιος είναι αισιόδοξος ότι τελικά θα υπάρξει συμφωνία και συμπληρώνει πως είναι δύσκολο να υπολογίσει κανείς της συνέπειες ενός Grexit, ακόμα και όταν πρόκειται για μια μικρή χώρα όπως η Ελλάδα. Διότι μια κρίση μπορεί να γίνει δυνητικά θανατηφόρα γι’ αυτό και οι εμπλεκόμενες πλευρές θα πρέπει να μάθουν από τα λάθη του παρελθόντος ώστε να αποφύγουν μια μελλοντική νέα γκάφα.