Έτοιμος ο Τσίπρας να συμμετάσχει σε κυβέρνηση ειδικού σκοπού

του Γιάννη Μακρυγιάννη

Στην άκρως επιφυλακτική στάση των Ευρωπαίων εταίρων και δανειστών για την πολιτική βούληση, αλλά κυρίως την αποτελεσματικότητα της κυβέρνησης να υλοποιήσει όσα θα περιλαμβάνονται σε μία νέα συμφωνία των δύο μερών, προσκρούει η προσπάθεια του υπουργού Οικονομικών Ευκλείδη Τσακαλώτου στο Eurogroup που εξελίσσεται από τις 16:30 το απόγευμα στις Βρυξέλλες. Στις 20:00 οι υπουργοί Οικονομικών ξεκίνησαν δείπνο εργασίας.

Αυτή τη φορά το πρόβλημα δεν είναι αυτές καθαυτές οι προτάσεις που έχει αποστείλει η ελληνική πλευρά στους εταίρους. Άλλωστε οι Θεσμοί και οι τεχνοκράτες που εξέτασαν το σχετικό πακέτο, που θα αποτελέσει το συνοδευτικό του νέου δανείου από τον ESM, βρήκαν το πρόγραμμα (μνημόνιο το λένε πολλοί) θετικό και το αποδέχθηκαν ως βάση συζήτησης.

Όμως το πρόβλημα είναι άλλο και αφορά την «εμπιστοσύνη», όπως διαφάνηκε από τις δηλώσεις των υπουργών Οικονομικών, αλλά και τα όσα λέγονται εντός των κλειστών θυρών. Ο κ. Τσακαλώτος περνά δύσκολες στιγμές, όχι γιατί δεν έχει αυτή τη φορά εμπεριστατωμένες και πειστικές προτάσεις, αλλά επειδή λίγοι πιστεύουν στα αλήθεια ότι η κυβέρνηση μπορεί να υλοποιήσει μέχρι τέλους όσα θα συμφωνηθούν.

Κυβερνητικός αξιωματούχος, μιλώντας στον Γιάννη Μακρυγιάννη, απεσταλμένο του protothema.gr στις Βρυξέλλες, εξηγούσε: «Η κυβέρνηση είναι διατεθειμένη να κάνει σοβαρές και συγκεκριμένες κινήσεις για την οικοδόμηση της εμπιστοσύνης με τους Ευρωπαίους».

Άλλες κυβερνητικές πηγές τονίζουν: «Ο πρωθυπουργός θα συμμετείχε σε κυβέρνηση ειδικού σκοπού μέχρι το Σεπτέμβριο, οπότε και πρέπει να γίνουν εκλογές, αλλά δεν συζητά συμμετοχή σε κυβέρνηση με μεσοπρόθεσμο ορίζοντα».

Σύμφωνα με εκτιμήσεις, το μήνυμα αυτό από το Μέγαρο Μαξίμου απαντά μάλλον στις πιέσεις που ασκούνται από τις Βρυξέλλες, από τις οποίες ζητείται να μην πάει η χώρα σύντομα σε εκλογές.

Οι δανειστές θεωρούν αδόκιμο να εγκρίνουν ένα νέο τεράστιο δάνειο, χωρίς να υπάρχει εμπέδωση της πολιτικής σταθερότητας για ένα μεγάλο διάστημα στη χώρα. Επιπλέον, φαίνεται να προκρίνουν μία λύση κυβερνητικού σχήματος και με τη ΝΔ σε αυτό.

Οι πληροφορίες είναι συγκεχυμένες και κάποιες από αυτές αναφέρουν ότι η συνεδρίαση του Eurogroup φαίνεται να εχει βαλτώσει, καθώς ο κ. Τσακαλώτος δεν μπορεί φυσικά να απαντήσει σε όλο το εύρος των επιφυλάξεων και των ενστάσεων αυτών, αφού το όλο θέμα εμπίπτει τελικά στην αρμοδιότητα και τις επιλογές του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα. Υπό αυτή την έννοια και εφόσον δεν ολοκληρωθεί σήμερα με θετικό αποτέλεσμα η συνεδρίαση, το έργο του κ. Τσίπρα στην αυριανή σύνοδο κορυφής θα είναι εξαιρετικά δύσκολο.

«Θέλουμε κι άλλες διευκρινίσεις. Έχει διαρραγεί η εμπιστοσύνη ότι οι αποφάσεις που λαμβάνονται θα τηρούνται». Η δήλωση αυτή δεν ανήκει σε υπουργό Οικονομικών κάποιας από τις πλούσιες χώρες του Βορρά αλλά στον Γάλλο Μισέλ Σαπέν, ίσως τον πιο πιστό και… συστηματικό φίλο της Ελλάδας στο σχεδόν «ναρκοθετημένο» Eurogroup.

Αυτό που σύμφωνα με πληροφορίες σχεδιάζεται από τα μέλη του Eurogroup είναι να τεθούν κάποιου είδους προαπαιτούμενα υπό τύπον Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης.

«Η κυβέρνηση μας ταλαιπώρησε επί πέντε μήνες» λέει στο protothema.gr αξιωματούχος των Βρυξελλών και προσθέτει ότι για να αρθεί η καχυποψία και η αμφιβολία των δανειστών πρέπει η Αθήνα να δώσει απτά δείγματα πολιτικής βούλησης και αποτελεσματικότητας. Με βάση τα δεδομένα αυτά, τα βασικά σενάρια που μπορεί να τέθουν σαν sine qua non προϋπόθεση στην ελληνική πλευρά από τους Ευρωπαίους υπουργούς Οικονομικών είναι δύο:

1. Το λεγόμενο ήπιο σενάριο. Το Eurogroup θα ζητήσει από την ελληνική κυβέρνηση μέχρι το τέλος της βδομάδας να φέρει προς ψήφιση στη Βουλή σειρά νομοσχεδίων που συνδέονται με τις μεταρρυθμίσεις που πρέπει να προωθηθούν. Δηλαδή νομοθετήματα για τον ΦΠΑ, το συνταξιοδοτικό, την απελευθέρωση των επαγγελμάτων και άλλα. Δεν αρκούνται όμως στην ψήφιση από τη Βουλή, αλλά ζητούν να ολοκληρωθεί και το παράγωγο δίκαιο, που θα θέτει τους νόμους σε άμεση εφαρμογή. Ανάλογα με την πορεία υλοποίησης των δράσεων θα εκταμιεύονται και οι δόσεις του νέου δανείου.

2. Το σκληρό πολιτικό σενάριο. Η φημολογία για τις διεργασίες που λαμβάνουν χώρα στις κουίντες των Βρυξελλών θέλει τους Ευρωπαίους να ζητούν, να παροτρύνουν και ουσιαστικά να εργάζονται με στόχο να υπάρξει μία νέα κυβέρνηση συνεργασίας, ει δυνατόν στηριζόμενη σε όλο το μπλοκ των δυνάμεων που ψήφισαν χθες στη Βουλή υπέρ της συμφωνία. Έχουν μόνο επιφυλακτικότητα έναντι των ΑΝΕΛ, με τους οποίους δεν θα ήθελαν πάντως να συνεργαστούν κόμματα οπως το Ποτάμι και το ΠΑΣΟΚ, ίσως και η ΝΔ.

Ακόμη κι αν δεν είναι κυβέρνηση όλων αυτών των δυνάμεων, τουλάχιστον να διευρυνθεί εν μέρει, λένε οι σχετικές πληροφορίες για τις προθέσεις των δανειστών. Οι τελευταίοι έχουν ως μόνιμο στόχο την απαλλαγή από την αριστερή πτέρυγα του ΣΥΡΙΖΑ.

Έτσι κι αλλιώς η παραμονή υπουργών στην κυβέρνηση από αυτή την πτέρυγα είναι υπό αίρεση. Οι ίδιοι (Λαφαζάνης, Στρατούλης κ.α.) λένε οτι στηρίζουν την κυβέρνηση, ότι αρνήθηκαν να εξουσιοδοτήσουν την κυβέρνηση για τη διαπραγμάτευση γιατί ήθελαν να στείλουν ένα πολιτικό μήνυμα και ότι σε κάθε περίπτωση ειναι στην αρμοδιότητα του πρωθυπουργού η παρουσία τους στην κυβέρνηση. Το σίγουρο όμως είναι ότι εάν κληθούν να αναλάβουν να νομοθετήσουν επώδυνα μέτρα στο πλαίσιο μίας συμφωνίας θα παραιτηθούν – εκτός εάν έχουν στο μεταξύ «ανασχηματιστεί» από τον πρωθυπουργό.

Φυσικά, όλη αυτή η συζήτηση θέτει επί τάπητος το πολιτικό ζητούμενο και ίσως την ανάγκη της πολιτικής προϋπόθεσης για μία συμφωνία με τους εταίρους.