«Κατέβασε ρολά» ο αυτοκινητόδρομος στα Τέμπη

Της Μαριάννας Τζάννε

Σε μεγάλες περιπέτειες βάζει τα πέντε οδικά έργα η δραματική τροπή που παίρνουν οι διαπραγματεύσεις της χώρας με τους δανειστές αλλά και η στάση πληρωμών του δημοσίου.

Σύμφωνα με πληροφορίες, από τα τέλη Ιουνίου, ο Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου, στον οποίο συμμετέχουν εκτός από τις ελληνικές τεχνικές εταιρείες (Άκτωρας, J&P Άβαξ, Αθηνά) τα κατασκευαστικά μεγαθήρια της Γερμανικών- Ισπανικών συμφερόντων Hochtief και της Γαλλικής Vinci, έχουν αναστείλει τις δραστηριότητες, αποτελώντας την πρώτη μετά την αναθεώρηση των συμβάσεων παραχώρησης παύση εργασιών, εξαιτίας της αδυναμίας του δημοσίου να καλύψει τις απαιτήσεις του προς το έργο. Οι εργολάβοι των εθνικών οδικών αξόνων έχουν χτυπήσει καμπανάκι από την Άνοιξη, για αυτό άλλωστε, πριν από περίπου είκοσι μέρες, μεσούσης της χρηματοπιστωτικής ασφυξίας, η κυβέρνηση χορήγησε ένεση ρευστότητας 50 εκατ. ευρώ σε δύο οδικά έργα (σ.σ. χρηματοδοτική συμβολή του δημοσίου στα έργα), υπό την απειλή παύσης της χρηματοδότησης από τις τράπεζες. Ο αυτοκινητόδρομος που κατασκευάζει το τμήμα του ΠΑΘΕ «Μαλιακός –Κλειδί» στο οποίο συμπεριλαμβάνεται και η παράκαμψη από το θανατηφόρο πέρασμα των Τεμπών είναι από τα πιο ώριμα έργα. Μαζί με τον Μορέα (Κόρινθος-Τρίπολη-Καλαμάτα) στον οποίο επίσης έχουν σταματήσει από καιρό οι κατασκευαστικές εργασίες λόγω άρνησης χρηματοδότησης του έργου από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, είναι οι δύο αυτοκινητόδρομοι που η πρόοδος εργασιών έχει ξεπεράσει το 90%. Στο πρώτο, οι εργασίες που έχουν συντελεστεί φτάνουν το 95% καθώς υπολείπονται η Περιμετρική της Καλαμάτας και το Λεύκτρο –Σπάρτη με την σύμβαση αναθεώρησης να βρίσκεται μπλοκαρισμένη στο Ελεγκτικό Συνέδριο, ενώ στο δεύτερο το 91% με εκκρεμότητα 25 χιλιόμετρα από τον Ευαγγελισμό στην Λάρισα έως την Σκοτίνα Πιερίας. Οι τρεις αμφίδρομες σήραγγες συνολικού μήκους 21,3 χλμ. στα Τέμπη και τον Πλαταμώνα που αποτελούν την καρδιά του έργου έχουν σύμφωνα με την εταιρεία, ολοκληρωθεί.

Με βάση τη σύμβαση, το Δημόσιο όφειλε να καταβάλλει στην κοινοπραξία 98 εκ. ευρώ όταν οι κατασκευαστικές εργασίες ξεπερνούσαν το 90% του έργου. Όμως μολονότι οι τεχνικές εταιρείες εκπλήρωσαν τον στόχο από τριμήνου, οι πόροι αυτοί δεν πληρώθηκαν λόγω στάσης πληρωμών από το δημόσιο, με αποτέλεσμα την διακοπή εργασιών.

Στο υπουργείο Υποδομών υποστηρίζουν ότι αν δεν ομαλοποιηθεί το επόμενο διάστημα η κατάσταση στην ελληνική οικονομία και δεν αποκατασταθεί το θέμα με τις τράπεζες, τότε οι συμβάσεις παραχώρησης κινδυνεύουν να σταματήσουν ολοσχερώς. Τον μεγαλύτερο κίνδυνο διατρέχουν τα έργα που υπολείπεται μεγάλο τμήμα των κατασκευαστικών εργασιών όπως είναι η Ολυμπία Οδός, για την οποία μέχρι τα τέλη Ιουνίου είχε εκτελεστεί το 68,5% του έργου και αντίστοιχα η Νέα Οδός με 57% και η Κεντρική Οδός με 60%. Στα δύο τελευταία έργα οι οφειλές του δημοσίου αγγίζουν ήδη τα 180 εκ. ευρώ. Όλα τα έργα έχουν αιτηθεί παράταση στο χρόνο παράδοσης των αυτοκινητοδρόμων κατά ένα χρόνο, τα τρία όμως τελευταία, εμφανίζουν και μεγάλες ακόμη εκκρεμότητες σε απαλλοτριώσεις, αρχαιολογία, μετακινήσεις δικτύων κοινής ωφέλειας κ.α.

Αξιοσημείωτο είναι ότι το Μαλιακός –Κλειδί μαζί με το Ε65 βρέθηκαν πριν λίγους μήνες στο μικροσκόπιο του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου, πόρισμα του οποίου χαρακτηρίζει κρατική ενίσχυση την πρόσθετη χρηματοδοτική συμβολή του 1,1 δισ. ευρώ που δόθηκε πριν δύο χρόνια για να επανεκκινήσουν τα έργα. Το θέμα, σύμφωνα με το υπουργείο Υποδομών, ανέκυψε την Άνοιξη όταν οι ελεγκτικές αρχές της Κομισιόν έλεγξαν τα δύο επίμαχα έργα που εμφάνιζαν μεγάλες εκταμιεύσεις πόρων από την ΕΕ. Στην πραγματικότητα το Ελεγκτικό Συνέδριο αντέκρουσε την απόφαση της ΕΕ που έδωσε το πράσινο φως για να χρηματοδοτηθούν τα έργα από πόρους του ΕΣΠΑ. Ας σημειωθεί ότι για τις συμβάσεις, η πρόσθετη χρηματοδοτική συμβολή του δημοσίου ξεπέρασε τα 600 εκ. ευρώ, προκειμένου το δημόσιο να υποκαταστήσει το έλλειμμα χρηματοδότησης που υπήρχε από τις εμπορικές τράπεζες. Το ελληνικό δημόσιο υπέβαλλε πρόσφατα ένσταση εναντίον του πορίσματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου της ΕΕ, υποστηρίζοντας ότι οι πόροι αυτοί είναι εγκεκριμένοι από την Κομισιόν και αποτελούν επιλέξιμη δαπάνη. Από την κυβέρνηση πάντως εκτιμούν ότι δεν συντρέχει λόγος ανησυχίας καθώς θεωρούν ότι τα επιχειρήματά τους είναι επαρκή για να επιλύσουν το ζήτημα. Ωστόσο, εν το Ελεγκτικό Συνέδριο απορρίψει την ένσταση που υπέβαλε πρόσφατα η Ελλάδα, εναντίον της απόφασης θα κληθεί να πληρώσει από εθνικούς πόρους την δαπάνη που κάλυψε το ΕΣΠΑ!