Αρχίζει σήμερα, Τρίτη 10 Νοεμβρίου, η διαδικασία των απολογιών για την υπόθεση του φερόμενου κυκλώματος φοροδιαφυγής με συνολικές οφειλές 206 εκατ. ευρώ, που αποκαλύφθηκε στη Θεσσαλονίκη. Οι πρώτοι κατηγορούμενοι οδηγήθηκαν το πρωί στον ανακριτή, ενώ η διαδικασία αναμένεται να ολοκληρωθεί την Πέμπτη, οπότε θα έχουν απολογηθεί και οι 16 συλληφθέντες.
Μεταξύ των προσώπων που έχουν προγραμματιστεί να δώσουν εξηγήσεις βρίσκονται δύο επιχειρηματίες, λογιστές, ένας δικηγόρος, καθώς και το πρώην μοντέλο και ηθοποιός Ερρίκος Πετιλόν, ο οποίος περιλαμβάνεται στους κατηγορουμένους που αναμένεται να απολογηθούν νωρίς το πρωί.
Η ογκώδης δικογραφία περιλαμβάνει συνολικά 1.283 πρόσωπα, μεταξύ των οποίων και γνωστά ονόματα από τον αθλητισμό. Πρόκειται για τους πρώην ποδοσφαιριστές Παντελή Καφέ, μέλος της αποστολής της Εθνικής Ελλάδας στο Euro 2004, Σπύρο Βάλλα και Πέτρο Κανακούδη, καθώς και τον πρώην διεθνή καλαθοσφαιριστή Παναγιώτη Λιαδέλλη.
Τα ονόματά τους περιλαμβάνονται στον κατάλογο των κατηγορουμένων, χωρίς ωστόσο να αποσαφηνίζεται στο διαβιβαστικό προς την Εισαγγελία η σχέση τους με το φερόμενο κύκλωμα.
Οφειλές 206 εκατ. ευρώ από 917 εταιρείες
Στο επίκεντρο της έρευνας βρίσκεται ένα εκτεταμένο δίκτυο επιχειρήσεων, κυρίως στον χώρο της εστίασης και της νυχτερινής διασκέδασης, οι οποίες φέρονται να χρησιμοποιούσαν εικονικούς διαχειριστές και νόμιμους εκπροσώπους, προκειμένου να αποφεύγεται η καταβολή φορολογικών και ασφαλιστικών υποχρεώσεων.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επεξεργάστηκε η ΑΑΔΕ, εντοπίστηκαν 917 νομικά πρόσωπα, από τα οποία τα 860 εμφανίζουν οφειλές, ενώ 380 χρωστούν περισσότερα από 120.000 ευρώ το καθένα.
Η συνολική ζημία για το Δημόσιο, σύμφωνα με την έρευνα της Αρχής, ανέρχεται σε 206.269.437,89 ευρώ. Από αυτά, 138.095.260,50 ευρώ αφορούν σε φόρους και 68.174.177,41 ευρώ σε ασφαλιστικές εισφορές.
Σύμφωνα με τη δικογραφία, οι φερόμενοι οργανωτές στρατολογούσαν πρόσωπα με σοβαρές οικονομικές δυσκολίες, χαμηλόμισθους εργαζομένους, ανθρώπους με σοβαρά προβλήματα υγείας, ενώ μεταξύ των εμφανιζόμενων διαχειριστών περιλαμβάνονταν ακόμη και αποβιώσαντες.
Ως πρόσωπα με διευθυντικό ρόλο εμφανίζονται λογιστές και δικηγόροι, οι οποίοι φέρονται να διαχειρίζονταν τις εικονικές προσλήψεις και να εξασφάλιζαν τους ανθρώπους που χρησιμοποιούνταν ως «μπροστινοί».
Από μισθούς 300 και 400 ευρώ σε χρέη εκατομμυρίων
Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί η μεγάλη απόσταση ανάμεσα στα πραγματικά εισοδήματα των 80 προσώπων που χαρακτηρίζονται «αχυράνθρωποι» από τις ελεγκτικές αρχές και στα χρέη των εταιρειών στις οποίες εμφανίζονταν να συμμετέχουν.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση άνδρα που εμφανιζόταν σε 10 εταιρείες με συνολικές οφειλές 30.033.700,32 ευρώ, ενώ ο ίδιος δήλωνε μηδενικά εισοδήματα. Εργαζόταν ως λαντζέρης με μικτές αποδοχές 453,50 ευρώ και παράλληλα ως οδηγός φορτηγού μερικής απασχόλησης, με μικτό μισθό 440 ευρώ.
Σε άλλη περίπτωση, εργαζόμενος ως ταμίας εισπράξεων, με μισθό 755,68 ευρώ, εμφανιζόταν να συμμετέχει σε 32 νομικά πρόσωπα, με συσσωρευμένα χρέη 18.470.809,45 ευρώ.
Αντίστοιχα, πρόσωπο που εργαζόταν ως σερβιτόρος μερικής απασχόλησης, με αποδοχές 302,24 ευρώ και λάμβανε κοινωνικές παροχές, εμφανιζόταν να διοικεί 30 εταιρείες, με οφειλές 8.483.820,01 ευρώ.
Η έρευνα εντόπισε επίσης γυναίκα που εμφανιζόταν να διατηρεί 31 εταιρείες με χρέη 4,5 εκατ. ευρώ, ενώ παράλληλα εργαζόταν ως λαντζέρισσα, σερβιτόρα και υπάλληλος υποδοχής.
Άνδρας που απασχολούνταν ως διανομέας με δίκυκλο και κουρέας εμφανιζόταν, αντίστοιχα, να διαχειρίζεται 21 επιχειρήσεις με οφειλές 4,2 εκατ. ευρώ.
Οι καταθέσεις που αποκάλυψαν τον τρόπο λειτουργίας
Στις μαρτυρίες που συγκέντρωσαν οι ελεγκτές περιλαμβάνονται περιπτώσεις ανθρώπων που υποστήριξαν ότι δεν είχαν πραγματικό έλεγχο των επιχειρήσεων που εμφανίζονταν να διοικούν.
Ένας από τους ελεγχόμενους δήλωσε ότι εμφανίζεται ως υπεύθυνος στις εταιρείες της φορολογικής του δήλωσης, αλλά δεν υπογράφει κανένα έγγραφο χωρίς προηγουμένως να επικοινωνήσει με τον λογιστή του.
Όπως ανέφερε, μετά από ατύχημα πριν από πέντε χρόνια, κατά το οποίο έχασε το αριστερό του πόδι και υπέστη εγκεφαλικό επεισόδιο, τη διαχείριση ανέλαβε ο λογιστής. Ο ίδιος, που χρησιμοποιεί αναπηρικό αμαξίδιο, εμφανιζόταν ως διαχειριστής αρκετών επιχειρήσεων νυχτερινής διασκέδασης και δήλωσε στους ελεγκτές ότι φοβάται να υπογράψει.
Σε διαφορετική κατάθεση, πρόσωπο που εμφανίζεται ως «μπροστινός» ανέφερε ότι από το 2004 εργαζόταν σε χώρους διασκέδασης ως «αυτοφοράκιας», υπεύθυνος ελέγχου εισόδου και φύλακας.
Σύμφωνα με όσα κατέθεσε, δεχόταν πιέσεις να υπογράφει συμβόλαια χωρίς να τα διαβάζει, επειδή φοβόταν ότι θα χάσει την εργασία του. Όπως υποστήριξε, λάμβανε 50 ευρώ ημερομίσθιο, καθώς και ποσά 1.500 ή 2.000 ευρώ στο τέλος της καλοκαιρινής περιόδου.
Άλλος ελεγχόμενος δήλωσε ότι οι εταιρείες που συστάθηκαν στο όνομά του από λογιστή δημιουργήθηκαν όταν είχε υποστεί αιμορραγικό εγκεφαλικό επεισόδιο και βρισκόταν σε κώμα. Όπως υποστήριξε, όταν συνήλθε διαπίστωσε ότι εμφανιζόταν να διαθέτει 18 εταιρείες, γεγονός για το οποίο έχει κινηθεί νομικά κατά του λογιστή.
Τα κοινά χαρακτηριστικά των «αχυρανθρώπων»
Στο διαβιβαστικό της ΑΑΔΕ καταγράφονται επαναλαμβανόμενα χαρακτηριστικά στα πρόσωπα που εμφανίζονταν ως νόμιμοι εκπρόσωποι ή εταίροι των επιχειρήσεων.
Πολλοί δεν διέθεταν προσωπική περιουσία ούτε κεφάλαια για να αναπτύξουν επιχειρηματική δραστηριότητα. Παράλληλα, εμφανίζονταν ξαφνικά να συμμετέχουν σε μεγάλο αριθμό επιχειρήσεων εστίασης, χωρίς προηγούμενη εμπειρία στη διοίκησή τους.
Πριν από την εμπλοκή τους στις εταιρείες εργάζονταν συνήθως ως σερβιτόροι, λαντζέρηδες ή διανομείς, ενώ συχνά συνέχιζαν να απασχολούνται στις ίδιες χαμηλόμισθες θέσεις ακόμη και όταν εμφανίζονταν ως επιχειρηματίες.
Οι εταιρείες στις οποίες συμμετείχαν συγκέντρωναν μεγάλες φορολογικές και ασφαλιστικές οφειλές, την ώρα που τα προσωπικά εισοδήματα των φερόμενων διαχειριστών παρέμεναν χαμηλά ή μηδενικά.
Το λογιστικό γραφείο με τις 156 επιχειρήσεις
Σημαντικό στάδιο της έρευνας αποτέλεσε ο έλεγχος σε λογιστικό γραφείο της Θεσσαλονίκης.
Κατά τη διάρκεια επιτόπιων ελέγχων, αρκετές επιχειρήσεις είχαν υποδείξει ως λογιστές τους πρόσωπα με τα αρχικά Κ.Π., Α.Μ. και Π.Ν.
Στις 7 Νοεμβρίου 2024, ελεγκτές του ΣΔΟΕ επισκέφθηκαν το γραφείο του Κ.Π. στη Θεσσαλονίκη. Από την εξέταση του πελατολογίου προέκυψε ότι περιλαμβάνονταν 156 επιχειρήσεις, οι οποίες, σύμφωνα με το διαβιβαστικό, λειτουργούσαν με διαχειριστές ή εταίρους που χαρακτηρίζονταν «αχυράνθρωποι» και εμφάνιζαν συσσωρευμένα χρέη.
Οι ελεγκτές ζήτησαν την προσκόμιση των βιβλίων και των στοιχείων των επιχειρήσεων. Σύμφωνα με την έρευνα, ο λογιστής δεν τα παρέδωσε, προσκομίζοντας μόνο ορισμένα στοιχεία του TAXIS και υπεύθυνη δήλωση ότι ασχολείται αποκλειστικά με την έναρξη επιχειρήσεων.
Από την έρευνα προέκυψε επίσης ότι το 2024 οι περισσότερες ελεγχόμενες εταιρείες δεν ανταποκρίνονταν στις προσκλήσεις για την υποβολή βιβλίων και στοιχείων, με ελάχιστες εξαιρέσεις. Από το 2025, ωστόσο, η τακτική αυτή διαφοροποιήθηκε και άρχισαν να προσκομίζονται στοιχεία.
Στο διαβιβαστικό επισημαίνεται ότι η συγκεκριμένη συμπεριφορά παρουσίαζε χαρακτηριστικά οργανωμένης προσπάθειας αποφυγής των ελέγχων, με επαναλαμβανόμενες πρακτικές και μηχανισμούς που, κατά την Αρχή, παρέπεμπαν σε εγκληματική οργάνωση.
Η επιχείρηση «Αχυράνθρωποι» και οι 18 συλλήψεις
Οι έλεγχοι συνεχίστηκαν καθ’ όλη τη διάρκεια του 2025 και εντάθηκαν στις 14 Ιανουαρίου 2026, όταν ξεκίνησε η οργανωμένη επιχείρηση με την ονομασία «Αχυράνθρωποι».
Στην επιχείρηση, υπό τον συντονισμό της Επιχειρησιακής Διεύθυνσης ΣΔΟΕ Μακεδονίας και της ΑΑΔΕ, συμμετείχαν το ΚΕΒΕΙΣ Θεσσαλονίκης, η ΥΕΔΔΕ Θεσσαλονίκης, οι αρμόδιες ΔΟΥ, η ΦΑΕ, το 1ο ΕΛΚΕ και η ΜΕΦΕΛ Θεσσαλονίκης – Λάρισας.
Μέσα σε 15 ημέρες πραγματοποιήθηκαν επιτόπιοι έλεγχοι στα καταστήματα της Θεσσαλονίκης που αντιστοιχούσαν στα ΑΦΜ της εισαγγελικής παραγγελίας. Παράλληλα, μικτά κλιμάκια προχωρούσαν σε κατασχέσεις χρηματικών διαθεσίμων έναντι των οφειλών των εταιρειών.
Το καλοκαίρι του 2026 οι ελεγκτές επισκέφθηκαν εκ νέου επιχειρήσεις, προκειμένου να λάβουν υπεύθυνες δηλώσεις από εργαζομένους και υπευθύνους καταστημάτων.
Σε κανέναν από τους ελέγχους δεν κατέστη δυνατό να εντοπιστεί επιτόπου ο δηλωμένος διαχειριστής. Οι τηλεφωνικές προσπάθειες επικοινωνίας απέβαιναν άκαρπες, είτε επειδή οι συσκευές ήταν απενεργοποιημένες ή είχαν φραγή εισερχόμενων κλήσεων είτε επειδή οι υπεύθυνοι των καταστημάτων δεν γνώριζαν τον αριθμό επικοινωνίας.
Οι ελεγκτές ζητούσαν επίσης συμβάσεις ηλεκτροδότησης και τιμολόγια παγίων, τα οποία όμως σπάνια προσκομίζονταν, καθώς οι υπεύθυνοι συχνά δεν γνώριζαν εάν υπήρχαν.
Η πολύμηνη έρευνα οδήγησε στον εντοπισμό 80 προσώπων που χαρακτηρίστηκαν «αχυράνθρωποι», μεταξύ των οποίων και άτομα που είχαν αποβιώσει.
Το Σάββατο 7 Νοεμβρίου συνελήφθησαν 18 άτομα. Από αυτά, δύο αντιμετωπίζουν κατηγορίες πλημμεληματικού χαρακτήρα και αφέθηκαν ελεύθερα, ενώ οι υπόλοιποι 16 οδηγήθηκαν στη διαδικασία απολογιών.
Αναζητούνται δύο πρόσωπα – Η παρέμβαση Πιτσιλή
Στο μεταξύ, δύο κεντρικά πρόσωπα που ερευνώνται στο πλαίσιο της επιχείρησης εξακολουθούν να αναζητούνται από τη ΔΕΟΣ της ΑΑΔΕ και την Ελληνική Αστυνομία.
Πρόκειται για επιχειρηματίες που δραστηριοποιούνται στην εστίαση και στη νυχτερινή διασκέδαση και ερευνώνται για πιθανή εμπλοκή σε υποθέσεις μη καταβολής φόρων και ασφαλιστικών εισφορών.
Η τελική φάση της επιχείρησης ξεκίνησε το βράδυ της Πέμπτης 5 Νοεμβρίου, υπό τον συντονισμό των αρμόδιων εισαγγελικών αρχών.
Την επόμενη ημέρα, Παρασκευή 6 Νοεμβρίου, δημοσιοποιήθηκαν από συγκεκριμένη ιστοσελίδα πληροφορίες για την εν εξελίξει επιχείρηση, με αναφορές στα αρχικά των υπό αναζήτηση προσώπων.
Τα δημοσιεύματα περιλάμβαναν επίσης τα ονόματα στελεχών της ΑΑΔΕ που βρίσκονταν στη Θεσσαλονίκη και συμμετείχαν στον επιχειρησιακό συντονισμό των ερευνών, των προσαγωγών και των συλλήψεων.
Σύμφωνα με την ΑΑΔΕ, η δημοσιοποίηση των συγκεκριμένων πληροφοριών μπορούσε να επηρεάσει τη διεξαγωγή της επιχείρησης και να θέσει σε κίνδυνο την ασφάλεια των υπηρεσιακών στελεχών.
Ο διοικητής της Αρχής, Γιώργος Πιτσιλής, επικοινώνησε με τον υπουργό Προστασίας του Πολίτη, Μιχάλη Χρυσοχοΐδη, ζητώντας τη συνδρομή των αστυνομικών αρχών για τον εντοπισμό των αναζητούμενων προσώπων.
Παράλληλα, ενημέρωσε τον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου και υπέβαλε μηνυτήρια αναφορά κατά παντός υπευθύνου στον Εισαγγελέα Πρωτοδικών Αθηνών.
Με την αναφορά ζητείται η διερεύνηση πιθανών αδικημάτων που αφορούν σε παραβίαση υπηρεσιακού απορρήτου, παραβίαση του απορρήτου της ποινικής προδικασίας και υπόθαλψη εγκληματία.
Πιτσιλής: Θεσμική υποχρέωση η προστασία των ερευνών
Σε δήλωσή του, ο Γιώργος Πιτσιλής υπογράμμισε ότι στα σχεδόν έντεκα χρόνια της θητείας του ως επικεφαλής της Φορολογικής και Τελωνειακής Διοίκησης δεν είχε προσφύγει ποτέ στη Δικαιοσύνη εναντίον δημοσιογράφου ή μέσου ενημέρωσης για κακόβουλη ή προσβλητική κριτική.
Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι η συγκεκριμένη υπόθεση δεν σχετίζεται με την άσκηση κριτικής, αλλά με τη δημοσιοποίηση πληροφοριών για επιχείρηση που βρισκόταν ακόμη σε εξέλιξη.
Σύμφωνα με τον διοικητή της ΑΑΔΕ, η διαρροή τέτοιων στοιχείων μπορεί να επηρεάσει την αποτελεσματικότητα των ερευνών, τη διασφάλιση αποδεικτικού υλικού και την ασφάλεια των στελεχών που επιχειρούν στο πεδίο.
Όπως επισήμανε, η διοίκηση οφείλει να προστατεύει τη νομιμότητα και να εξασφαλίζει ότι οι ελεγκτικές υπηρεσίες μπορούν να επιτελούν απρόσκοπτα την αποστολή τους.
Υποστήριξε επίσης ότι η διερεύνηση ενδεχόμενων διαρροών δεν αποτελεί ζήτημα διακριτικής ευχέρειας της διοίκησης, αλλά θεσμική υποχρέωση.
Για τον λόγο αυτό, εξήγησε, υπέβαλε τη μηνυτήρια αναφορά, προκειμένου οι αρμόδιες δικαστικές αρχές να εξετάσουν πλήρως τα περιστατικά.
Ο Γιώργος Πιτσιλής κατέληξε υπογραμμίζοντας ότι η αντιμετώπιση της μεγάλης φοροδιαφυγής και του οργανωμένου οικονομικού εγκλήματος αποτελεί ευθύνη του κράτους δικαίου, το οποίο οφείλει να εφαρμόζει τον νόμο, να προστατεύει τους θεσμούς και να εμπιστεύεται τη Δικαιοσύνη.