Με τη σύσταση επιτροπής διερεύνησης και τη ρητή διαβεβαίωση ότι δεν ετέθη ζήτημα ασφάλειας πτήσεων, επιχειρεί η κυβέρνηση να απαντήσει στο σοβαρό περιστατικό δυσλειτουργίας στα συστήματα αεροναυτιλίας. Ωστόσο, 30 ώρες μετά την παράλυση κρίσιμων υποδομών, τα ακριβή αίτια παραμένουν άγνωστα, μέσα σε ένα σκηνικό σύγχυσης και αντικρουόμενων εκτιμήσεων

Η πενταμελής επιτροπή διερεύνησης, με τη συμμετοχή εκπροσώπων της ΥΠΑ, του ΓΕΕΘΑ, του EUROCONTROL και της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας, καλείται να αποτυπώσει με ακρίβεια τι συνέβη και γιατί. Από κυβερνητικής πλευράς τονίζεται ότι σε κανένα στάδιο δεν ετέθη θέμα ασφάλειας πτήσεων, ενώ μέχρι στιγμής δεν προέκυψε καμία ένδειξη κυβερνοεπίθεσης και τα υφιστάμενα συστήματα λειτούργησαν σύμφωνα με τα προβλεπόμενα πρωτόκολλα ασφαλείας.

Στο κυβερνητικό μπρίφινγκ, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης επιχείρησε να αποσυνδέσει πλήρως το περιστατικό από οποιονδήποτε κίνδυνο για επιβάτες και πληρώματα. Την ίδια στιγμή, ωστόσο, η αδυναμία να δοθεί μια σαφής τεχνική απάντηση για τα αίτια της δυσλειτουργίας εντείνει τα ερωτήματα για την πραγματική έκταση του προβλήματος.

Αλαλούμ σεναρίων

Το αφήγημα γύρω από το συμβάν μεταβλήθηκε διαδοχικά μέσα σε λίγες ώρες. Αρχικά, οι πληροφορίες έκαναν λόγο για προβλήματα στις υποδομές επικοινωνιών, αφήνοντας να εννοηθεί ότι το περιστατικό συνδέεται με μισθωμένα κυκλώματα που παραχωρεί ο ΟΤΕ στην ΥΠΑ. Στη συνέχεια, στο προσκήνιο ήρθαν αναφορές περί μαζικών παρεμβολών στις ραδιοσυχνότητες του FIR Αθηνών, με σενάρια που άφηναν ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο κακόβουλων ενεργειών. Τελικά, η επίσημη γραμμή επέστρεψε στα τεχνικά ζητήματα των επικοινωνιών, χωρίς να προσδιορίζεται ποιο σύστημα παρουσίασε αστοχία και με ποιο εύρος επιπτώσεων.

Το περιστατικό προκάλεσε χάος στις αερομεταφορές, με ακυρώσεις και καθυστερήσεις πτήσεων και αδυναμία υλοποίησης προγραμματισμένων δρομολογίων, δημιουργώντας σοβαρά προβλήματα σε χιλιάδες επιβάτες. Ορισμένες αεροπορικές εταιρίες έχουν δηλώσει ότι προτίθενται να προσκομίσουν voucher ή εναλλακτικές παροχές στους επιβάτες που επηρεάστηκαν. Ωστόσο, προβλήματα εντοπίζονται με εταιρίες όπως η Ryanair, οι οποίες φέρονται να επικαλούνται λόγους έκτακτης ανάγκης και όχι δική τους υπαιτιότητα, γεγονός που αφήνει ανοιχτό το ζήτημα των αποζημιώσεων και αναμένεται να προκαλέσει νέο κύκλο αντιδράσεων.

Που βρίσκονται τα έργα αναβάθμισης

Στο φόντο του περιστατικού, το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών υπενθυμίζει ότι βρίσκεται σε εξέλιξη ο σχεδιασμός για τον εκσυγχρονισμό των συστημάτων ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας. Ειδικότερα, η αναβάθμιση του βασικού συστήματος TopSky ATC One παραμένει σε προσυμβατικό στάδιο. Μετά την έγκριση της ΕΑΔΗΣΥ για προσφυγή στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης με την THALES LAS France, ενεργοποιήθηκαν διαδικασίες επιτάχυνσης, με την επίσημη πρόσκληση για διαπραγμάτευση να προγραμματίζεται για τον Ιανουάριο του 2026. Στόχος ήταν η υπογραφή της σύμβασης έως τις 31 Μαρτίου 2026, ενώ η πλήρης ενσωμάτωση υλικού και λογισμικού τοποθετείται χρονικά στον Νοέμβριο του 2028.

Η χρονική απόσταση έως την ολοκλήρωση του έργου επαναφέρει το ερώτημα κατά πόσο τα υφιστάμενα συστήματα μπορούν να ανταποκριθούν χωρίς αστοχίες, ιδίως υπό συνθήκες αυξημένης πίεσης. Ερώτημα που ενισχύεται από το γεγονός ότι, παρά τις διαβεβαιώσεις πως δεν ετέθη ζήτημα ασφάλειας πτήσεων, οι πρώτες ώρες μετά το περιστατικό χαρακτηρίστηκαν από ασάφεια και αντιφατικές εκτιμήσεις.

Εισαγγελική έρευνα

Από σήμερα το πρωϊ η υπόθεση απέκτησε και δικαστική διάσταση. Ο προϊστάμενος της Εισαγγελίας Πρωτοδικών Αθηνών, Αριστείδης Κορέας, διέταξε τη διενέργεια κατεπείγουσας προκαταρκτικής έρευνας από το Τμήμα Ηλεκτρονικού Εγκλήματος, προκειμένου να διερευνηθεί αν τελέστηκε το αδίκημα των επικίνδυνων παρεμβάσεων στην επικοινωνία αεροσκαφών και από πού προήλθαν οι παρεμβολές που καταγράφηκαν σε συχνότητες του FIR Αθηνών.

Τα επτά σημεία παρεμβάσεων

Την ίδια στιγμή το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών παραπέμπει στο Σχέδιο Δράσης για τη Διαχείριση Εναέριας Κυκλοφορίας (ATM), το οποίο υλοποιείται σε απάντηση παραπομπών από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για παραβάσεις στα συστήματα αεροναυτιλίας και περιλαμβάνει 364 δράσεις σε επτά πυλώνες, με χρονικό ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2028 και εξαμηνιαία –ανά έξι εβδομάδες– ενημέρωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Ήδη, όπως επισημαίνεται, έχει κατατεθεί η πέμπτη έκθεση προόδου στα τέλη Δεκεμβρίου.

Στο σκέλος των υπηρεσιών Data Link, το υπουργείο αναφέρει ότι βρίσκονται σε εξέλιξη παράλληλες εργασίες σε κρίσιμες εγκαταστάσεις, όπως στη Μερέντα, στον Μουστάκο και στα Ακαρνανικά, καθώς και στα κέντρα ελέγχου Αθήνας και Μακεδονίας, ενώ έργα έχουν ξεκινήσει και σε Λήμνο και Μάρε. Την ίδια στιγμή, εκκρεμεί δικαστική κρίση για τη σύμβαση VCS που αφορά το σύστημα φωνητικών επικοινωνιών, με την απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου να αναμένεται εντός Ιανουαρίου 2026.

Κεντρικό ρόλο στον εκσυγχρονισμό έχει η αναβάθμιση του βασικού συστήματος ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας TopSky ATC One, η οποία παραμένει ακόμη σε προσυμβατικό στάδιο. Μετά την έγκριση της ΕΑΔΗΣΥ για διαπραγμάτευση χωρίς ανοικτό διαγωνισμό με την THALES LAS France, η επίσημη πρόσκληση για διαπραγμάτευση προγραμματίζεται για τον Ιανουάριο του 2026, με στόχο την υπογραφή σύμβασης έως τις 31 Μαρτίου 2026 και την πλήρη ενσωμάτωση υλικού και λογισμικού έως την 1η Νοεμβρίου 2028.

Συστήματα πλοήγησης και ραντάρ

Παράλληλα, στον πυλώνα της Πλοήγησης Βάσει Απόδοσης (PBN), έχει εγκριθεί το επικαιροποιημένο Transition Plan, που προβλέπει την ολοκλήρωση του σχεδιασμού και της πιστοποίησης των νέων διαδικασιών έως το τέλος του 2026. Ωστόσο, ο διεθνής διαγωνισμός για 31 αεροδρόμια βρίσκεται σε φάση επανελέγχου μετά από απόφαση του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών.

Στο επίπεδο των ραντάρ Mode S, βρίσκονται σε εξέλιξη προπαρασκευαστικές μελέτες για νέα εγκατάσταση στην Αίγινα στο πλαίσιο του προγράμματος Pallas T1, ενώ ενεργοποιούνται μεταβατικές αναβαθμίσεις που επιτρέπουν τη χρήση δεδομένων Mode S και ADS-B. Παράλληλα, έχει προκηρυχθεί διαγωνισμός για την προμήθεια και εγκατάσταση οκτώ νέων συστημάτων, με καταληκτική ημερομηνία προσφορών την 31η Ιανουαρίου 2026.

Διαβάστε ακόμη:

Βενεζουέλα: «Πάγωσαν» οι ροές αργού και προϊόντων πετρελαίου – Οι επιπτώσεις στο παγκόσμιο εμπόριο

«Βροχή» ελέγχων από την εφορία: πάνω από 72.800 οι έρευνες της ΑΑΔΕ το 2026

«Σούνιον»: Βγαίνει στο σφυρί το δεξαμενόπλοιο που χτυπήθηκε από τους Χούθι (pics)

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα