Η καταβολή μιας σειράς κοινωνικών παροχών μέσω προπληρωμένης κάρτας έχει αλλάξει στην πράξη τον τρόπο με τον οποίο χιλιάδες δικαιούχοι διαχειρίζονται τα χρήματα που λαμβάνουν από ΔΥΠΑ και ΟΠΕΚΑ. Το επίδομα εξακολουθεί να βρίσκεται στη διάθεση του δικαιούχου, όμως δεν μπορεί πλέον ολόκληρο το ποσό να μετατραπεί άμεσα σε μετρητά, καθώς ένα μέρος του προορίζεται υποχρεωτικά για συναλλαγές μέσω κάρτας.
Το νέο μοντέλο εφαρμόζεται από τις 15 Μαρτίου 2025 για τις κοινωνικές παροχές που έχουν ενταχθεί στο σύστημα, ενώ για το επίδομα παιδιού Α21 τέθηκε σε εφαρμογή από τις 30 Μαΐου 2025. Κάθε δικαιούχος διαθέτει μία προπληρωμένη κάρτα, στην οποία πιστώνονται τα ποσά των επιδομάτων που καλύπτονται από τον συγκεκριμένο τρόπο πληρωμής.
Το βασικό σημείο που χρειάζεται να γνωρίζουν οι δικαιούχοι αφορά τη διάθεση των χρημάτων: έως το 50% κάθε επιδόματος μπορεί να αναληφθεί σε μετρητά, ενώ το υπόλοιπο ποσό πρέπει να χρησιμοποιηθεί μέσω της κάρτας για αγορές αγαθών και υπηρεσιών.
Οι αγορές με την προπληρωμένη κάρτα
Σε αντίθεση με την εντύπωση ότι η κάρτα προορίζεται αποκλειστικά για προϊόντα πρώτης ανάγκης, το πεδίο χρήσης της είναι αρκετά ευρύ. Οι δικαιούχοι μπορούν να πραγματοποιούν πληρωμές για αγαθά και υπηρεσίες στην Ελλάδα αλλά και στις υπόλοιπες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εφόσον φυσικά γίνεται αποδεκτή η κάρτα από την εκάστοτε επιχείρηση.
Έτσι, μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε σούπερ μάρκετ, φαρμακεία, πρατήρια καυσίμων, καταστήματα ένδυσης και υπόδησης, επιχειρήσεις εστίασης, καταστήματα καλλυντικών, καθώς και για την αγορά ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών συσκευών ή άλλων προϊόντων και υπηρεσιών.
Ουσιαστικά, δεν υπάρχει περιοριστική λίστα που να επιτρέπει αποκλειστικά συγκεκριμένες κατηγορίες βασικών αγαθών. Ο γενικός κανόνας είναι η ελεύθερη χρήση της προπληρωμένης κάρτας, με ορισμένες συγκεκριμένες εξαιρέσεις.
Σε ό,τι αφορά τα τσιγάρα και τα προϊόντα καπνού, αυτά δεν περιλαμβάνονται στις κατηγορίες συναλλαγών για τις οποίες προβλέπεται ρητή απαγόρευση. Συνεπώς, δεν εντάσσονται στις απαγορευμένες αγορές του συστήματος.
Οι συναλλαγές που μένουν εκτός
Οι απαγορεύσεις επικεντρώνονται σε δύο κατηγορίες συναλλαγών: την αγορά όπλων και τα τυχερά παίγνια. Για τις συγκεκριμένες δραστηριότητες δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί το ποσό που έχει πιστωθεί στην προπληρωμένη κάρτα.
Κατά συνέπεια, το σύστημα δεν καθορίζει πού ακριβώς πρέπει να δαπανηθεί κάθε ευρώ του επιδόματος. Περιορίζει συγκεκριμένες χρήσεις και, κυρίως, θέτει κανόνες ως προς το ποσοστό που μπορεί να μετατραπεί σε μετρητά.
Ανάληψη έως 50% του επιδόματος
Η σημαντικότερη αλλαγή για τους δικαιούχους αφορά τις αναλήψεις από ΑΤΜ. Σε μετρητά μπορεί να αναληφθεί έως το 50% του ποσού κάθε επιδόματος που καταβάλλεται μέσω του νέου συστήματος.
Το υπόλοιπο 50% παραμένει στην κάρτα και διατίθεται για ηλεκτρονικές πληρωμές και αγορές. Εάν, για παράδειγμα, καταβληθούν 400 ευρώ, ο δικαιούχος μπορεί να σηκώσει έως 200 ευρώ από ΑΤΜ, ενώ τα υπόλοιπα 200 ευρώ πρέπει να δαπανηθούν μέσω της κάρτας.
Η αναλογία αυτή αφορά κάθε επίδομα που εντάσσεται στο σύστημα και επομένως οι δικαιούχοι χρειάζεται να προγραμματίζουν αναλόγως τις πληρωμές τους, ιδιαίτερα όταν έχουν έξοδα για τα οποία χρειάζονται μετρητά.
Οι αγορές προϊόντων και υπηρεσιών μέσω της κάρτας μπορούν να πραγματοποιούνται χωρίς πρόσθετη επιβάρυνση, ενώ χωρίς χρέωση προβλέπονται και αναλήψεις από ΑΤΜ του παρόχου που έχει εκδώσει την κάρτα ή από συνεργαζόμενα δίκτυα.
Απαραίτητη προϋπόθεση πριν από την πρώτη χρήση είναι η ενεργοποίηση της προπληρωμένης κάρτας, ακολουθώντας τη διαδικασία και τις οδηγίες της τράπεζας ή του Παρόχου Υπηρεσιών Πληρωμών που την εξέδωσε.
Τα επιδόματα που πληρώνονται με κάρτα
Στο νέο καθεστώς έχουν ενταχθεί συγκεκριμένες παροχές τόσο της ΔΥΠΑ όσο και του ΟΠΕΚΑ.
Από τη ΔΥΠΑ περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, το τακτικό επίδομα ανεργίας, το επίδομα μακροχρονίως ανέργων και ειδικά εποχικά βοηθήματα. Από τον ΟΠΕΚΑ καταβάλλονται μέσω προπληρωμένης κάρτας παροχές όπως το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα, το επίδομα γέννησης, το επίδομα αναδοχής και το επίδομα παιδιού Α21.
Δεν έχουν, πάντως, μεταφερθεί όλες οι κοινωνικές παροχές στο συγκεκριμένο σύστημα. Ορισμένα επιδόματα εξακολουθούν να καταβάλλονται με διαφορετική διαδικασία, ανάλογα με την κατηγορία και τα χαρακτηριστικά του δικαιούχου.
Ειδική εξαίρεση ισχύει για άτομα με πιστοποιημένη οπτική αναπηρία τουλάχιστον 80%, εφόσον διαθέτουν σε ισχύ την απαιτούμενη γνωμάτευση αρμόδιας Υγειονομικής Επιτροπής. Στις περιπτώσεις αυτές, οι παροχές εξακολουθούν να πιστώνονται απευθείας σε τραπεζικό λογαριασμό μέσω IBAN και όχι στην προπληρωμένη κάρτα.
Το νέο σύστημα, επομένως, δεν περιορίζει τα επιδόματα αποκλειστικά σε αγορές βασικών αγαθών, αλλά αλλάζει κυρίως την αναλογία μεταξύ μετρητών και ηλεκτρονικών συναλλαγών. Για τους δικαιούχους, το κρίσιμο είναι να γνωρίζουν ότι μπορούν να χρησιμοποιήσουν την κάρτα σε ένα ευρύ φάσμα επιχειρήσεων, αλλά δεν έχουν τη δυνατότητα να αναλάβουν σε μετρητά περισσότερο από το 50% κάθε καταβαλλόμενης παροχής.
Διαβάστε ακόμη
Ορμούζ: 6.000 ναυτικοί σε παρατεταμένο εγκλωβισμό – Λιγοστεύουν προμήθειες και αντοχές
Τουρισμός για Oλους 2026-2027: Μέχρι πότε οι αιτήσεις – Τι πρέπει να γνωρίζουν οι ενδιαφερόμενοι
Υποχρεωτική η ηλεκτρονική καταχώρηση διαγνωστικών εξετάσεων από 1η Σεπτεμβρίου (tweet)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ