To «δράμα» του brain drain: 1 στους 3 Ελληνες δε θέλει να γυρίσει στη χώρα!

Της Στεφανίας Σούκη

Tρείς στους 10 ταλαντούχους Ελληνες που έχουν φύγει στο εξωτερικό προς αναζήτηση εργασίας δεν επιθυμούν να γυρίσουν στην Ελλάδα, ενώ η αναξιοκρατία και η διαφθορά στη χώρα μας προηγούνται της οικονομικής κρίσης ως βασικές αιτίες για την εκροή των ταλέντων. Επιπλέον, η πλειοψηφία των Ελλήνων που έχουν φύγει στο εξωτερικό, έχουν βρεί εργασία στην Αγγλία σε μεγάλο εύρος ειδικοτήτων, με πρώτες και κύριες τους τομείς της πληροφορικής, των οικονομικών και τον τεχνικό κλάδο. Το 73% έχουν μεταπτυχιακό ή/και διδακτορικό και αποτελούν προσωπικό υψηλής εξειδίκευσης και προσόντων.
Τα στοιχεία αυτά προκύπτουν από πρωτογενή έρευνα που πραγματοποίησε η ICAP και ο τομέας People Solutions σε 1.325 Έλληνες που εργάζονται σε 56 χώρες του εξωτερικού, για να διερευνήσει το φαινόμενο του “Brain Drain” το οποίο έχει πάρει δραματικές διαστάσεις τα τελευταία χρόνια στην χώρα μας.

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε με αφορμή το 1ο Ετήσιο Human Capital Summit που διοργάνωσε η ICAP Group και παρουσιάστηκε από τον Νικήτα Κωνσταντέλλο, Διευθύνοντα Σύμβουλο του Ομίλου ICAP και Πρόεδρο της Εταιρείας Ανωτάτων Στελεχών Επιχειρήσεων (ΕΑΣΕ). Ο κ. Κωνσταντέλλος ανέφερε ότι χαρακτηριστικά ότι η κρίση που ταλανίζει τα 5 τελευταία χρόνια την Ελλάδα είναι η πρώτη γενικευμένη κοινωνική κρίση και κρίση απασχόλησης της παγκοσμιοποιημένης οικονομίας καθώς:

-Οι άνεργοι τον Φεβρουάριο του 2015 ήταν 1.206.000, υπερδιπλάσιοι από το 2010
-Μόλις το 53% του ενεργού πληθυσμού εργάζεται (63% των ανδρών και το 44% των γυναικών), που είναι και το χαμηλότερο ποσοστό στην Ευρώπη (Μέσος όρος στην Ε.Ε. 28 = 69%)
-Το 44% των ανέργων είναι μακροχρόνιοι (2,5 φορές περισσότεροι από το 2010)
-Το 45% των μισθωτών αμείβονται με μισθούς των 750 ευρώ
-Μόλις το 9% των μισθωτών αμείβονται με πάνω από 2.000 ευρώ μεικτά το μήνα.

Ο κ. Κωνσταντέλλος ανέφερε ότι η μεγάλη φυγή των νέων δεν οφείλεται αποκλειστικά στην οικονομική κρίση, αλλά “η κρίση την ενίσχυσε. Γύρω στους 200.000 νέους έχουν φύγει τα τελευταία 5 χρόνια και όπως δηλώνουν πρώτος λόγος που τους ώθησε να μεταναστεύσουν είναι η αναξιοκρατία και η διαφθορά που επηρεάζει τη σύγχρονη ελληνική κοινωνία και δεύτερος λόγος η κρίση. Εκείνο δε που είναι ιδιαίτερο λυπηρό είναι ότι αρκετοί δεν θέλουν (20%) ή δε προβλέπουν (30%) ότι θα επιστρέψουν ποτέ στην Ελλάδα. Πρέπει λοιπόν άμεσα, πριν είναι πολύ αργά, να θέσουμε ως εθνική προτεραιότητα όχι μόνο το σταμάτημα της υπέρμετρης φυγής των ταλέντων στο εξωτερικό αλλά και το πώς θα φέρουμε πίσω τα ταλέντα που διαπρέπουν. Οι σύγχρονες ελληνικές εταιρείες πρέπει να το δουν ως ευκαιρία απόκτησης εκείνων των προσοντούχων στελεχών που θα τις βοηθήσουν να πετύχουν την πολυπόθητη ανάπτυξη.»

Τα συμπεράσματα

Η έρευνα έδειξε ότι το 47% του δείγματος είχε ήδη εργαστεί στην Ελλάδα πριν φύγει, ενώ αποφάσισε να φύγει λόγω:

-της επικρατούσας αναξιοκρατίας και διαφθοράς, ήτοι το 37%
-της ανεργίας, ήτοι το 35%
-της οικονομικής κρίσης, ήτοι το 33%
-των καλύτερων προοπτικών εξέλιξης, ήτοι το 33%

Ως κύριοι παράγοντες που θα οδηγούσαν στην επιστροφή των Eλλήνων αναδεικνύονται τo κλίμα και ο τρόπος ζωής (45%), τα οικονομικά κίνητρα, ήτοι η βελτίωση των οικονομικών αποδοχών αλλά και παράλληλα η συνολική βελτίωση του οικονομικού κλίματος (76%), που συνθέτουν απαραίτητη προϋπόθεση για να συνεχίσουν το επίπεδο ζωής που απολαμβάνουν στο εξωτερικό, καθώς και οι οικογενειακοί λόγοι (30%).

Στον αντίποδα, προβληματισμό δημιουργεί ότι το 1/3 του δείγματος, δηλώνει ότι δεν προβλέπει να επιστρέψει στην Ελλάδα.

Οι νέοι επιστήμονες σε αναπτυγμένες χώρες του εξωτερικού, αποκτούν τεχνογνωσία, επαγγελματική εμπειρία και γνωριμίες που θα τους καταστήσουν χρησιμότατους στην Χώρα μας.

Το 63% του δείγματος έφυγε τα χρόνια μετά την κρίση – το δυναμικό υψηλού επιπέδου ελκύεται από την οικονομική ανάπτυξη και το αντίστροφο
Κλάδοι εταιρειών από τις οποίες θα μπορούσε να έρθει η τεχνογνωσία από το εξωτερικό και να απολαύσουμε τις θετικές επιδράσεις του brain back: IT, Τραπεζικός, Εκπαίδευση, Επιστήμη και έρευνα.
Οι μισθοί που απολαμβάνουν είναι μεγαλύτεροι από την Ελλάδα και θέλουν αντίστοιχες απολαβές για να επιστρέψουν.

Βέβαια, σε αναζήτηση τρόπων αξιοποίησης των «μυαλών», η πολύτιμη εμπειρία και τεχνογνωσία που αναπτύσσουν ή έχουν ήδη αποκτήσει στο εξωτερικό, μπορεί να αξιοποιηθεί σε συνεργασίες με εγχώρια ερευνητικά / τεχνολογικά ινστιτούτα, πανεπιστημιακά ιδρύματα και επιχειρήσεις, ακόμη κι αν παραμείνουν στο εξωτερικό.