search icon

Newmoney Energy

Μπαταρίες χωρίς λίθιο: Το ευρωπαϊκό στοίχημα για μικρότερη εξάρτηση από την Κίνα

Η ΕΕ προωθεί προηγμένα υλικά και μπαταρίες χωρίς λίθιο για μικρότερη εξάρτηση από την Κίνα. Επενδύσεις στην έρευνα, κοινές προμήθειες και απλούστερες αδειοδοτήσεις στοχεύουν στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής παραγωγής και της ενεργειακής ασφάλειας απέναντι σε κρίσεις

Η ευρωπαϊκή ενεργειακή μετάβαση αποκτά ολοένα εντονότερα βιομηχανικό και γεωπολιτικό χαρακτήρα. Πέρα από την εγκατάσταση περισσότερων μονάδων καθαρής ενέργειας, το ζητούμενο είναι ποιος θα παράγει τις μπαταρίες, τα εξαρτήματα και τα υλικά που απαιτούνται για τη λειτουργία τους. Για τις Βρυξέλλες, η απάντηση συνδέεται με τον περιορισμό της εξάρτησης από την Κίνα και την ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής.

Στο επίκεντρο του σχεδιασμού βρίσκονται τεχνολογίες όπως οι μπαταρίες χωρίς λίθιο, τα ανακυκλώσιμα υλικά ανεμογεννητριών και οι αποδοτικότερες φωτοβολταϊκές κυψέλες. Η αξιοποίησή τους μπορεί να διευρύνει τις επιλογές της βιομηχανίας, περιορίζοντας την έκθεσή της σε πρώτες ύλες και εξοπλισμό που προέρχονται από συγκεντρωμένες διεθνείς αγορές.

Το παραγωγικό κενό πίσω από την ευρωπαϊκή έρευνα

Η Ευρώπη διαθέτει σημαντική επιστημονική βάση, αλλά η εμπορική αξιοποίηση των ανακαλύψεων παραμένει αργή. Στην ΕΕ λειτουργούν 2.943 υποδομές έρευνας και ανάπτυξης προηγμένων υλικών, με ανάγκες εκσυγχρονισμού που υπολογίζονται μεταξύ 900 εκατ. και 2,1 δισ. ευρώ στην επόμενη πενταετία.

Η κατανομή της δραστηριότητάς τους αποτυπώνει την αδυναμία: περίπου 64% επικεντρώνεται στα πρώτα στάδια ανάπτυξης, ενώ μόλις 36% βρίσκεται πλησιέστερα στη βιομηχανική εφαρμογή. Έτσι, η διαδρομή από μια επιστημονική ανακάλυψη έως ένα εμπορεύσιμο προϊόν μπορεί να υπερβεί τη δεκαετία.

Στο μεταξύ, η Κίνα εμφανίζει περίπου εξαπλάσιες αιτήσεις διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας στα προηγμένα υλικά έναντι της ΕΕ ή των ΗΠΑ. Η απόσταση περιορίζεται στις διεθνείς αιτήσεις, καθώς πολλές κινεζικές πατέντες προστατεύονται μόνο στην εγχώρια αγορά. Ωστόσο, ο συνολικός όγκος καταδεικνύει την ένταση της τεχνολογικής δραστηριότητας.

Οι τεχνολογίες που αλλάζουν τις επιλογές

Μία από τις βασικές κατευθύνσεις είναι οι μπαταρίες ιόντων νατρίου. Η μεγαλύτερη αφθονία του νατρίου προσφέρει δυνατότητες περιορισμού της χρήσης λιθίου και διαφοροποίησης των αναγκών προμήθειας πρώτων υλών.

Το ενδιαφέρον είναι ιδιαίτερα ισχυρό στη σταθερή αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας, για δίκτυα και εγκαταστάσεις ΑΠΕ. Εκεί, το βάρος και ο όγκος έχουν διαφορετική σημασία σε σχέση με τις μεταφορές.

Οι μπαταρίες αυτές, πάντως, δεν μπορούν ακόμη να αντικαταστήσουν εκείνες του λιθίου σε κάθε εφαρμογή. Η χαμηλότερη ενεργειακή πυκνότητα αποτελεί περιορισμό, ιδίως σε πολλά ηλεκτρικά αυτοκίνητα, όπου απαιτείται μεγάλη αποθηκευμένη ενέργεια σε περιορισμένο χώρο.

Στην αιολική ενέργεια, η έρευνα στρέφεται σε ανθεκτικότερα και ανακυκλώσιμα σύνθετα υλικά, ιδιαίτερα για τα πτερύγια. Στόχος είναι η βελτίωση της λειτουργικής απόδοσης και η ευκολότερη διαχείριση των εξαρτημάτων όταν ολοκληρώνεται η διάρκεια ζωής τους.

Αντίστοιχα, οι περοβσκίτες δημιουργούν προοπτικές για φωτοβολταϊκές κυψέλες υψηλότερης απόδοσης και χαμηλότερου κόστους. Η ευρύτερη αξιοποίησή τους, όμως, προϋποθέτει αντιμετώπιση των προβλημάτων σταθερότητας και αντοχής στον χρόνο.

Νομοθετική ώθηση και προστασία του εφοδιασμού

Για να συνδέσει αποτελεσματικότερα την καινοτομία με την παραγωγή, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προγραμματίζει στις 18 Νοεμβρίου την παρουσίαση πρωτοβουλίας για την Ευρωπαϊκή Πράξη Προηγμένων Υλικών.

Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει την εξέταση κοινών προμηθειών στρατηγικών υλικών, τη δημιουργία αποθεμάτων ασφαλείας και μηχανισμούς αντιμετώπισης διαταραχών στην εφοδιαστική αλυσίδα. Εξετάζονται επίσης πιθανές παρεμβάσεις στις εξαγωγές συγκεκριμένων υλικών, χωρίς οι επιλογές να έχουν οριστικοποιηθεί.

Παράλληλα, προωθούνται απλούστερες αδειοδοτήσεις και ειδικά εποπτευόμενα περιβάλλοντα δοκιμών, τα λεγόμενα sandboxes. Μέσω αυτών, οι επιχειρήσεις θα μπορούν να ελέγχουν νέες τεχνολογίες πριν προχωρήσουν σε πλήρη εμπορική εφαρμογή.

Η επιτυχία θα εξαρτηθεί από το κατά πόσο οι παρεμβάσεις θα επιταχύνουν πραγματικές επενδύσεις παραγωγής. Η επιστημονική γνώση αποτελεί αφετηρία, αλλά η στρατηγική αυτονομία απαιτεί εγκαταστάσεις, χρηματοδότηση και δυνατότητα ανταγωνιστικής κατασκευής σε μεγάλη κλίμακα.

Για την ευρωπαϊκή οικονομία, επομένως, το στοίχημα υπερβαίνει την ανάπτυξη ενός νέου τύπου μπαταρίας. Αφορά στη διατήρηση τεχνογνωσίας και παραγωγικής αξίας στην Ευρώπη, ώστε η πράσινη μετάβαση να συνοδεύεται από ανθεκτικότερη βιομηχανία. Η διαφοροποίηση τεχνολογιών και προμηθευτών αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν εμπορικοί περιορισμοί ή διεθνείς κρίσεις απειλούν τη συνέχεια της παραγωγής και την πρόσβαση σε κρίσιμο εξοπλισμό.

Exit mobile version