Η νησιωτική Ελλάδα εισέρχεται σε μία από τις μεγαλύτερες ενεργειακές μεταμορφώσεις των τελευταίων δεκαετιών, καθώς το Ταμείο Απανθρακοποίησης Νησιών περνά πλέον από τη θεωρία στην πράξη, ενεργοποιώντας ένα τεράστιο πακέτο επενδύσεων που φιλοδοξεί να αλλάξει ριζικά το ενεργειακό μοντέλο του Αιγαίου και συνολικά της ελληνικής περιφέρειας.
Η αρχή γίνεται με τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις των Δωδεκανήσων και του Βορείου Αιγαίου, έργα που θεωρούνται στρατηγικής σημασίας τόσο για την ενεργειακή ασφάλεια όσο και για τη μείωση της εξάρτησης των νησιών από τις πετρελαϊκές μονάδες ηλεκτροπαραγωγής. Σύμφωνα με πληροφορίες, εγκρίθηκε ήδη η πρώτη μεγάλη δέσμη χρηματοδοτήσεων, η οποία ξεπερνά τα 700 εκατ. ευρώ και ανοίγει τον δρόμο για έναν ευρύτερο κύκλο επενδύσεων πολλών δισεκατομμυρίων.
Οι εγκρίσεις έχουν δοθεί τόσο από την DG Clima της Ευρωπαϊκής Επιτροπής όσο και από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, γεγονός που επιτρέπει πλέον να ξεκινήσει η διαδικασία αξιοποίησης των δικαιωμάτων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα από τα οποία θα χρηματοδοτηθεί το Ταμείο.
Ο μηχανισμός βασίζεται στη διάθεση 25 εκατομμυρίων δικαιωμάτων CO2 προς την Ελλάδα, δημιουργώντας με τις σημερινές τιμές αγοράς ένα συνολικό χρηματοδοτικό πακέτο που προσεγγίζει τα 1,7 δισ. ευρώ. Πρόκειται ουσιαστικά για ένα από τα μεγαλύτερα πράσινα επενδυτικά εργαλεία που έχουν ενεργοποιηθεί ποτέ για τον ελληνικό νησιωτικό χώρο.
Πρώτα στη λίστα μπήκαν οι διασυνδέσεις των Δωδεκανήσων και του Βορείου Αιγαίου, καθώς θεωρούνται τα πιο ώριμα έργα από τεχνικής και αδειοδοτικής πλευράς. Οι δύο αυτές παρεμβάσεις αναμένεται να ολοκληρώσουν ουσιαστικά τον χάρτη των ηλεκτρικών διασυνδέσεων στο Αιγαίο και να μειώσουν δραστικά τη λειτουργία πετρελαϊκών σταθμών στα νησιά.
Το έργο των Δωδεκανήσων αφορά τη σύνδεση της Ρόδου (κεντρική φωτο), της Κω και της Καρπάθου με το ηπειρωτικό ηλεκτρικό σύστημα. Ήδη βρίσκονται σε εξέλιξη τρεις διαγωνιστικές διαδικασίες για επιμέρους τμήματα της επένδυσης, ενώ το συνολικό χρηματοδοτικό κενό εκτιμάται περίπου στα 2,9 δισ. ευρώ.
Αντίστοιχα, η διασύνδεση του Βορείου Αιγαίου θα ενώσει τη Λέσβο, τη Χίο, τη Σάμο, τη Λήμνο και τη Σκύρο με το εθνικό δίκτυο ηλεκτρισμού. Για το έργο αυτό, οι διαγωνισμοί για τα καλωδιακά τμήματα έχουν ήδη περάσει στη δεύτερη φάση, επιταχύνοντας το συνολικό χρονοδιάγραμμα.
Σύμφωνα με πληροφορίες, το ύψος των επιχορηγήσεων που θα λάβουν τελικά τα δύο μεγάλα έργα είναι σημαντικά υψηλότερο από τις αρχικές προβλέψεις. Για τα Δωδεκάνησα, η αρχική πρόβλεψη χρηματοδότησης βρισκόταν στα 530 εκατ. ευρώ, ενώ για το Βόρειο Αιγαίο είχαν αρχικά δεσμευθεί περίπου 80 εκατ. ευρώ, με δυνατότητα περαιτέρω αύξησης. Τελικά, το συνολικό ποσό φαίνεται ότι ενισχύεται κατά περίπου 120 εκατ. ευρώ επιπλέον.
Κομβικός θεωρείται και ο ρόλος της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, η οποία αναμένεται να στηρίξει σημαντικό μέρος των έργων μέσω δανειακής χρηματοδότησης. Παράλληλα, επόμενο κρίσιμο βήμα αποτελεί η ενίσχυση της κεφαλαιακής επάρκειας του ΑΔΜΗΕ μέσω αύξησης μετοχικού κεφαλαίου, ώστε ο Διαχειριστής να αποκτήσει μεγαλύτερη πρόσβαση σε νέο τραπεζικό δανεισμό και να μπορέσει να υποστηρίξει το γιγαντιαίο επενδυτικό πρόγραμμα.
Το σχέδιο του Ταμείου δεν περιορίζεται όμως μόνο στις μεγάλες ηλεκτρικές διασυνδέσεις. Περιλαμβάνει ένα ευρύ πλέγμα παρεμβάσεων που στοχεύει στη δημιουργία ενός νέου ενεργειακού μοντέλου για τα ελληνικά νησιά.
Στο επίκεντρο βρίσκονται έργα φωτοβολταϊκών με συστήματα αποθήκευσης, υβριδικοί σταθμοί ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, μεγάλες μπαταρίες αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας και έργα αφαλάτωσης με χαμηλότερο ενεργειακό αποτύπωμα.
Παράλληλα, σχεδιάζονται υποδομές cold ironing στα λιμάνια, ώστε τα πλοία να μπορούν να ηλεκτροδοτούνται κατά τον ελλιμενισμό τους αντί να χρησιμοποιούν μηχανές καύσης πετρελαίου. Στο επενδυτικό πακέτο περιλαμβάνονται επίσης δίκτυα φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων αλλά και πλωτά υπεράκτια αιολικά πάρκα, τα οποία θεωρούνται το επόμενο μεγάλο βήμα της ελληνικής πράσινης μετάβασης.
Ο συνολικός σχεδιασμός στοχεύει στη δραστική μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος των νησιών, στην ενίσχυση της ενεργειακής αυτονομίας και στη σταδιακή απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα μέχρι το τέλος της δεκαετίας.
Για την Ελλάδα, το στοίχημα δεν αφορά μόνο την πράσινη μετάβαση. Αφορά και τη δημιουργία ενός πιο ανθεκτικού ενεργειακού μοντέλου σε μια περίοδο όπου οι γεωπολιτικές κρίσεις, οι αυξημένες τιμές καυσίμων και οι πιέσεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας επαναφέρουν στο επίκεντρο την ανάγκη για μεγαλύτερη ενεργειακή ασφάλεια και εγχώρια παραγωγή καθαρής ηλεκτρικής ενέργειας.
Διαβάστε ακόμη
Νεμπής: Στην Ελλάδα τα δίκτυα ήταν, είναι και θα είναι ταυτόσημα με τον ΟΤΕ
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα