Η νέα ενεργειακή αναταραχή περνά πλέον με μεγαλύτερη ένταση από την αγορά καυσίμων στην ηλεκτρική ενέργεια, ανεβάζοντας το κόστος στη χονδρεμπορική αγορά σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης. Σε αρκετές αγορές οι τιμές ξεπερνούν τα 200 ευρώ/MWh, δημιουργώντας νέα δεδομένα για νοικοκυριά και επιχειρήσεις ενόψει του χειμώνα.
Η Ελλάδα βρίσκεται σε σαφώς χαμηλότερο επίπεδο, με τη χονδρεμπορική τιμή να διαμορφώνεται στα 167,42 ευρώ/MWh. Η επίδοση αυτή συνδέεται σε σημαντικό βαθμό με την υψηλή συμμετοχή των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στο εγχώριο μείγμα παραγωγής.
Η εικόνα, ωστόσο, παραμένει εύθραυστη, καθώς η άνοδος του φυσικού αερίου επηρεάζει άμεσα το κόστος ηλεκτροπαραγωγής.
Η ευρωπαϊκή αγορά πάνω από τα 200 ευρώ/MWh
Η άνοδος δεν περιορίζεται στις αγορές της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Η χονδρεμπορική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας διαμορφώνεται στα 201,70 ευρώ/MWh στη Γερμανία, στα 201,37 ευρώ στη Γαλλία και στα 201,99 ευρώ στην Ισπανία.
Στην Πορτογαλία φτάνει τα 206,68 ευρώ/MWh, ενώ ακόμη υψηλότερα κινούνται η Βουλγαρία με 207,38 ευρώ, η Ρουμανία με 222,73 ευρώ και η Ουγγαρία με 224,81 ευρώ/MWh. Η Ιταλία καταγράφει την υψηλότερη τιμή μεταξύ των συγκεκριμένων αγορών, στα 233,72 ευρώ/MWh.
Πρόκειται για μια ευρεία πίεση που επαναφέρει στο προσκήνιο το κόστος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και, κυρίως, την αντοχή των καταναλωτών σε μια περίοδο αυξημένων ενεργειακών αναγκών.
Το φυσικό αέριο ο βασικός καταλύτης
Στον πυρήνα της νέας ανόδου βρίσκεται το φυσικό αέριο. Η τιμή στον ολλανδικό κόμβο TTF έχει παραμείνει πάνω από τα 70 ευρώ/MWh, φτάνοντας τα 73,6 ευρώ. Πρόκειται για επίπεδο υπερδιπλάσιο από τα περίπου 32-33 ευρώ/MWh του Φεβρουαρίου.
Η επίδραση στην αγορά ηλεκτρισμού είναι άμεση. Οι μονάδες φυσικού αερίου εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικό τμήμα της ευρωπαϊκής ηλεκτροπαραγωγής και, όταν καλύπτουν την οριακή ζήτηση, το κόστος του καυσίμου μεταφέρεται στη χονδρεμπορική τιμή του ρεύματος.
Έτσι, η ενεργειακή κρίση αποκτά πλέον πολλαπλές διαστάσεις: το ακριβό πετρέλαιο επιβαρύνει τις μεταφορές, το ακριβό φυσικό αέριο αυξάνει το κόστος θέρμανσης και ταυτόχρονα ενισχύει την τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας.
Το πλεονέκτημα των ΑΠΕ στην Ελλάδα
Η ελληνική αγορά διατηρεί ένα σημαντικό πλεονέκτημα. Οι ΑΠΕ καλύπτουν το 53,26% της ζήτησης, ενώ το φυσικό αέριο συμμετέχει κατά 26,63%. Το συγκεκριμένο μείγμα συμβάλλει στη συγκράτηση της χονδρεμπορικής τιμής στα 167,42 ευρώ/MWh, χαμηλότερα από την πλειονότητα των αγορών που βρίσκονται πάνω από τα 200 ευρώ.
Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι η Ελλάδα είναι θωρακισμένη απέναντι στις διεθνείς ενεργειακές εξελίξεις. Η παραγωγή από αιολικά και φωτοβολταϊκά μεταβάλλεται ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες, ενώ τις ώρες που η παραγωγή των ΑΠΕ υποχωρεί αυξάνεται η ανάγκη για θερμικές μονάδες.
Παράλληλα, η τιμή της χονδρεμπορικής αγοράς δεν μεταφέρεται αυτούσια στον τελικό λογαριασμό. Η τελική επιβάρυνση εξαρτάται από τη διάρκεια των υψηλών τιμών, το είδος του τιμολογίου και την εμπορική πολιτική κάθε προμηθευτή.
Το βλέμμα στις αποθήκες και στον χειμώνα
Σημαντικός παράγοντας για την πορεία των τιμών είναι και η κατάσταση των αποθεμάτων φυσικού αερίου. Στις αρχές Οκτωβρίου η πληρότητα των ευρωπαϊκών υπόγειων αποθηκών βρισκόταν στο 72,4%, ενώ οι εγκαταστάσεις LNG εμφάνιζαν πληρότητα 48,8%. Στην Ελλάδα το αντίστοιχο ποσοστό για τις εγκαταστάσεις LNG ήταν 27,2%.
Οι δείκτες αφορούν διαφορετικές υποδομές και δεν μπορούν από μόνοι τους να αποτυπώσουν την επάρκεια εφοδιασμού. Αναδεικνύουν όμως την αυξημένη σημασία που αποκτούν οι εισαγωγές LNG, οι αποθήκες και η προετοιμασία για τη χειμερινή ζήτηση.
Το μεγάλο ερώτημα πλέον είναι αν η Ευρώπη μπορεί να απορροφήσει το αυξημένο ενεργειακό κόστος χωρίς νέα σημαντική επιβάρυνση για τους καταναλωτές. Με τις τιμές του φυσικού αερίου να παραμένουν υψηλές και το ρεύμα να ακολουθεί, οι αποφάσεις για τη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων αποκτούν κρίσιμη δημοσιονομική διάσταση.
Διαβάστε ακόμη
UBS: Ψήφος εμπιστοσύνης στις ελληνικές τράπεζες – Top pick η Πειραιώς
Γραμμή 4: Χωρίς χρονοδιάγραμμα η επανεκκίνηση του μετροπόντικα
Ο ισοβίτης της αριστερής και ο άρχοντας της μεσαίας: Οι φυλές των λωρίδων στους ελληνικούς δρόμους
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ