Η Ευρώπη οδεύει προς τη χειμερινή περίοδο με τα χαμηλότερα αποθέματα φυσικού αερίου των τελευταίων τουλάχιστον 15 ετών, εξέλιξη που εντείνει τις ανησυχίες για αυξημένο ενεργειακό κόστος τους επόμενους μήνες.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Wood Mackenzie, όταν ολοκληρωθεί ο κύκλος αναπλήρωσης των αποθηκών –ο οποίος εκτείνεται συνήθως από τον Απρίλιο έως τον Οκτώβριο– η πληρότητά τους αναμένεται να διαμορφωθεί μόλις στο 76%, ποσοστό που αποτελεί το χαμηλότερο από το 2011.
Στην εικόνα αυτή συνέβαλε καθοριστικά η προσωρινή μείωση των εξαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) μέσω των Στενών του Ορμούζ κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, γεγονός που επιβράδυνε σημαντικά τον ανεφοδιασμό των ευρωπαϊκών αποθηκών. Παράλληλα, η διαδικασία αναπλήρωσης ξεκίνησε από ιδιαίτερα χαμηλή βάση, καθώς μετά τον βαρύ χειμώνα τα αποθέματα είχαν υποχωρήσει στο 28%. Σήμερα, σύμφωνα με στοιχεία της Gas Infrastructure Europe, η πληρότητα κινείται περίπου στο 48%.
Η ένταση στη Μέση Ανατολή είχε οδηγήσει σε ισχυρή άνοδο τις τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη μετά τις επιθέσεις στο Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου. Ωστόσο, στη συνέχεια οι τιμές αποκλιμακώθηκαν και σταθεροποιήθηκαν, ακόμη και πριν από την προσωρινή συμφωνία Ουάσιγκτον – Τεχεράνης. Όπως επισημαίνουν οι Financial Times, η αποκλιμάκωση αυτή δημιούργησε ένα διαφορετικό πρόβλημα: οι τιμές στους ευρωπαϊκούς κόμβους διαμορφώθηκαν σε επίπεδα που δεν ήταν αρκετά ελκυστικά ώστε να προσελκύσουν επιπλέον φορτία LNG.
Σήμερα, τα ευρωπαϊκά συμβόλαια αναφοράς διαπραγματεύονται κοντά στα 40 ευρώ ανά μεγαβατώρα, ελαφρώς υψηλότερα από τα επίπεδα πριν από την κρίση στο Ιράν και εντός των φυσιολογικών ορίων για την εποχή. Ακόμη και στα υψηλά των τελευταίων μηνών, πάντως, οι τιμές απείχαν σημαντικά από τα ιστορικά επίπεδα των 342 ευρώ/MWh που είχαν καταγραφεί μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Οι χαμηλοί ρυθμοί αναπλήρωσης των αποθεμάτων κατά τον Απρίλιο αποδίδονται επίσης στη δομή της αγοράς των προθεσμιακών συμβολαίων. Οι υψηλές τιμές των θερινών συμβολαίων δεν παρείχαν επαρκή οικονομικά κίνητρα στις ενεργειακές εταιρείες για να αυξήσουν τις αγορές φυσικού αερίου και να γεμίσουν ταχύτερα τις αποθήκες τους, σύμφωνα με τους Financial Times.
Παρά τη χαμηλότερη πληρότητα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εμφανίζεται καθησυχαστική. Εκπρόσωπός της τόνισε πρόσφατα ότι «τα σημερινά επίπεδα αποθήκευσης δεν προκαλούν άμεση ανησυχία για την ενεργειακή ασφάλεια», υπογραμμίζοντας ότι πληρότητα 80% θεωρείται επαρκής για την κάλυψη των αναγκών του χειμώνα. Όπως ανέφερε, τα αποθέματα βρίσκονται περίπου 10% χαμηλότερα σε σχέση με την περίοδο πριν από την ενεργειακή κρίση, την ώρα που η κατανάλωση φυσικού αερίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχει περιοριστεί κατά περίπου 17%.
Στο πλαίσιο αυτό, η Κομισιόν συνέστησε στα κράτη-μέλη να επιδιώξουν πληρότητα τουλάχιστον 80%, ή κατ’ ελάχιστον 75%, ώστε να περιοριστούν οι ανοδικές πιέσεις στις τιμές. Τα προηγούμενα χρόνια, ο αντίστοιχος –μη δεσμευτικός– στόχος είχε διαμορφωθεί στο 90%.
Η εικόνα θα μπορούσε να βελτιωθεί εφόσον αυξηθεί η παγκόσμια προσφορά LNG. Ήδη, μετά την προκαταρκτική συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, δεξαμενόπλοια του Κατάρ επέστρεψαν στον Περσικό Κόλπο, ενώ ο πρωθυπουργός της χώρας, Σεΐχης Mohammed bin Abdulrahman Al-Thani, δήλωσε ότι η παραγωγή LNG αναμένεται να αποκατασταθεί σχεδόν πλήρως μέσα στις επόμενες εβδομάδες, με εξαίρεση τις δύο μονάδες που υπέστησαν ζημιές από τις ιρανικές επιθέσεις.
Ωστόσο, οι αναλυτές εμφανίζονται επιφυλακτικοί ως προς την ταχύτητα αποκατάστασης της παραγωγής. Η Samantha Dart της Goldman Sachs εκτιμά ότι, εφόσον οι μονάδες του συγκροτήματος Ras Laffan που δεν επλήγησαν επανέλθουν σε πλήρη λειτουργία έως τα τέλη Ιουλίου, τα ευρωπαϊκά αποθέματα θα μπορούσαν να φθάσουν περίπου στο 74% μέχρι το τέλος της περιόδου αναπλήρωσης. Αντίθετα, εάν η πλήρης επαναλειτουργία καθυστερήσει έως τα τέλη Αυγούστου, η πληρότητα ενδέχεται να περιοριστεί ακόμη περισσότερο, κοντά στο 70%, αυξάνοντας τον κίνδυνο νέων πιέσεων στην ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας ενόψει του χειμώνα.
Διαβάστε ακόμη
Η κοινοπραξία AKTOR – ΔΕΠΑ Εμπορίας «κλείνει θέση» στον Κάθετο Διάδρομο
Rolls-Royce Phantom Regatta: Ενα γιοτ με τέσσερις τροχούς
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα