Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται για επενδύσεις έως και 9 δισ. δολαρίων στην Αρμενία, στο πλαίσιο συμφωνίας συνεργασίας για την πολιτική πυρηνική ενέργεια που υπέγραψε τη Δευτέρα ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς, καθώς η χώρα του Νότιου Καυκάσου επιδιώκει να μειώσει την παραδοσιακή ενεργειακή της εξάρτηση από τη Ρωσία.

Η συμφωνία, γνωστή ως «Section 123 agreement», δημιουργεί το νομικό πλαίσιο για την εξαγωγή αμερικανικής πυρηνικής τεχνολογίας, καυσίμων και υπηρεσιών προς την Αρμενία. Παράλληλα, ανοίγει τον δρόμο ώστε αμερικανικές εταιρείες να διεκδικήσουν έργο για την αντικατάσταση του σοβιετικής εποχής πυρηνικού σταθμού Μετσαμόρ, ο οποίος καλύπτει περίπου το 40% της ηλεκτροπαραγωγής της χώρας, με μικρούς αρθρωτούς πυρηνικούς αντιδραστήρες.

«Η συμφωνία θα επιτρέψει σε αμερικανικές και αρμενικές εταιρείες να συνάψουν συνεργασίες σε έργα πολιτικής πυρηνικής ενέργειας. Αυτό σημαίνει έως και 5 δισ. δολάρια σε αρχικές εξαγωγές από τις ΗΠΑ και επιπλέον 4 δισ. δολάρια σε μακροπρόθεσμη υποστήριξη μέσω συμβολαίων καυσίμων και συντήρησης», δήλωσε ο Βανς στο Ερεβάν, χαρακτηρίζοντας τη συμφωνία «αμοιβαία επωφελή» για τις δύο χώρες και υπογραμμίζοντας ότι θα ενισχύσει την ενεργειακή ασφάλεια και θα δημιουργήσει θέσεις εργασίας.

Η Αρμενία βασίζεται επί δεκαετίες στη Μόσχα τόσο για την ενέργεια όσο και για την ασφάλειά της. Ο πυρηνικός σταθμός Μετσαμόρ λειτουργεί από τη ρωσική κρατική Rosatom, ενώ το πυρηνικό καύσιμο εισάγεται από τη Ρωσία. Λίγο πριν από την επίσκεψη του Αμερικανού αντιπροέδρου, στελέχη της Rosatom συναντήθηκαν στη Μόσχα με Αρμένιους αξιωματούχους, προτείνοντας «ολοκληρωμένη συνεργασία» για νέες πυρηνικές υποδομές.

Ωστόσο, η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Νικόλ Πασινιάν έχει αρχίσει να στρέφεται προς δυτικούς σχεδιασμούς αντιδραστήρων, επικαλούμενη λόγους ασφάλειας, διαφοροποίησης πηγών ενέργειας και ενεργειακής κυριαρχίας. Οι αρμενικές αρχές παρουσιάζουν την επιλογή αυτή ως στρατηγική απόφαση και όχι απλώς ως εμπορική.

Ο Πασινιάν δήλωσε ότι η συμφωνία ανοίγει «ένα νέο κεφάλαιο» στις ενεργειακές σχέσεις ΗΠΑ–Αρμενίας και θα συμβάλει στη διαφοροποίηση του ενεργειακού μείγματος της χώρας μέσω «ασφαλών και καινοτόμων» τεχνολογιών.

Η πυρηνική συνεργασία εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια των ΗΠΑ να ενισχύσουν την παρουσία τους στον Νότιο Καύκασο – ανάμεσα σε Ρωσία, Τουρκία και Ιράν – σε μια περίοδο αναδιάταξης των περιφερειακών συμμαχιών. Παράλληλα, Ουάσιγκτον και Ερεβάν ενισχύουν τη συνεργασία τους στην άμυνα, με την Αρμενία να παραλαμβάνει αποστολή αμερικανικών drones αξίας 11 εκατ. δολαρίων, σύμφωνα με τον πρωθυπουργό της χώρας.

Ο Βανς αναμένεται να επισκεφθεί την Τρίτη το Μπακού, όπου Αμερικανοί και Αζέροι αξιωματούχοι θα συζητήσουν συνεργασία στην άμυνα και την ενέργεια.

Η επίσκεψη πραγματοποιείται λίγους μήνες μετά τη διαμεσολάβηση του Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ για την υπογραφή προσχεδίου ειρηνευτικής συμφωνίας μεταξύ Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν. Στο πλαίσιο αυτό, ένας προτεινόμενος διαμετακομιστικός διάδρομος μέσω της Αρμενίας έχει ονομαστεί Trump Route for International Peace and Prosperity (TRIPP).

Αρμενία και Αζερμπαϊτζάν έχουν εμπλακεί σε πολλαπλές συγκρούσεις μετά τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης, κυρίως για το Ναγκόρνο-Καραμπάχ. Μετά τον πόλεμο του 2020, το Αζερμπαϊτζάν ανέκτησε το μεγαλύτερο μέρος της περιοχής και το 2023 εξαπέλυσε νέα στρατιωτική επιχείρηση που έθεσε την περιοχή υπό πλήρη έλεγχο του Μπακού και προκάλεσε την έξοδο περισσότερων από 100.000 Αρμενίων.

Διαβάστε ακόμη

Στα δικαστήρια προσφεύγουν τα σούπερ μάρκετ για τα πρόστιμα

Δύο σενάρια φόρου για τα κρυπτονομίσματα

UniCredit – Ορσέλ: Στρατηγική συνεργασία με την Alpha Bank και όχι εξαγορά

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα