Σε μια νέα περίοδο ακριβών καυσίμων εισέρχεται η ελληνική αγορά, με την επιβάρυνση για οδηγούς και επιχειρήσεις να γίνεται ολοένα πιο αισθητή και τις επόμενες ημέρες να θεωρούνται κρίσιμες για την πορεία των τιμών. Το όριο των 2 ευρώ ανά λίτρο αποτελεί πλέον πραγματικότητα σε πανελλαδικό επίπεδο τόσο για την απλή αμόλυβδη όσο και για το diesel κίνησης, ενώ οι διεθνείς εξελίξεις προϊδεάζουν για διατήρηση των ανοδικών πιέσεων.
Το ανησυχητικό στοιχείο είναι ότι η τελευταία κίνηση του πετρελαίου και κυρίως των διεθνών τιμών των διυλισμένων προϊόντων δεν έχει ενσωματωθεί ακόμη πλήρως στις τιμές λιανικής. Η μετακύλιση στην αντλία πραγματοποιείται με χρονική υστέρηση, γεγονός που αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο περαιτέρω ανατιμήσεων.
Η επιβάρυνση αποτυπώνεται ήδη στο κόστος ενός γεμίσματος. Για ένα τυπικό ρεζερβουάρ 50 λίτρων, ο οδηγός χρειάζεται κατά μέσο όρο 100,55 ευρώ για απλή αμόλυβδη και 100,60 ευρώ για diesel.
Πρόκειται για πανελλαδικές μέσες τιμές, καθώς η εικόνα είναι δυσμενέστερη σε αρκετές νησιωτικές, ορεινές και απομακρυσμένες περιοχές, όπου το αυξημένο μεταφορικό κόστος και οι ιδιαίτερες συνθήκες τροφοδοσίας ανεβάζουν ακόμη περισσότερο την τελική τιμή.
Το Brent και το γεωπολιτικό ασφάλιστρο
Πίσω από τις νέες ανατιμήσεις βρίσκεται η έντονη μεταβλητότητα των διεθνών ενεργειακών αγορών. Το Brent επέστρεψε κοντά στα 87 δολάρια το βαρέλι, ενώ ανοδικά κινείται και το αμερικανικό WTI.
Η μεταβολή από τις αρχές Αυγούστου είναι σημαντική, με τον πόλεμο μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν και την αβεβαιότητα γύρω από την ασφαλή διέλευση των πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ να διατηρούν αυξημένο το γεωπολιτικό ασφάλιστρο στην τιμή του πετρελαίου.
Η σημασία της συγκεκριμένης θαλάσσιας οδού είναι καθοριστική για την παγκόσμια ενεργειακή αγορά. Υπό φυσιολογικές συνθήκες, περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων ροών πετρελαίου και LNG περνά από τα Στενά. Παρότι η μεταφορά φορτίων δεν έχει διακοπεί πλήρως, η απροθυμία αρκετών πλοιοκτητών να δραστηριοποιηθούν στην περιοχή διατηρεί τις ροές χαμηλότερα από τα συνήθη επίπεδα.
Το αποτέλεσμα είναι υψηλότερο κόστος μεταφοράς, μεγαλύτερη αβεβαιότητα για τις παραδόσεις και πρόσθετη πίεση στις διεθνείς τιμές.
Γιατί το diesel ανεβαίνει ταχύτερα
Ιδιαίτερη σημασία για την ελληνική αγορά έχει το γεγονός ότι η τιμή του αργού δεν αποτελεί τον μοναδικό οδηγό της αντλίας. Οι εγχώριες τιμές χονδρικής επηρεάζονται κυρίως από τις διεθνείς τιμές των τελικών προϊόντων διύλισης στη Μεσόγειο.
Ακριβώς σε αυτό το επίπεδο εντοπίζεται σήμερα η μεγαλύτερη πίεση. Η διεθνής αγορά diesel βρίσκεται αντιμέτωπη με σημαντική στενότητα προσφοράς, εξαιτίας ενός συνδυασμού προβλημάτων στην παραγωγή και στις εξαγωγές.
Οι επιθέσεις σε ρωσικές εγκαταστάσεις, οι ζημιές σε διυλιστήρια της Μέσης Ανατολής και η περιορισμένη διαθεσιμότητα εξαγώγιμων ποσοτήτων έχουν μειώσει την προσφορά. Παράλληλα, diesel, βενζίνη και αεροπορικά καύσιμα ανταγωνίζονται για την ίδια περιορισμένη δυναμικότητα διύλισης, ενισχύοντας τις πιέσεις στις τιμές.
Οι ευρωπαϊκές τιμές του diesel έχουν φθάσει περίπου στα 167 δολάρια το βαρέλι, επίπεδα σχεδόν διπλάσια σε σύγκριση με έναν χρόνο νωρίτερα.
Η εξέλιξη εξηγεί γιατί το diesel εμφανίζει μεγαλύτερη δυναμική ανατιμήσεων. Οι επιπτώσεις, μάλιστα, ξεπερνούν κατά πολύ το κόστος μετακίνησης των ιδιωτών.
Το diesel αποτελεί βασικό συντελεστή κόστους στις οδικές εμπορευματικές μεταφορές, στη γεωργία, στις κατασκευές και στα logistics. Μια παρατεταμένη άνοδος μπορεί επομένως να περάσει στην εφοδιαστική αλυσίδα και, τελικά, στις τιμές αγαθών και υπηρεσιών, δημιουργώντας έναν ακόμη παράγοντα πληθωριστικής πίεσης.
Οι αυξήσεις δεν έχουν περάσει ακόμη ολόκληρες στην αντλία
Πρόσθετη ανησυχία προκαλεί η χρονική υστέρηση με την οποία οι διεθνείς μεταβολές φθάνουν στον καταναλωτή. Οι αυξήσεις περνούν πρώτα στις τιμές των διυλιστηρίων και στη συνέχεια στα πρατήρια, μια διαδικασία που απαιτεί συνήθως αρκετές ημέρες.
Κατά συνέπεια, μέρος της τελευταίας ανόδου βρίσκεται ακόμη καθ’ οδόν προς τη λιανική αγορά.
Εάν το Brent διατηρηθεί κοντά στα 92 δολάρια και δεν υπάρξει αποκλιμάκωση στα διυλισμένα προϊόντα, οι τιμές στην Ελλάδα είναι πιθανό να παραμείνουν υπό ανοδική πίεση. Μεγαλύτερη θεωρείται η έκθεση του diesel, λόγω της ήδη περιορισμένης διεθνούς προσφοράς.
Στην εξίσωση μπαίνει και η ισοτιμία ευρώ – δολαρίου. Δεδομένου ότι το πετρέλαιο και τα προϊόντα του τιμολογούνται σε δολάρια, ένα ασθενέστερο ευρώ καθιστά ακριβότερες τις εισαγωγές για τις ευρωπαϊκές αγορές. Έτσι, ακόμη και σταθεροποίηση της διεθνούς τιμής του Brent δεν εγγυάται αντίστοιχη σταθερότητα του κόστους σε ευρώ.
Η 31η Αυγούστου και ο κίνδυνος διπλής πίεσης
Μέρος των διεθνών αυξήσεων απορροφάται μέχρι σήμερα από τις προσωρινές παρεμβάσεις στην εγχώρια αγορά. Οι εκπτώσεις των δύο ελληνικών διυλιστηρίων, συνολικού ύψους 40 εκατ. ευρώ, μαζί με την πρόσθετη στήριξη στο diesel, λειτουργούν ως ανάχωμα στις αυξήσεις έως το τέλος του μήνα.
Η 31η Αυγούστου μετατρέπεται, επομένως, σε κομβική ημερομηνία.
Χωρίς παράταση των παρεμβάσεων και με τις διεθνείς τιμές σε υψηλά επίπεδα, οι αρχές Σεπτεμβρίου ενδέχεται να φέρουν μια διπλή επιβάρυνση στην αντλία: από τη μία, την καθυστερημένη μετακύλιση των ανατιμήσεων σε πετρέλαιο και διυλισμένα προϊόντα και, από την άλλη, την απόσυρση των προσωρινών μέτρων που συγκρατούν σήμερα μέρος του κόστους.
Ένα τέτοιο σενάριο δεν αφορά μόνο τους οδηγούς. Η επιβάρυνση των μεταφορών μπορεί να διαχυθεί σε ευρύτερο φάσμα της οικονομίας, σε μια περίοδο κατά την οποία νοικοκυριά και επιχειρήσεις εισέρχονται στη φθινοπωρινή περίοδο με αυξημένες υποχρεώσεις.
Η διάρκεια του διεθνούς ράλι θα καθορίσει πλέον και το εύρος των επόμενων κινήσεων. Εφόσον η πίεση επιμείνει, τα σενάρια νέας ή παρατεταμένης κυβερνητικής παρέμβασης επιστρέφουν στο προσκήνιο, με το diesel να αποτελεί το μεγαλύτερο σημείο ανησυχίας λόγω της στενότητας που καταγράφεται στην παγκόσμια αγορά.
Διαβάστε ακόμη
Ιαπωνία: Σπίτια-φαντάσματα αναζητούν ιδιοκτήτη με λίγες μόνο χιλιάδες ευρώ
Κίνα και Ελλάδα: Τα δύο διαφορετικά μοντέλα που πρωταγωνιστούν στην παγκόσμια ναυτιλία
Τέντι Σάντις: Ο περιζήτητος Ελληνας που έχει γίνει παγκόσμιο brand
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ