Σε μια εντυπωσιακή ανατροπή των ισορροπιών στην παγκόσμια αγορά υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) οδηγεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, καθώς η κρατική ενεργειακή εταιρεία του Κατάρ βρίσκεται σε τροχιά να εξελιχθεί στον μεγαλύτερο αγοραστή αμερικανικού LNG στον κόσμο έως τις αρχές της επόμενης δεκαετίας.
Η αλλαγή στρατηγικής έρχεται καθώς η σύγκρουση περιορίζει τις εξαγωγές του κράτους του Κόλπου, αναγκάζοντας την QatarEnergy να αναζητήσει νέες πηγές προμήθειας για την εξυπηρέτηση των διεθνών πελατών της.
Στα τέλη Οκτωβρίου, η QatarEnergy υπέγραψε δύο συμφωνίες που αυξάνουν κατά 7 εκατ. τόνους ετησίως την ποσότητα αμερικανικού LNG την οποία θα έχει στη διάθεσή της για πώληση σε πελάτες του εξωτερικού, μεταδίδουν οι Financial Times.
Σε συνδυασμό με το μερίδιό της στην παραγωγή του έργου Golden Pass στο Τέξας, στο οποίο κατέχει ποσοστό 70%, η QatarEnergy αναμένεται να ελέγχει 23,7 εκατ. τόνους LNG ετησίως από τις ΗΠΑ έως το 2033.
Η ποσότητα αυτή θα την καταστήσει τον μεγαλύτερο αγοραστή αμερικανικού LNG, σύμφωνα με την εταιρεία ερευνών Wood Mackenzie.
Γιατί το Κατάρ αγοράζει αμερικανικό LNG
Καμία από αυτές τις ποσότητες υγροποιημένου φυσικού αερίου δεν πρόκειται να καταλήξει στο ίδιο το Κατάρ, όπου το κόστος παραγωγής φυσικού αερίου παραμένει μεταξύ των χαμηλότερων παγκοσμίως.
Αντίθετα, το LNG θα μεταπωλείται και θα μεταφέρεται σε χώρες που εισάγουν υγροποιημένο φυσικό αέριο για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και την τροφοδοσία της βιομηχανίας.
Με αυτόν τον τρόπο, οι αποστολές θα μπορούν να παρακάμπτουν τα Στενά του Ορμούζ, ένα από τα σημαντικότερα σημεία συμφόρησης για το παγκόσμιο εμπόριο ενέργειας.
Η στρατηγική αυτή αναδεικνύει το μέγεθος των επιπτώσεων που έχει προκαλέσει ο πόλεμος ΗΠΑ και Ισραήλ με το Ιράν στις εξαγωγές του Κατάρ, το οποίο στο παρελθόν κατείχε την πρώτη θέση παγκοσμίως στην προμήθεια LNG.
«Η επέκταση του παγκόσμιου χαρτοφυλακίου τους αποτελεί μέρος της προσπάθειας να αντιμετωπίσουν την αντίληψη ότι εξαρτώνταν υπερβολικά από τις εγκαταστάσεις τους στο Κατάρ, δημιουργώντας ένα σημαντικό χαρτοφυλάκιο προμηθειών εκτός Μέσης Ανατολής», δήλωσε ο Τζέισον Φιρ, επικεφαλής παγκόσμιας επιχειρηματικής πληροφόρησης της εταιρείας ενεργειακής και ναυτιλιακής διαμεσολάβησης Poten & Partners.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η αλλαγή αυτή θα βοηθήσει την QatarEnergy να αποκαταστήσει τη φήμη της ως αξιόπιστου προμηθευτή, ο οποίος πριν από τον πόλεμο δεν είχε χάσει ποτέ προγραμματισμένη αποστολή.
Ο Φιρ πρόσθεσε ότι η εταιρεία είναι πιθανό να προχωρήσει σε δύο ή τρεις ακόμη συμφωνίες στις Ηνωμένες Πολιτείες, ενδεχομένως και σε άλλες αγορές.
Κάτω από το ένα τρίτο οι εξαγωγές του Κατάρ
Οι εξαγωγές LNG του Κατάρ έχουν υποχωρήσει φέτος σε λιγότερο από το ένα τρίτο των συνηθισμένων επιπέδων τους, καθώς οι ιρανικές επιθέσεις εναντίον της ναυσιπλοΐας έχουν περιορίσει δραστικά τον αριθμό των πλοίων που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ.
Πρόκειται για τη μοναδική θαλάσσια οδό μέσω της οποίας το Κατάρ μπορεί να προσεγγίσει πελάτες εκτός του Περσικού Κόλπου.
Οι αποστολές LNG από τη Μέση Ανατολή έχουν επηρεαστεί περισσότερο από τις αντίστοιχες αποστολές πετρελαίου, καθώς δεν υπάρχουν αγωγοί που να συνδέουν τις εγκαταστάσεις εξαγωγής υγροποιημένου φυσικού αερίου με εγκαταστάσεις εκτός του Κόλπου.
Επιπλέον, η μεταφόρτωση LNG από πλοίο σε πλοίο είναι δυσκολότερη από τη μεταφόρτωση πετρελαίου, γεγονός που περιορίζει τις ποσότητες υγροποιημένου φυσικού αερίου που μπορούν να μετακινηθούν μέσω των Στενών.
Λίγες ημέρες μετά την έναρξη του πολέμου, στα τέλη Φεβρουαρίου, η QatarEnergy διέκοψε την παραγωγή LNG και κήρυξε κατάσταση ανωτέρας βίας (force majeure) απέναντι στους πελάτες που επηρεάστηκαν.
Οι βασικοί αγοραστές της, οι περισσότεροι από τους οποίους βρίσκονται στην Ασία, αναγκάστηκαν να αναζητήσουν εναλλακτικές πηγές προμήθειας.
Οι νέες συμφωνίες και το στοίχημα της ενεργειακής ασφάλειας
Οι τελευταίες συμφωνίες προμήθειας «ενισχύουν την ικανότητά μας να εξυπηρετούμε πελάτες σε ολόκληρο τον κόσμο», δήλωσε ο διευθύνων σύμβουλος της QatarEnergy, Σαάντ αλ Καάμπι, κατά την τελετή υπογραφής στις 29 Οκτωβρίου.
Οι νέες συμβάσεις θα εξασφαλίσουν στην QatarEnergy πρόσβαση σε αμερικανικό LNG από το 2030 και το 2031.
Αυτό σημαίνει ότι θα προσφέρουν ελάχιστη άμεση βοήθεια στους πελάτες που αντιμετωπίζουν σήμερα προβλήματα εφοδιασμού λόγω των διαταραχών στη Μέση Ανατολή.
Ωστόσο, θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως δίχτυ ασφαλείας απέναντι σε πιθανές μελλοντικές διακοπές των εξαγωγών του Κατάρ.
«Η δυνατότητα εμπορίας ενός γεωγραφικά διαφοροποιημένου χαρτοφυλακίου προμηθειών, παράλληλα με τη δική της παραγωγή, θα προσφέρει μεγαλύτερη σιγουριά στην πελατειακή βάση της QatarEnergy», ανέφερε η Wood Mackenzie.
Από μεγαλύτερος προμηθευτής σε κορυφαίο αγοραστή αμερικανικού LNG
Το 2023, οι Ηνωμένες Πολιτείες ξεπέρασαν το Κατάρ και κατέκτησαν την πρώτη θέση παγκοσμίως ως προμηθευτής LNG, έχοντας πραγματοποιήσει τεράστιες επενδύσεις στην εξαγωγική τους δυναμικότητα.
Έκτοτε, το κράτος του Κόλπου αντιμετωπίζει την πρόκληση να διατηρήσει την επιρροή του σε μια αγορά στην οποία κυριαρχούσε επί χρόνια.
Ένας από τους τρόπους με τους οποίους επιχείρησε να το πετύχει ήταν η επέκταση των εμπορικών δραστηριοτήτων του στο φυσικό αέριο.
Το 2020, η QatarEnergy δημιούργησε ειδική μονάδα εμπορίας LNG, ενώ πέρυσι διαπραγματεύτηκε ποσότητες που ξεπέρασαν τους 20 εκατ. τόνους, σύμφωνα με τη Wood Mackenzie.
Η αγορά LNG από τη χώρα που την εκτόπισε από την πρώτη θέση της παγκόσμιας κατάταξης βοηθά το Κατάρ να επιτύχει και τον δεύτερο βασικό του στόχο: τη δημιουργία μιας παγκόσμιας επιχείρησης φυσικού αερίου, όπως επισήμανε ο Φιρ.