Το πρώτο μεγάλο πλήγμα στις μακροχρόνιες εμπορικές σχέσεις του Κατάρ με τους αγοραστές υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) είναι πλέον γεγονός. Η πολωνική ενεργειακή εταιρεία Orlen ανακοίνωσε την ακύρωση ενός από τα μακροχρόνια συμβόλαια προμήθειας LNG με την QatarEnergy, επικαλούμενη την αδυναμία του καταριανού ενεργειακού κολοσσού να εκπληρώσει τις συμβατικές του υποχρεώσεις, εξαιτίας των σοβαρών διαταραχών που έχει προκαλέσει ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή.
Πρόκειται για την πρώτη καταγγελία σύμβασης από πελάτη της QatarEnergy από την έναρξη της σύγκρουσης μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, η οποία έχει περιορίσει δραστικά τις μεταφορές LNG μέσω των Στενών του Ορμούζ και έχει προκαλέσει σημαντικές ζημιές στις ενεργειακές εγκαταστάσεις του εμιράτου.
Πριν από τον πόλεμο, το Κατάρ κάλυπτε περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς LNG, αποτελώντας έναν από τους σημαντικότερους προμηθευτές φυσικού αερίου διεθνώς. Η δραματική μείωση των εξαγωγών του στερεί πλέον από τη χώρα πολύτιμα έσοδα, επιδεινώνοντας το δημοσιονομικό της έλλειμμα.
Οι ζημιές στις εγκαταστάσεις και η κατάρρευση των εξαγωγών
Τον Μάρτιο, πυραυλικές επιθέσεις προκάλεσαν εκτεταμένες ζημιές στη μεγαλύτερη εγκατάσταση εξαγωγής LNG στον κόσμο, στο Κατάρ. Δύο από τις 14 μονάδες παραγωγής υπέστησαν σοβαρές καταστροφές, αναγκάζοντας την QatarEnergy να επικαλεστεί για πρώτη φορά ανωτέρα βία (force majeure) προκειμένου να αναστείλει τις παραδόσεις που προβλέπονταν από τα συμβόλαιά της.
Η συγκεκριμένη νομική ρήτρα επιτρέπει σε έναν προμηθευτή να μην εκπληρώσει προσωρινά τις υποχρεώσεις του όταν συντρέχουν έκτακτες περιστάσεις εκτός του ελέγχου του.
Την ίδια στιγμή, οι συνεχιζόμενες ιρανικές επιθέσεις εναντίον πλοίων εξακολουθούν να δυσχεραίνουν τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, περιορίζοντας τις μεταφορές φυσικού αερίου. Τον Οκτώβριο, οι εξαγωγές LNG του Κατάρ είχαν υποχωρήσει στο ένα τρίτο των επιπέδων που καταγράφονταν πριν από τον πόλεμο.
Συμβόλαιο 570 εκατ. ευρώ με διάρκεια έως το 2034
Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Orlen την Τρίτη, η αδυναμία της QatarEnergy να ανταποκριθεί στις δεσμεύσεις της οδήγησε στη λύση της συμφωνίας, η οποία επρόκειτο να παραμείνει σε ισχύ έως το 2034.
Η αξία του συγκεκριμένου συμβολαίου για το 2026 εκτιμάται σε 570 εκατ. ευρώ (637 εκατ. δολάρια). Η συμφωνία θα εξακολουθήσει να ισχύει για ακόμη 60 ημέρες, ενώ η πολωνική εταιρεία διευκρίνισε ότι θα διατηρήσει σε ισχύ τη δεύτερη σύμβαση προμήθειας LNG που έχει συνάψει με το Κατάρ.
Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς το Κατάρ διαθέτει το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής του μέσω μακροχρόνιων συμβολαίων. Εδώ και μήνες, η QatarEnergy ενημερώνει τους πελάτες της στην Ευρώπη και την Ασία ότι αδυνατεί να πραγματοποιήσει τις προβλεπόμενες παραδόσεις, επικαλούμενη ανωτέρα βία.
Αυτό έχει αναγκάσει πολλούς αγοραστές να αναζητήσουν φορτία στη βραχυπρόθεσμη αγορά LNG (spot), όπου οι τιμές έχουν εκτιναχθεί στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων ετών.
Η QatarEnergy ανανεώνει πλέον τη σχετική ειδοποίηση κάθε μήνα, με την τελευταία παράταση να καλύπτει τις παραδόσεις έως το τέλος του 2026.
Ο κίνδυνος νέων ακυρώσεων συμβολαίων
Η παρατεταμένη επίκληση ανωτέρας βίας ενδέχεται να ανοίξει τον δρόμο για περισσότερες καταγγελίες συμβάσεων, καθώς οι αγοραστές αποκτούν, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, το δικαίωμα να αποδεσμευτούν από τις μακροχρόνιες συμφωνίες τους έπειτα από παρατεταμένη διακοπή των παραδόσεων.
Όπως εξηγεί ο Saul Kavonic, ανώτερος αναλυτής ενέργειας της MST Marquee, οι εταιρείες που αγοράζουν LNG από το Κατάρ αντιμετωπίζουν ένα ολοένα δυσκολότερο δίλημμα.
Όσο οι υφιστάμενες συμβάσεις παραμένουν ενεργές, δεν μπορούν να εξασφαλίσουν με ασφάλεια μακροχρόνιες εναλλακτικές προμήθειες. Εάν δεσμευτούν με νέους προμηθευτές και στη συνέχεια αποκατασταθούν οι παραδόσεις από το Κατάρ, κινδυνεύουν να βρεθούν με μεγαλύτερες ποσότητες φυσικού αερίου από όσες χρειάζονται.
«Όσο περισσότερο διαρκεί η διαταραχή, τόσο μεγαλύτερη θα είναι η πίεση στους πελάτες να επιλέξουν αυτή την εναλλακτική», επισημαίνει ο αναλυτής, αναφερόμενος στη δυνατότητα καταγγελίας των συμβάσεων.
Η Πολωνία στρέφεται στο αμερικανικό LNG
Η συμφωνία που ακυρώθηκε είχε ιδιαίτερη ιστορική σημασία για την Πολωνία, καθώς αποτελούσε το πρώτο συμβόλαιο αγοράς LNG που είχε συνάψει η χώρα, ανοίγοντας τον δρόμο για την έναρξη των εισαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου το 2015.
Σύμφωνα με τη βάση δεδομένων συμβολαίων LNG του BloombergNEF, η τιμή της συγκεκριμένης συμφωνίας αντιστοιχούσε στο 16% της τιμής του πετρελαίου Brent, γεγονός που την καθιστούσε μία από τις ακριβότερες μακροχρόνιες συμβάσεις που εξακολουθούσαν να βρίσκονται σε ισχύ.
Αντίθετα, το δεύτερο συμβόλαιο της Orlen με το Κατάρ είναι συνδεδεμένο με δείκτες αναφοράς των τιμών φυσικού αερίου.
Παράλληλα, η πολωνική εταιρεία έχει προχωρήσει σε συμφωνίες προμήθειας LNG από αμερικανικά έργα στο
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.