Μια νέα διαδρομή μεταφοράς φυσικού αερίου από την Ελλάδα προς τα Δυτικά Βαλκάνια αρχίζει να αποκτά σάρκα και οστά με την υπογραφή αύριο, Παρασκευή, στη Θεσσαλονίκη του Μνημονίου Συνεργασίας για την ένταξη της Σερβίας και της Βόρειας Μακεδονίας στον Κάθετο Διάδρομο.
Στις υπογραφές θα προχωρήσουν οι εκπρόσωποι των Διαχειριστών Συστημάτων Φυσικού Αερίου των χωρών που συμμετέχουν στην πρωτοβουλία, μαζί με τους ομολόγους τους από τα Σκόπια και το Βελιγράδι. Η συμφωνία αποτελεί συνέχεια της συνάντησης που πραγματοποιήθηκε τον Ιούλιο στην Αθήνα, κατά την οποία συγκροτήθηκαν τεχνική και εμπορική ομάδα εργασίας με αντικείμενο τη δυναμικότητα των διασυνδέσεων, τις προοπτικές της αγοράς και τα έργα που απαιτούνται για να καταστεί η νέα όδευση εμπορικά ελκυστική.
Η επέκταση προς τα Δυτικά Βαλκάνια προσθέτει μία νέα διακλάδωση στον Κάθετο Διάδρομο. Πέρα από τη βασική όδευση, η οποία συνδέει την Ελλάδα με τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, τη Μολδαβία και την Ουκρανία, διαμορφώνεται ένας δεύτερος άξονας μέσω Βόρειας Μακεδονίας και Σερβίας, με προοπτική πρόσβασης στην Ουγγαρία και στην Αυστρία.
Από τις συμφωνίες στα έργα
Η αυριανή συμφωνία αποκτά ιδιαίτερη σημασία επειδή συμπίπτει με την επιτάχυνση των έργων που είναι αναγκαία για να λειτουργήσει στην πράξη η νέα διαδρομή.
Ο διασυνδετήριος αγωγός Ελλάδας–Βόρειας Μακεδονίας βρίσκεται ήδη σε φάση κατασκευής, με στόχο να τεθεί σε εμπορική λειτουργία πριν από το τέλος του 2027. Παράλληλα, η Βόρεια Μακεδονία προχώρησε πρόσφατα στην υπογραφή της σύμβασης για τον σχεδιασμό και την κατασκευή του δικού της τμήματος στον νέο αγωγό που θα τη συνδέσει με τη Σερβία.
Ανάδοχος του έργου είναι η Rapid Build, η οποία κατασκευάζει και το σκέλος του αγωγού Ελλάδας–Βόρειας Μακεδονίας. Το γεγονός ότι η σύμβαση υπεγράφη λίγες ημέρες πριν από
το Μνημόνιο της Θεσσαλονίκης δείχνει ότι η επέκταση του Κάθετου Διαδρόμου δεν περιορίζεται πλέον στις πολιτικές διακηρύξεις, αλλά αρχίζει να αποκτά και φυσική υποδομή.
Ο αγωγός Βόρειας Μακεδονίας–Σερβίας αναμένεται να ολοκληρωθεί προς το τέλος του 2028, περίπου έναν χρόνο μετά την ελληνοβορειομακεδονική διασύνδεση. Στη σερβική πλευρά, ωστόσο, ο σχεδιασμός κινείται με βραδύτερους ρυθμούς, καθώς δεν έχει ακόμη ανακοινωθεί ανάδοχος για το τμήμα που θα κατασκευαστεί στο έδαφος της χώρας.
Με την ολοκλήρωση των δύο διασυνδέσεων, η Βόρεια Μακεδονία παύει να αποτελεί απλώς τελικό προορισμό φυσικού αερίου και μετατρέπεται σε χώρα διέλευσης. Αντίστοιχα, η Σερβία αποκτά μια εναλλακτική πύλη τροφοδοσίας από τον Νότο, περιορίζοντας τη μεγάλη εξάρτησή της από το ρωσικό αέριο.
Στο επίκεντρο η Αλεξανδρούπολη
Κεντρικό ρόλο στον νέο σχεδιασμό αποκτά το FSRU της Αλεξανδρούπολης, καθώς μέσω της νέας όδευσης θα μπορούν να διοχετεύονται προς τις βορειότερες αγορές φορτία LNG κυρίως αμερικανικής προέλευσης που φτάνουν στην Ελλάδα, αλλά και αζέρικο φυσικό αέριο μέσω του TAP.
Η Βόρεια Μακεδονία έχει ήδη δεσμεύσει τέσσερις χρονοθυρίδες στο πλωτό τερματικό, ενώ η σερβική Srbijagas έχει εξασφαλίσει δυναμικότητα 300 εκατ. κυβικών μέτρων ετησίως για την επόμενη δεκαετία. Οι κινήσεις αυτές αποτυπώνουν συγκεκριμένο εμπορικό ενδιαφέρον για την αξιοποίηση των ελληνικών υποδομών και την πρόσβαση σε εναλλακτικές πηγές προμήθειας.
Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται και η σημερινή επίσκεψη του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου στον Έβρο και στις εγκαταστάσεις της Gastrade στο λιμάνι της Αλεξανδρούπολης, πριν από τη μετάβασή του στη Θεσσαλονίκη, όπου μεταφέρεται το κυβερνητικό κέντρο βάρους ενόψει της ΔΕΘ. Την επέκταση του Κάθετου Διαδρόμου προς τη Σερβία και τη Βόρεια Μακεδονία είχε προαναγγείλει ο υπουργός ήδη από τον Ιούλιο.
Η σχεδιαζόμενη δυναμικότητα του αγωγού Βόρειας Μακεδονίας -Σερβίας υπολογίζεται μεταξύ 3 και 6 δισ. κυβικών μέτρων ετησίως, μέγεθος ικανό να δημιουργήσει ουσιαστικό ανταγωνισμό απέναντι στις ρωσικές ποσότητες που εξακολουθούν να τροφοδοτούν την περιοχή. Παράλληλα, η νέα όδευση εξυπηρετεί τον ευρύτερο αμερικανικό σχεδιασμό για αύξηση των εξαγωγών LNG προς τα Βαλκάνια και την Κεντρική Ευρώπη, ενισχύοντας τον ρόλο των ελληνικών υποδομών ως πύλης εισόδου εναλλακτικών προμηθειών φυσικού αερίου.
Διαβάστε ακόμη
Η γενιά της δεύτερης δουλειάς – Γιατί ένας μισθός δεν φτάνει
Οι εξαγγελίες της ΔΕΘ: «Είσαι συνεπής; κερδίζεις», για επιχειρήσεις, επαγγελματίες και νοικοκυριά
Attica: Πατάει γκάζι στο β΄ εξάμηνο – Νέα καταστήματα και ισχυρές διανομές
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ