Μπορεί να μην προσέλκυσε τα φώτα της δημοσιότητας, όπως οι ετήσιες διασκέψεις του ΟΗΕ για το Κλίμα, αλλά μέσα από αυτή την πρωτοβουλία ο δεσμευτικός στόχος είναι η απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα χωρίς…συμβιβασμούς και με συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα.
Σε αυτή την πρώτη Conference on Transitioning Away From Fossil Fuels, που έγινε πριν λίγες μέρες στη Σάντα Μάρτα της Κολομβίας, συμμετείχαν περισσότερες από 50 χώρες που άρχισαν να εξετάζουν συγκεκριμένα σχέδια για τη σταδιακή κατάργηση των ορυκτών καυσίμων, υπερβαίνοντας την υπό όρους παγκόσμια συναίνεση η οποία επιτεύχθηκε στην COP28 στο Ντουμπάι.
Δεδομένου ότι η κλιματική κρίση, παρά τις δοξασίες Τραμπ,…ζει και βασιλεύει, την ώρα που αυτές οι διασκέψεις αναγκαστικά βάζουν πολύ νερό στο κρασί τους, έδωσε το έναυσμα στην Κολομβία και την Ολλανδία να οικοδομήσουν έναν συνασπισμό χωρών πρόθυμων να προχωρήσουν ταχύτερα και μακρύτερα.
Οι χώρες αυτές καλύπτουν ένα φάσμα από σημαντικούς παραγωγούς ορυκτών καυσίμων όπως η Αυστραλία, η Νορβηγία, η Βραζιλία, η Νιγηρία και το Μεξικό έως τα ευάλωτα στο κλίμα νησιωτικά έθνη, όπως τα Φίτζι, το Τουβαλού και οι Μαλδίβες, καθώς και η Δανία, η Ισπανία, η Γαλλία και η Ευρωπαϊκή Ένωση. Από την άλλη, ηχηρές και αναμενόμενες ήταν οι απουσίες των ΗΠΑ, της Ρωσίας, της Κίνας και των κρατών του Κόλπου όπως η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Οι συμμετέχοντες, πάντως, προχώρησαν και περαιτέρω, συνδέοντας ανοιχτά το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο όχι μόνο με τις εκπομπές ρύπων αλλά και με τον πόλεμο, την αναγκαστική μετανάστευση και την οικονομική αστάθεια.
Επί τάπητος
Έτσι, την ώρα που οι μεγάλοι παραγωγοί ορυκτών καυσίμων συνεχίζουν να πιέζουν για εκτεταμένη χρήση πετρελαίου και φυσικού αερίου, η οποία συνδέεται με πολέμους και οικολογικές ζημιές, περισσότερες από 50 χώρες στην πρώτη Διάσκεψη για τη Μετάβαση από τα Ορυκτά Καύσιμα άρχισαν να αναπτύσσουν σχέδια για στροφή προς συστήματα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Στο τέλος της διάσκεψης, η Γαλλία, -η 7η μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο-, όπου τα ορυκτά καύσιμα εξακολουθούν να τροφοδοτούν περίπου το 60% της βιομηχανίας και του ενεργειακού μίγματος, παρουσίασε έναν πιλοτικό οδικό χάρτη για τη σταδιακή κατάργηση του άνθρακα έως το 2030, του πετρελαίου έως το 2045 και του φυσικού αερίου έως το 2050 καθώς και για τον εξηλεκτρισμό τομέων όπως η θέρμανση και οι μεταφορές.
Στο σχέδιο για την κατάργηση των ορυκτών καυσίμων έως το 2050 τονίζεται ότι η μετάβαση στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας θα μπορούσε να αποφέρει οικονομικά οφέλη 280 δισεκατομμυρίων δολαρίων για τη χώρα.
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι οι χώρες που συμμετέχουν σε αυτή την πρωτοβουλία αντιπροσωπεύουν περίπου το ένα τρίτο της παγκόσμιας οικονομικής δραστηριότητας. Έτσι, έχει ιδιαίτερη σημασία ότι συμφώνησαν έστω σε γενικές γραμμές να ευθυγραμμίσουν τις εμπορικές και χρηματοοικονομικές πολιτικές τους με τα σχέδια μετάβασής τους, στην κατεύθυνση της ταχύτερης απαλλαγής από τις εκπομπές ώστε να αποφευχθεί η περαιτέρω καταστροφική υπερθέρμανση του πλανήτη.
Οι συμμετέχοντες και οι παρατηρητές περιέγραψαν τη συνάντηση ως έναν χώρο όπου τα ίδια τα ορυκτά καύσιμα, και όχι μόνο οι εκπομπές τους, συζητήθηκαν ως η βασική αιτία των αλληλεπικαλυπτόμενων κρίσεων, από τις συγκρούσεις και τον εκτοπισμό έως την οικονομική αστάθεια. Κάτι που όλοι γνωρίζουν ότι ισχύει, αλλά δεν καταγράφεται τόσο φανερά σε επίσημα συμπεράσματα.
Ακριβώς η απογοήτευση από τις επίσημες COP, σε σχέση με δεσμευτικές συζητήσεις για την σταδιακή κατάργηση των ορυκτών καυσίμων, οδήγησε στη σύγκληση αυτής της διάσκεψης και ήδη έχει προγραμματιστεί η επόμενη για τις αρχές του 2027 στο Τουβαλού, στον Ειρηνικό.
Για αυτές τις χώρες, το θέμα δεν είναι αν θα αλλάξουν, αλλά πώς θα αλλάξουν χωρίς να επαναλάβουν τα λάθη του παρελθόντος. Έτσι, κατά τις συζητήσεις οι πιο έμπειροι πολιτικοί παράγοντες μοιράστηκαν τις εμπειρίες τους με τη νεότερη γενιά για την οποία οι ΑΠΕ αποτελούν στρατηγική επιλογή και όχι φιλόδοξο στόχο. Πολλοί προέρχονται από αναπτυσσόμενες χώρες και βιώνουν άμεσα τους κινδύνους των ορυκτών καυσίμων αμφισβητώντας ανοιχτά το αφήγημα της πετρελαϊκής βιομηχανίας ότι τα προϊόντα της χρειάζονται για την ανακούφιση της φτώχειας.
Οι εκπομπές των πολέμων
Όπως επισημάνθηκε, ο πόλεμος που εξελίσσεται αυτή την περίοδο στη Μ. Ανατολή και σε άλλες περιοχές είναι ένας από τους μεγαλύτερους παράγοντες που συμβάλλουν στην κλιματική κρίση. Και τούτο καθώς οι στρατιωτικές εκπομπές δεν υπολογίζονται με ακρίβεια στο πλαίσιο της Συμφωνίας του Παρισιού.
Εκτός από τις ενεργές συγκρούσεις, οι ερευνητές εκτιμούν ότι οι στρατιωτικές δυνάμεις σε όλο τον κόσμο αντιπροσωπεύουν περίπου το 5% των παγκόσμιων εκπομπών και προβλέπουν ότι η αύξηση των δαπανών για όπλα θα απειλήσει τους παγκόσμιους κλιματικούς στόχους.
Οι πρόσφατες συγκρούσεις έχουν οδηγήσει σε μεγάλες αυξήσεις εκπομπών από τους μηχανισμούς του πολέμου: καύσιμα αεριωθουμένων, τανκς, ατελείωτες αυτοκινητοπομπές προμηθειών, φλεγόμενες πυρκαγιές πετρελαίου και χημικών, καμένα δάση κ.α.
Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία έχει δημιουργήσει περισσότερους από 300 εκατομμύρια τόνους εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, περίπου ίσες με τις ετήσιες εκπομπές μιας μεσαίου μεγέθους βιομηχανικής χώρας όπως η Ισπανία. Ο πόλεμος στη Γάζα είχε ως αποτέλεσμα περίπου 30 εκατομμύρια τόνους εκπομπών, που ισοδυναμούν με τις ετήσιες εκπομπές μικρότερων χωρών. Και η επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν είχε αποτύπωμα άνθρακα 5 εκατομμυρίων τόνων μόνο τις πρώτες εβδομάδες, ίσο με το συνδυασμένο σύνολο δώδεκα χωρών χαμηλών εκπομπών.
Διαβάστε ακόμη
Καμπανάκι ΔΝΤ στις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις για τα μέτρα στήριξης
Διεθνές Απολυτήριο ΙΒ: Στις αρχές Ιουνίου η τελική έγκριση για τα δημόσια σχολεία – Τα 13 υποψήφια
Εξι μήνες μέχρι τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ – Τι θα κρίνει το μέλλον του Τραμπ
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα