Την εικόνα ενός ομίλου με ισχυρή ρευστότητα και χρηματοδοτική επάρκεια ο οποίος όμως εξακολουθεί να κινείται μέσα στις εκκρεμότητες και τις χρόνιες παθογένειες της κατασκευαστικής αγοράς, παρουσίασε χθες η διοίκηση της AKTOR, σε έναν εφ’ όλης της ύλης απολογισμό.
Στην ενημερωτική συνάντηση που ακολούθησε την τηλεδιάσκεψη με τους αναλυτές για τα οικονομικά αποτελέσματα, ο διευθύνων σύμβουλος του ομίλου, Αλέξανδρος Εξάρχου, χαρακτήρισε τα μεγέθη του πρώτου εξαμήνου «ιστορικά», καθώς όπως είπε αποτυπώνουν τον μετασχηματισμό του ομίλου και τη σταδιακή του απεξάρτηση από τον τομέα της κατασκευής, η οποία συνεχίζει να αναπτύσσεται.
Μετά και την πρόσφατη αύξηση κεφαλαίου και την έκδοση ομολογιακού δανείου συνολικού ύψους 950 εκ. ευρώ η διαθέσιμη ρευστότητα υπολογίζεται ότι ξεπερνάει το 1,1 δισ. ευρώ με το πρώτο σκέλος του επενδυτικού σχεδίου συνολικού ύψους 3 δισ. να παίρνει σάρκα και οστά.
Μέσα στο επόμενο δίμηνο θα ολοκληρωθεί η απόκτηση του 50% της Διώρυγα Gas από τον όμιλο της Μotor Οil ενώ η εξαγορά των εταιρειών διαχείρισης απορριμμάτων Thalis και Ηλέκτωρ προβλέπεται να ολοκληρωθεί μέσα στο πρώτο τρίμηνο του 2027.
Απατώντας σε σχετικές δημοσιογραφικές ερωτήσεις, ο Αλέξανδρος Εξάρχου έκανε λόγο για φήμες και σκοπιμότητες που διαδίδονται για να βλάψουν τον όμιλο, σε ότι αφορά τη συζήτηση που έχει ανοίξει στο δημόσιο διάλογο για υπερδανεισμό επιχειρηματικών ομίλων, λέγοντας μάλιστα ότι μετά και την τελευταία αύξηση κεφαλαίου βρίσκεται στο καλύτερο level συγκριτικά με άλλες κατασκευαστικές εταιρείες.
Παράλληλα, έκανε λόγο για πιθανές πιέσεις γύρω από την ακύρωση του διαγωνισμού, ύψους 1,3 δισ. ευρώ, για την επέκταση του «Ελευθέριος Βενιζέλος» — ενός έργου για το οποίο ο όμιλος εμφανίζεται, σύμφωνα με πληροφορίες, ιδιαίτερα δυσαρεστημένος από την ακύρωσή του.
Το πιο πολιτικό μέρος της παρέμβασής του αφορούσε, ωστόσο, στην ενέργεια. Ο Αλέξανδρος Εξάρχου αμφισβήτησε ότι ο στόχος για μείωση κατά 30% στους λογαριασμούς ρεύματος την επόμενη τριετία είναι εφικτός με τα μέτρα που έχουν εξαγγελθεί, έθεσε τις μεγάλες μπαταρίες στο επίκεντρο της λύσης και άσκησε έντονη κριτική για την καθυστέρηση στην ανάπτυξη της αποθήκευσης. Την ίδια στιγμή, προειδοποίησε για νέα πίεση στις τιμές του LNG, εάν η Ευρώπη δεν κινηθεί έγκαιρα για να εξασφαλίσει ποσότητες και επαρκή αποθέματα και μίλησε για ένα δύσκολο χειμώνα. Ο υφυπουργός Ενέργειας, Νίκος Τσάφος, έχει δημόσια αναφέρει ότι η πληρότητα των αποθηκών δεν αρκεί από μόνη της για να αποτυπώσει τις πραγματικές ανάγκες της Ευρώπης και ότι ο πήχης της αποθηκευτικής δυναμικότητας χρειάζεται να πέσει γιατί προκαλεί πίεση στις τιμές.
Ο δανεισμός και το καθαρό ταμείο
Ειδικότερα, για το ζήτημα της χρηματοοικονομικής έκθεσης, των κατασκευαστικών ομίλων για το οποίο ερωτήθηκε ο επικεφαλής της AKTOR επέμεινε ότι η εικόνα του ομίλου πρέπει να αξιολογείται με βάση το σύνολο του δανεισμού και όχι με επιλεκτική διάκριση ανάμεσα σε δάνεια με και χωρίς αναγωγή.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, το συνολικό καθαρό χρέος, συμπεριλαμβανομένων των δύο κατηγοριών δανεισμού, ανέρχεται σε 429 εκατ. ευρώ, δηλαδή σε 1,9 φορές το EBITDA. «Για μένα ο δανεισμός είναι ένας», ανέφερε, υποστηρίζοντας ότι αυτή είναι η ουσιαστική εικόνα για την υγεία της εταιρείας.
Στη βάση των δανείων χωρίς αναγωγή, όπως είπε, ο όμιλος διαθέτει καθαρό ταμείο περίπου 420 εκατ. ευρώ. Εξήγησε ότι στον συνολικό δείκτη περιλαμβάνεται και ο Μορέας, επειδή η AKTOR κατέχει ποσοστό 85% και η εταιρεία ενοποιείται στον ισολογισμό της. Κατά τον ίδιο, όμως, ο δανεισμός της παραχώρησης καλύπτεται από την εγγύηση του δημοσίου. Εάν αφαιρεθεί ο Μορέας, ο δείκτης δανεισμού πέφτει κάτω από τη μία φορά EBITDA και το καθαρό ταμείο ξεπερνά τα 700 εκατ. ευρώ.
Ο Αλέξανδρος Εξάρχου απέρριψε επίσης την άποψη ότι μια εταιρεία μπορεί να μην εξυπηρετεί ένα δάνειο χωρίς αναγωγή και την ίδια στιγμή να συνεχίζει ανεμπόδιστα νέες επενδύσεις. «Νομικά μπορεί να είναι εφικτό, όμως εμπορικά δεν στέκει», ανέφερε, παραπέμποντας στις ρήτρες των τραπεζών που μπορούν να καταστήσουν απαιτητές και άλλες υποχρεώσεις.
Καθυστερήσεις και πληρωμές
Ο διευθύνων σύμβουλος της AKTOR δεν αρνήθηκε ότι υπάρχουν καθυστερήσεις στα εργοτάξια. Τις συνέδεσε, όμως, με τα γνωστά προβλήματα των δημοσίων έργων: απαλλοτριώσεις που δεν έχουν ολοκληρωθεί, αρχαιολογικά ευρήματα, αλλαγές μελετών και νέες εγκρίσεις που απαιτούνται προκειμένου να προχωρήσει μια κατασκευή. Στις αναφορές του μάλιστα για τα έργα σημείωσε ότι η κατασκευαστική έχει ήδη ολοκληρώσει με επιτυχία την επέκταση του μετρό της Καλαμαριάς, το Πάτρα- Πύργος, ενώ εντός των επόμενων ημερών θα παραδώσει τα πρώτα 10 km του δημόσιου τμήματος του βόρειου οδικού άξονα Κρήτης.
Στο θέμα δε των καθυστερήσεων στις πληρωμές του ελληνικού Δημοσίου, ανέφερε ότι τον Ιούλιο η εταιρεία είχε χρηματοδοτήσει από ίδια κεφάλαια έργα του Ταμείου Ανάκαμψης συνολικού ύψους 150 εκατομμυρίων ευρώ.
«Δεν βλέπω κανέναν να τελειώνει τα έργα του ακριβώς στην ώρα του», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι όταν μια σύμβαση εκκινεί χωρίς να έχουν κλείσει βασικές εκκρεμότητες, ο ανάδοχος δεν μπορεί να παρακάμψει τις θεσμικές διαδικασίες.
Οι πιέσεις για το «Βενιζέλος»
Για την ακύρωση του διαγωνισμού επέκτασης του αεροδρομίου «Ελευθέριος Βενιζέλος», ο Αλέξανδρος Εξάρχου δεν έκρυψε ότι μπορεί να υπήρξαν πιέσεις που ασκήθηκαν γύρω από το έργο και τη συμμετοχή του σχήματος στο οποίο θα μετείχε η AKTOR με τουρκική εταιρεία.
Υπογράμμισε ότι ο διαγωνισμός δεν είχε φτάσει στο στάδιο της υποβολής προσφορών, συνεπώς δεν μπορεί να είναι γνωστό ποιος θα ήταν ο μειοδότης ή ποιο σχήμα θα επικρατούσε. Επανέλαβε όμως πως δεν επρόκειτο να αλλάξει εταίρο και ότι θα συνέχιζε στο διαγωνισμό για να καταθέσει προσφορά με τη συγκεκριμένη εταιρεία.
Ο Αλέξανδρος Εξάρχου δήλωσε ότι αποδέχεται την επίσημη εξήγηση, σύμφωνα με την οποία η αρχική τεχνική λύση κρίθηκε ότι δεν ήταν πλέον η κατάλληλη. Η αναφορά του πάντως σε πιέσεις, διατηρεί ανοιχτό το ερώτημα για το τι μεσολάβησε μέχρι την ακύρωση και την επαναξιολόγηση του έργου.
Η μείωση στα τιμολόγια και οι μεγάλες μπαταρίες
Ιδιαίτερα αιχμηρή ήταν η τοποθέτησή του για την κυβερνητική πολιτική στο ηλεκτρικό ρεύμα. Χαρακτήρισε «αξιοθαύμαστη προσπάθεια» και «συγκινητική» την επίμαχη δέσμευση για μείωση κατά 30% του ενεργειακού κόστους στην τριετία, αλλά πρόσθεσε ότι, με βάση όσα έχει ακούσει για τα μέτρα, αμφιβάλλει εάν ο στόχος είναι εφικτός.
Κατά την εκτίμησή του, μια τόσο μεγάλη μείωση μπορεί να στηριχθεί μόνο σε ένα ταχύ και φιλόδοξο πρόγραμμα εγκατάστασης μεγάλων μονάδων αποθήκευσης. Οι αντλησιοταμιεύσεις, όπως είπε, καθυστερούν και έχουν πολύ υψηλό κόστος. Η άμεση απάντηση, επομένως, θα πρέπει να είναι η ανάπτυξη μεγάλων μπαταριών, άνω των 100 MW, με χωρητικότητα ικανή να απορροφά την πλεονάζουσα παραγωγή των ΑΠΕ.
Επέμεινε ότι η αγορά αποθήκευσης πρέπει να απελευθερωθεί. «Ποιο τμήμα του δημοσίου συμφέροντος υπηρετείται περιορίζοντας την ανάπτυξη μπαταριών, όταν αυτές δεν επαρκούν;», διερωτήθηκε. Κατά τον ίδιο, εάν επιτρεπόταν ελεύθερα η ανάπτυξη αυτόνομων μονάδων, οι επενδυτές θα έσπευδαν να τοποθετήσουν κεφάλαια. Και εάν τελικώς κατασκευάζονταν περισσότερες μπαταρίες από όσες χρειάζονται, το ρίσκο θα το αναλάμβαναν οι ίδιοι, όχι το Δημόσιο.
Απέρριψε επίσης τον φόβο ότι η απελευθέρωση της αγοράς θα οδηγούσε αυτομάτως σε ολιγοπώλιο. Άλλο η συγκέντρωση και άλλο το καρτέλ, ανέφερε, σημειώνοντας ότι οι αρμόδιες αρχές οφείλουν να ελέγχουν και να τιμωρούν τις αντιανταγωνιστικές πρακτικές, εφόσον εμφανιστούν. Το μεγαλύτερο πρόβλημα, όπως είπε, είναι να συνεχιστούν οι περικοπές παραγωγής ΑΠΕ και το curtailment να υπερβεί το 20%, δημιουργώντας πίεση στα έσοδα των έργων και στη χρηματοδότησή τους από τις τράπεζες.
Η πρόσκληση του υπουργείου για 4,7 GW, από την οποία θα προκύψουν έργα με ταχύτερη πρόσβαση σε όρους σύνδεσης, είναι ένα βήμα, αλλά δεν αρκεί, κατά τον ίδιο. Άλλο είναι ένα έργο ΑΠΕ που συνδυάζεται με αποθήκευση και άλλο η ανάπτυξη αυτόνομης μπαταρίας, η οποία πρέπει επίσης να μπορεί να βρει χώρο στο δίκτυο.
Η ΔΕΗ θα πάρει όλη την αγορά
Κατά τον κ. Εξάρχου, η πλέον αποτελεσματική διέξοδος για τα νοικοκυριά στο ρεύμα είναι σήμερα το σταθερό τιμολόγιο της ΔΕΗ. Η επιλογή αυτή, όμως, ενδέχεται να αναδιαμορφώσει δραστικά τη λιανική αγορά, καθώς μπορεί να οδηγήσει μεγάλο μέρος των καταναλωτών προς τον κυρίαρχο πάροχο και να πιέσει ασφυκτικά τους ανταγωνιστές του.
«Η επιβίωση των προμηθευτών θα εξαρτηθεί από το σταθερό τιμολόγιο της ΔΕΗ», ανέφερε χαρακτηριστικά. «Αν αυξηθεί το κόστος του ηλεκτρισμού, δεν ξέρω ποιος από τους σημερινούς παρόχους θα μπορεί να συνεχίσει να υπάρχει».
Η επισήμανση έχει σημασία καθώς η AKTOR εξετάζει εδώ και καιρό τις δυνατότητες επένδυσης στην προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας, χωρίς προς το παρόν να έχει καταλήξει σε συμφωνία. Ο όμιλος φαίνεται ότι παρακολουθεί την αναδιάταξη της αγοράς retail πριν αποφασίσει τις επόμενες κινήσεις του.
Ρευματοκλοπές και το νέο τοπίο στη λιανική
Ο Αλέξανδρος Εξάρχου άφησε σαφείς αιχμές και για το ζήτημα των ρευματοκλοπών. Η κυβέρνηση, όπως είπε, δεσμεύεται να κάνει αυτά που είναι αυτονόητο ότι έπρεπε ήδη να γίνονται: να εντοπίζει την παραβατικότητα και να περιορίζει την κλοπή ηλεκτρικής ενέργειας, ώστε το κόστος της να μη μεταφέρεται στους συνεπείς καταναλωτές.
Η παρατήρηση συνδέεται άμεσα με τη συζήτηση για τους λογαριασμούς. Εάν δεν περιοριστεί η απώλεια από τις ρευματοκλοπές, το κόστος συνεχίζει να επιβαρύνει όσους πληρώνουν κανονικά το ρεύμα τους, ακυρώνοντας στην πράξη μέρος οποιασδήποτε προσπάθειας μείωσης των χρεώσεων.
LNG: ισορροπία μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας
Στο φυσικό αέριο, ο Αλέξανδρος Εξάρχου επανέλαβε την κριτική του για την ευρωπαϊκή ενεργειακή στρατηγική, προειδοποιώντας ότι η Ένωση κινδυνεύει να κινηθεί ξανά αποσπασματικά και υπό την πίεση των εξελίξεων.
Αναφέρθηκε ειδικά στην περίπτωση του Κατάρ, υποστηρίζοντας ότι υποδομές του έχουν πληγεί από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή και ότι η χώρα επιχειρεί να εξασφαλίσει μακροχρόνιες ποσότητες αμερικανικού LNG. Η εξέλιξη αυτή, κατά τον ίδιο, δείχνει ότι η διαθεσιμότητα υγροποιημένου φυσικού αερίου δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένη, ούτε ότι οι μεγάλοι εξαγωγείς θα μπορούν να καλύπτουν απεριόριστα κάθε πρόσθετη ανάγκη της Ευρώπης.
Την ίδια ώρα, σημείωσε ότι στη Γερμανία έχει ξανανοίξει η συζήτηση για επιστροφή του ρωσικού φυσικού αερίου όταν τερματιστεί ο πόλεμος και αρθούν οι κυρώσεις. Η Ευρώπη, όπως είπε, δεν πρέπει να επαναλάβει τη μονομερή εξάρτησή της από τη Ρωσία, αλλά ούτε να περάσει σε μια νέα εξάρτηση από τις ΗΠΑ.
Η λύση που περιέγραψε είναι η εξασφάλιση πολλαπλών πηγών προμήθειας και η διατήρηση ισορροπίας ανάμεσα στο αμερικανικό LNG και στις μελλοντικές ρωσικές ροές, όταν αυτές καταστούν ξανά διαθέσιμες. Το ζητούμενο δεν είναι η αντικατάσταση μιας εξάρτησης από μια άλλη, αλλά η ενεργειακή ασφάλεια μέσα από τη διαφοροποίηση.
Ο μεγαλύτερος κίνδυνος, κατά τον ίδιο, είναι η αδράνεια. Εάν η Ευρώπη δεν κινηθεί εγκαίρως για να κλειδώσει ποσότητες αμερικανικού LNG και να ενισχύσει τα αποθέματά της, μπορεί μέσα στους επόμενους μήνες να βρεθεί να αγοράζει πολύ ακριβά, υπό την πίεση ενός δύσκολου χειμώνα. Το αποτέλεσμα θα επιστρέψει στους λογαριασμούς ρεύματος και θα επιβαρύνει εκ νέου τη βιομηχανική ανταγωνιστικότητα.
Στο ίδιο πλαίσιο, αναφέρθηκε στις συζητήσεις για νέα συμβόλαια προμήθειας αμερικανικού LNG προς τη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Η Ρουμανία, όπως είπε, αποτελεί κρίσιμο κρίκο του σχεδιασμού, όμως η διαδικασία έχει καθυστερήσει εν αναμονή σήματος από τη νέα κυβέρνηση, το οποίο τοποθέτησε προς το τέλος του έτους. Πιο δύσκολη εμφανίζεται η Βουλγαρία, χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες για τα εμπόδια ή το χρονοδιάγραμμα των εξελίξεων.
Διαβάστε ακόμη
Κόψατε το κάπνισμα αλλά πόση από τη φθορά μπορεί να αποκατασταθεί;
Βακάκης: Το επενδυτικό «γκάζι» της Jumbo και οι ευκαιρίες μέσα στην αναταραχή
Ποια γραφεία και καταστήματα μπορούν τώρα να γίνουν σπίτια
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ