Η στρατιωτική κλιμάκωση του Ντόναλντ Τραμπ απέναντι στο Ιράν απειλεί να προσθέσει ένα ακόμη σοκ σε μια οικονομία που ήδη βρίσκεται υπό πίεση, μόλις οκτώ μήνες πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Για τους Αμερικανούς, ο άμεσος αντίκτυπος ενδέχεται να φανεί κυρίως στην τιμή της βενζίνης. Οι επιθέσεις ΗΠΑ και Ισραήλ ξεκίνησαν λίγες ημέρες αφότου ο Τραμπ είχε αναδείξει τη μείωση των τιμών καυσίμων στην ομιλία του για το State of the Union. Οι οικονομολόγοι, ωστόσο, επισημαίνουν ότι είναι ακόμη νωρίς για ασφαλή συμπεράσματα σχετικά με το πώς η επιχείρηση αλλαγής καθεστώτος στο Ιράν θα επηρεάσει τις αγορές ενέργειας.
Καθοριστικός παράγοντας είναι η διάρκεια της σύγκρουσης. Από αυτήν θα εξαρτηθεί η έκταση των διαταραχών στις ροές πετρελαίου και φυσικού αερίου από τον Κόλπο και, κατ’ επέκταση, το κόστος που επιβαρύνει τους καταναλωτές.
Ο Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ προεξοφλούν εκστρατεία βομβαρδισμών τεσσάρων έως πέντε εβδομάδων, χωρίς να αποκλείει παράταση «όσο χρειαστεί». Ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ απέρριψε το ενδεχόμενο ενός «αιώνιου πολέμου», τονίζοντας ότι «δεν είναι Ιράκ».
Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ήδη πλειοψηφική δυσαρέσκεια για τη διαχείριση της οικονομίας και των δασμών, σε αντίθεση με το 2024, όταν η οργή για τον πληθωρισμό ενίσχυσε πολιτικά τον Τραμπ.
Οι τιμές καυσίμων διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην αντίληψη των πολιτών για την οικονομία. Περίπου το 20% του θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου και φυσικού αερίου διέρχεται από τα Στενά του Ορμούζ, τα οποία ελέγχει το Ιράν. Η κίνηση δεξαμενόπλοιων έχει ήδη επιβραδυνθεί. Αν η κατάσταση δεν ομαλοποιηθεί, το αργό μπορεί να σταθεροποιηθεί άνω των 100 δολαρίων το βαρέλι, σύμφωνα με την Wood Mackenzie.
Σε τέτοιο σενάριο, η τιμή της βενζίνης θα μπορούσε να αγγίξει τα 4,50 δολάρια το γαλόνι από περίπου 3 σήμερα, όπως εκτιμά ο Τζέιμς Νάιτλεϊ της ING. Αυτό θα προσέθετε έως 1,5 ποσοστιαίες μονάδες στον πληθωρισμό, με αλυσιδωτές επιπτώσεις σε αεροπορικά εισιτήρια και μεταφορικά κόστη.
Η Natixis παρουσιάζει σενάρια επιβράδυνσης της ανάπτυξης στο 0,5%–1,5% ή ακόμη και ύφεσης, αν η σύγκρουση επεκταθεί και πλήξει το παγκόσμιο εμπόριο.
Παρά ταύτα, οι ΗΠΑ είναι λιγότερο εκτεθειμένες σε ενεργειακά σοκ σε σχέση με το παρελθόν, λόγω της αυξημένης εγχώριας παραγωγής που τις έχει μετατρέψει σε καθαρό εξαγωγέα ενέργειας. Πολιτείες όπως το Τέξας ενδέχεται να ωφεληθούν, ενώ η άνοδος των ευρωπαϊκών τιμών φυσικού αερίου μπορεί να ενισχύσει Αμερικανούς προμηθευτές.
Ο Τζόζεφ Μπρούσελας της RSM σημειώνει ότι η ενεργειακή θέση των ΗΠΑ θα μπορούσε ακόμη και να ενισχύσει απροσδόκητα το ΑΕΠ, χωρίς να διαφαίνεται άμεσος συστημικός κίνδυνος.
Ωστόσο, αναλυτές όπως ο Μοχάμεντ Ελ-Εριάν επισημαίνουν αυξημένα ασφάλιστρα, αλλαγές πορείας πλοίων και διαταραχές στις αερομεταφορές, προειδοποιώντας για νέο κύμα στασιμοπληθωρισμού.
Η πιθανή πτώση των αγορών και νέες εντάσεις με την Κίνα προσθέτουν αβεβαιότητα, την ώρα που ο Τραμπ επιχειρεί να περιορίσει τον εμπορικό πόλεμο και ετοιμάζεται για επίσκεψη στο Πεκίνο.
Οι χαμηλές τιμές καυσίμων είχαν λειτουργήσει ως «ανάσα» για τους καταναλωτές μετά την πανδημία. Η επιστροφή της ενεργειακής πίεσης θα μπορούσε να ανατρέψει αυτήν την ισορροπία.
Η επίδραση στη νομισματική πολιτική παραμένει αβέβαιη. Οι υψηλότερες τιμές ενέργειας τροφοδοτούν τον πληθωρισμό, αλλά ταυτόχρονα περιορίζουν την κατανάλωση. Όπως σημειώνει ο Νιλ Ντούτα, τα αυξημένα έσοδα των παραγωγών δεν μεταφράζονται άμεσα σε δαπάνες.
Τα πρακτικά της συνεδρίασης της Federal Reserve στα τέλη Ιανουαρίου έδειξαν ότι ορισμένοι αξιωματούχοι δεν αποκλείουν αυξήσεις επιτοκίων αν ο πληθωρισμός παραμείνει επίμονος.
Οι Anna Wong και Tom Orlik της Bloomberg Economics επισημαίνουν ότι για αλλαγή πολιτικής της Fed θα απαιτηθεί διαρκής άνοδος του πετρελαίου και αποσταθεροποίηση των προσδοκιών πληθωρισμού – σενάρια πιθανά, αλλά όχι βέβαια.
Διαβάστε ακόμη
Πώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή προκαλεί «ντόμινο» κρίσεων στην παγκόσμια οικονομία
Τζάκι Κένεντι Ωνάση: Η ιστορία της τελευταίας σχέσης της ζωής της
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.